Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 59
Devanagari script
अयं स येन शक्राद्याः कृता मर्काः समार्बुदम् । अयं स सर्वशस्त्रैगैर्योऽस्माभिर्न जितो रणे
Transliteration
ayaṃ sa yena śakrādyāḥ kṛtā markāḥ samārbudam | ayaṃ sa sarvaśastraigairyo'smābhirna jito raṇe
Translation
ఇతడే శక్రుడు మొదలైన దేవతలను అనేక యుగాలపాటు దుఃఖితులుగా చేసినవాడు. ఇతడే—మేము అన్ని రకాల శస్త్రాలతో దాడి చేసినా యుద్ధంలో జయించలేకపోయినవాడు.
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सःthat very one
सः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
शक्राद्याःIndra and others
शक्राद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (शक्रः आदिः येषाम्); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
कृताःwere made
कृताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
मर्काःfools, wretches
मर्काः:
Karma/Result (Object complement/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सम्together/fully (prefix)
सम्:
Sambandha (Prefix/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम् (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्गः; 'समार्बुदम्' इत्यत्र पूर्वपदम्
आर्बुदम्utterly; in vast measure
आर्बुदम्:
Kriya-visheshana (Degree/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआर्बुद (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; परिमाणवाचक-निपातः (idiomatically: 'in a crore/ten-million-fold', 'utterly')
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सःthat very one
सः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वशस्त्रैःwith all weapons
सर्वशस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः ('सर्वाणि शस्त्राणि'); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
गैःby means of (various) kinds (reading uncertain)
गैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; 'सर्वशस्त्रैः' इत्यस्य सह विशेषणम्; पाठभेद/दुर्लभ-रूपम् (possibly 'गुणैः/गणैः' sense)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धवाचक (relative)
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेधार्थक-निपातः (negation)
जितःwas conquered
जितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Hari (Viṣṇu) continuing to address Skanda
Skanda Dialogue
Listener: Skanda (Kumāra)
Visual Art Cues
Scene: Viṣṇu recounts the foe’s history: devas shown in a faint ‘memory’ tableau—Indra and others humbled—while the daitya stands unshaken amid a rain of diverse weapons that fail to subdue him.
Characters & Entities
H
Hari (Viṣṇu)S
SkandaŚ
Śakra (Indra)D
DevasT
TārakaFAQs
When adharma gains boons and resilience, it may persist long—yet it remains destined to fall when the right means arises.
No tīrtha is mentioned.
None.