Adhyaya 23

Verse 1

नारद उवाच । ततश्च शैलजा देवी चिक्रीड सुभगा तदा । देवगंधर्वकन्याभिर्नगकिंनरसंभवाः । मुनीनां चापि याः कन्यास्ताभिः सार्धं च शोभना

నారదుడు పలికెను—అనంతరం సుభగా శైలజా దేవి ఆ సమయంలో క్రీడించెను; దేవ-గంధర్వ కన్యలతో, పర్వతజ కిన్నరీలతో, అలాగే మునుల కుమార్తెలతో కూడ—ఆ సమూహమంతటితో ఆమె అత్యంత శోభాయమానంగా ఉండెను।

Verse 2

कदाचिदथ मेरुस्थो वासवः पांडुनंदन । सस्मारा मां ययौ चाहं संस्मृतो वासवं तदा

ఒకసారి మేరుపర్వతంపై ఉన్న వాసవుడు (ఇంద్రుడు), ఓ పాండునందన, నన్ను స్మరించాడు; అతని స్మరణచేత ప్రేరితుడనై నేను ఆ సమయంలోనే వాసవుని వద్దకు వెళ్లాను।

Verse 3

मां दृष्ट्वा च सहस्राक्षः समुत्थायातिहर्षितः । पूजयामास तां पूजां प्रतिगृह्याहमब्रुवम्

నన్ను చూసిన సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) అత్యంత ఆనందంతో లేచి నిలిచాడు. అతడు నన్ను పూజించాడు; ఆ పూజను స్వీకరించి నేను పలికాను।

Verse 4

महासुर महोन्मादकालानल दिवस्पते । कुशलं विद्यते कच्चिच्च नंदसि

హే దివస్పతీ ఇంద్రా, మహాసురనిగ్రహకా, యుద్ధంలో ఉగ్ర కాలాగ్నివలె—అన్నీ కుశలమేనా? నీవు సంతుష్టుడవా?

Verse 5

पृष्टस्त्वेवं मया शक्रः प्रोवाच वचनं स्मयन् । कुशलस्यांकुरस्तावत्संभूतो भुवनत्रये

నేను ఇలా అడగగా శక్రుడు చిరునవ్వుతో పలికాడు—“త్రిలోకమంతటా కుశలత యొక్క తొలి మొలక ఇప్పుడే పుట్టింది.”

Verse 6

तत्फलोदयसंपत्तौ तद्भवान्संस्मृतो मुने । वेत्सि सर्वमतं त्वं वै तथापि परिनोदकः

ఆ ఫలప్రద సమృద్ధి ఉదయించినప్పుడు, ఓ మునీ, నేను నిన్ను స్మరించాను. నీవు అందరి అభిప్రాయాలను తెలుసు; అయినా ప్రశ్నలతో ప్రేరేపించి మార్గం చూపుతావు।

Verse 7

निर्वृतिं परमां याति निवेद्यार्थं सुहृज्जने

నిజమైన సుహృదుల సమూహానికి తన ఉద్దేశ్యాన్ని నివేదించినవాడు పరమ తృప్తిని పొందుతాడు।

Verse 8

तद्भवाञ्छैलजां देवीं शैलंद्रं शैलवल्लभाम् । हरं संभावय वरं यन्नान्यं रोचयंति ते

కాబట్టి శైలేంద్రప్రియమైన శైలజా దేవికి ఈ వరసంబంధాన్ని అనుగ్రహించి సిద్ధం చేయండి—ఆమె ఉత్తమ వరుడిగా కేవలం హరుడు (శివుడు)నే కోరుతుంది; ఇతరుడు ఆమెకు రుచించడు।

Verse 9

ततस्तद्वाक्यमाकर्ण्य गतोऽहं शैलसत्तमम् । ओषधिप्रस्थनिलयं साक्षादिव दिवस्पतिम्

అతని మాటలు విని నేను ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతానికి వెళ్లాను—ఔషధులతో నిండిన ప్రస్థభూమి నివాసస్థానానికి—అక్కడ సాక్షాత్తుగా దివస్పతి (సూర్యుడు) ఉన్నట్లుగా అనిపించింది।

Verse 10

तत्र हैमे स्वयं तेन महाभक्त्या निवेदिते । महासने पूजितोहमुपविष्टो महासुखम्

అక్కడ అతడు మహాభక్తితో సమర్పించిన స్వర్ణమయ మహాసనంపై నన్ను విధివిధానంగా పూజించి, నేను మహాసుఖంతో ఆ ఉత్తమాసనంపై కూర్చున్నాను।

Verse 11

गृहीतार्घ्यं ततो मां च पप्रच्छ श्लक्ष्णया गिरा । कुशलं तपसः शैलः शनैः फुल्लाननांबुजः

అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించిన తరువాత అతడు మృదువైన వాణితో నా క్షేమాన్ని అడిగాడు; తపస్సులో స్థిరుడైన ఆ శైలం నెమ్మదిగా ప్రసన్నమై, అతని పద్మముఖం వికసించింది।

Verse 12

अहमप्यस्य तत्प्रोच्य प्रत्यवोचं गिरीश्वरम् । त्वया शैलेंद्र पूर्वां वाप्यपरां च दिशं तथा

ఆయన మాటలకు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చి నేనూ గిరీశ్వరునితో పలికితిని—“హే శైలేంద్రా! నీచేత పూర్వదిక్కు మరియు అలాగే పశ్చిమదిక్కు కూడా యథావిధిగా సేవింపబడి ఆధారింపబడినవి.”

Verse 13

अवगाह्य स्थितवता क्रियते प्राणिपालना । अहो धन्योसि विप्रेंद्राः साहाय्येन तवाचल

నిన్ను ఆశ్రయించి నీ వద్ద నివసించువారిచేత ప్రాణుల రక్షణ సిద్ధమగును. అహో! హే అచలా, నీవు ధన్యుడవు; నీ సహాయంతో విప్రశ్రేష్ఠులకూడా పోషింపబడుదురు.

Verse 14

तपोजपव्रतस्नानौः साध्यंत्यात्मनः परम् । यज्ञांगसाधनैः कांश्चित्कंदादिफलदानतः

తపస్సు, జపము, వ్రతము, పవిత్రస్నానము వీటివలన ఆత్మకు పరమహితం సిద్ధించును. అలాగే యజ్ఞాంగసాధనార్థం కందమూలములు, ఫలములు మొదలైనవి దానమిచ్చినచో కూడా పుణ్యం లభించును.

Verse 15

त्वं समुद्धरसि विप्रान्किमतः प्रोच्यते तव । अन्येऽपि जीव बहुधात्वामुपाश्रित्य भूधर

నీవు విప్రులను ఉద్ధరించి పోషించుచున్నావు—నీ స్తుతిలో దీనికన్నా మరేమి చెప్పగలం? హే భూధరా, ఇతర అనేక జీవులు కూడా నానావిధాలుగా నిన్ను ఆశ్రయించి జీవించుచున్నారు.

Verse 16

मुदिताः प्रतिवर्तंते गृहस्थमिव प्राणिनः । शीतमातपवर्षांश्च क्लेशान्नानाविधान्सहन्

చలి, ఎండ, వర్షము మొదలైన నానావిధ కష్టాలను సహించుచూ ప్రాణులు (నీ వద్దకు) గృహస్థుని ఇంటికి తిరిగివచ్చినట్లుగా ఆనందంగా తిరిగి వస్తారు.

Verse 17

उपाकरोषि जंतूनामेवंरूपा हि साधवः । किमतः प्रोच्यते तुभ्यं धन्यस्त्वं पृथिवीधर

నీవు జీవులకందరికీ ఉపకారం చేస్తావు—ఇదే సద్గుణుల స్వభావం. ఇక నీకు మరేమి చెప్పగలం? ఓ భూధర పర్వతమా, నీవు ధన్యుడవు।

Verse 18

कंदरं यस्य चाध्यास्ते स्वयं तव महेश्वरः । इत्युक्तवति वाक्यं च यथार्थं मयिफाल्गुन

ఎవరి గుహలో స్వయంగా మహేశ్వరుడు నివసిస్తాడో, అదే నీ స్వంత పవిత్ర ధామం—అని ఆమె చెప్పింది. ఓ ఫాల్గుణా, ఆమె మాట నా విషయంలో యథార్థమైంది।

Verse 19

हिमशैलस्य महिषी मेना आगाद्दिदृक्षया । अनुयाता दुहित्रा च स्वल्पाश्च परिचारिकाः

హిమశైలపు మహిషి మేనా దర్శనాభిలాషతో వచ్చింది. ఆమె కుమార్తెతో పాటు, కొద్దిమంది పరిచారికలతో అనుసరించబడింది।

Verse 20

लज्जयानतसर्वांगी प्रविवेश सदो महत् । ततो मां शैलमहिषी ववंदे प्रणिपत्य सा

లజ్జతో సర్వాంగాన్ని వంచి ఆమె ఆ మహాసభామండపంలో ప్రవేశించింది. తరువాత శైలమహిషి నాకు సాష్టాంగ ప్రణామం చేసి వందించింది।

