Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

Devanagari script

अमूर्तोऽपि ह्ययं भद्रे कार्यं सर्वं पतिस्तव । रतिकाले ध्रुवं बाले करिष्यति न संशयः

Transliteration

amūrto'pi hyayaṃ bhadre kāryaṃ sarvaṃ patistava | ratikāle dhruvaṃ bāle kariṣyati na saṃśayaḥ

Translation

భద్రే! ఇప్పుడు నీ భర్త అమూర్తుడైనా, సమస్త కార్యాలను నెరవేర్చుతాడు. బాలే! రతికాలంలో అతడు నిశ్చయంగా కార్యం చేస్తాడు—సందేహం లేదు.

Word by Word

• अमूर्तः: formless
• अमूर्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमूर्त (प्रातिपदिक: अ + मूर्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (अयम्/पतिः)

• अपि: even though
• अपि: None
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अर्थे—यद्यपि/अपि (even/although)

• हि: indeed
• हि: None
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अर्थे—खलु/नूनम् (indeed)

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• भद्रे: O auspicious lady
• भद्रे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• कार्यम्: the task/what is to be done
• कार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (कार्यम्)

• पतिः: husband/lord
• पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• रतिकाले: at the time of love-making
• रतिकाले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रतिकाल (प्रातिपदिक: रति + काल)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तत्पुरुष (रतेः कालः)

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: None
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुवम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb), अर्थे—निश्चितम् (certainly)

• बाले: O girl
• बाले: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• न: not/no
• न: None
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक निपात (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

Speaker

Śiva (Vṛṣadhvaja)

Skanda Dialogue

Listener: Rati (Kāmapatnī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks gently to Rati: his hand raised in blessing; Rati’s posture shifts from collapse to attentive hope; Kāma is suggested as an invisible presence—perhaps a faint, translucent silhouette or a subtle red aura behind Rati.

Characters & Entities

• Śiva
• Rati
• Kāma (formless)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Desire is not annihilated for the world’s welfare; it is sublimated and restored in a regulated, dharmic form.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the focus is on cosmic order and household life.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse implies right timing and regulation of kāma within dharma.