Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 166

Devanagari script

तदस्य पुण्यसंघस्य संप्राप्तोद्यावधिर्गुह । तदेनं त्यज्य यास्यामि जह्येनं विश्वहेतवे

Transliteration

tadasya puṇyasaṃghasya saṃprāptodyāvadhirguha | tadenaṃ tyajya yāsyāmi jahyenaṃ viśvahetave

Translation

ఓ గుహా! ఇతనిని నిలబెట్టిన పుణ్యసంచయానికి ఉన్న పరిమితి ఇప్పుడు చేరింది. కాబట్టి ఇతనిని విడిచి నేను వెళ్లిపోతాను; లోకహితార్థం ఇతనిని సంహరించు.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• अस्य: of this (one)
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम्/एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• पुण्यसंघस्य: of the mass/collection of merit
• पुण्यसंघस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुण्य + संघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (पुण्यः संघः)

• संप्राप्त: attained/reached
• संप्राप्त: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• उद्यावधिः: the limit up to tomorrow / the morrow-bound term
• उद्यावधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उद्या + अवधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (उद्यायाः अवधिḥ / उद्य-सम्बद्ध-अवधिः)

• गुह: O Guha (Kārttikeya)
• गुह: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गुह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम

• एनम्: him/this one
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम

• त्यज्य: having abandoned
• त्यज्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• यास्यामि: I shall go
• यास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple future/भविष्यत्), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• जह्य: abandon!
• जह्य: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• एनम्: him
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• विश्वहेतवे: for the cause of the universe
• विश्वहेतवे: Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विश्व + हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य हेतुः)

Speaker

Śakti personified (addressing Guha)

Skanda Dialogue

Listener: Guha (Skanda/Kumāra)

Visual Art Cues

Scene: A commanding divine figure (the withdrawing protective power—often read as Śrī/Daiva-śakti or puṇya-devatā) addresses Guha/Skanda: ‘my support has ended; depart; strike for the world’s welfare.’ Skanda stands poised, spear in hand, eyes fixed on the asura.

Characters & Entities

• Śakti
• Guha (Skanda/Kumāra)
• Daityarāja

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even demonic power can be temporarily sustained by past merit, but when puṇya is exhausted, dharma reasserts itself for the world’s protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse teaches a dharmic principle about puṇya, protection of the world, and divine justice.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it alludes to puṇya (merit) as a result of dharmic acts, but gives no specific practice.