Verse 21

वस्त्रनिर्गूढवदना पाणिपद्मकृतांजलिः । तामहं सत्यरूपाभिराशीर्भिः समवर्धयम्

వస్త్రంతో ముఖాన్ని కొంత కప్పుకొని, పద్మహస్తాలతో అంజలి చేసి నిలిచిన ఆమెను నేను సత్యస్వరూప ఆశీర్వచనాలతో ఆశీర్వదించి ఉద్ధరించాను।

Verse 22

पतिव्रता शुभाचारा सुबगा वीरसूः शुभे । सदा वीरवती चापि भव वंशोन्नतिप्रद

హే శుభే! నీవు పతివ్రతగా, శుభాచారిణిగా, సౌభాగ్యవతిగా, వీరసంతాన జననిగా ఉండు. ఎల్లప్పుడూ వీరసంతానంతో యుక్తమై, వంశోన్నతిని ప్రసాదించు.

Verse 23

ततोऽहं विस्मिताक्षीं च हिमवद्गिरिपुत्रिकाम् । मृदुवाण्या प्रत्यवोचमेहि बाले ममांतिकम्

అప్పుడు ఆశ్చర్యంతో విస్తరించిన నేత్రాలున్న హిమవంతుని కుమార్తెను చూసి, నేను మృదువాణితో పలికాను—“రా బిడ్డా, నా సమీపానికి రా.”

Verse 24

ततो देवी जगन्माता बालबावं स्वकं मयि । दर्शयंती स्वपितरं कंठे गृह्यांकमावि शत्

అప్పుడు జగన్మాత దేవి నా ఎదుట తన బాలసహజ భావాన్ని చూపుతూ, తన తండ్రి మెడను ఆలింగనం చేసి ఆయన ఒడిలో చేరింది.

Verse 25

उवाच वाचं तां मंदं मुनिं वंदय पुत्रिके । मुनेः प्रसादतोऽवश्यं पतिमाप्स्यसि संमतम्

అతడు మృదువుగా పలికాడు—“కుమార్తె, మునిని వందించు. ముని ప్రసాదంతో నీవు తప్పక నీకు ఇష్టమైన, సమ్మతమైన భర్తను పొందుతావు.”

Verse 26

इत्युक्ता सा ततो बाला वस्त्रांतपि हितानना । किंचित्सहुंकृतोत्कंपं प्रोच्य नोवाच किंचन

ఇలా చెప్పబడిన ఆ బాలిక వస్త్రాంతంతో ముఖాన్ని దాచుకొని, స్వల్పంగా వణికే శబ్దం మాత్రమే చేసింది; మరేమీ పలకలేదు.

Verse 27

ततो विस्मितचित्तोहमुपचारविदांवरः । प्रत्यवोचं पुनर्देवीमेहि दास्यामि ते शुभे

అప్పుడు నేను విస్మయచిత్తుడనై, శిష్టాచారంలో నిపుణుడై, దేవిని మళ్లీ పలికాను— “రా శుభే, అది నీకు నేను ఇస్తాను।”

Verse 28

रत्नक्रीडनकं रम्यं स्तापितं सुचिरं मया । इत्युक्ता सा तदोत्थाय पितुरंकात्सवेगतः

“రమ్యమైన రత్నక్రీడనకాన్ని నేను చాలాకాలంగా దాచివుంచాను”—అని చెప్పగానే ఆమె తండ్రి ఒడిలోనుండి వెంటనే వేగంగా లేచింది।

Verse 29

वंदमाना च मे पादौ मया नीतांक मात्मनः । मन्यता तां जगत्पूज्यामुक्तं बाले तवोचितम्

ఆమె నా పాదాలకు వందనం చేస్తుండగా, నేను ఆమెను నా ఒడిలో కూర్చోబెట్టాను; జగత్తు పూజ్యురాలిగా భావించి చెప్పాను— “బాలే, ఇది నీకు తగినదే।”

Verse 30

न तत्पश्यामि यत्तुभ्यं दद्म्याशीः का तवोचिता । इत्युक्ते मातृवात्सल्याच्छैलेन्द्र महिषी तदा

నేను అన్నాను— “నీకు నిజంగా తగిన ఆశీర్వాదం ఏది ఇవ్వగలనో నాకు కనిపించడం లేదు।” ఇది విన్న శైలేంద్రుని మహిషి మాతృవాత్సల్యంతో అప్పుడే ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది।

Verse 31

नोदयामास मां मंदमानशीःशंकिता तदा । भगवन्वेत्सि सर्वं त्वमतीतानागतं प्रभो

అప్పుడు ఆమె సంకోచభరిత మనస్సుతో, సందేహంతో కలవరపడి నన్ను వేడుకుంది— “భగవన్, ప్రభో, మీరు సమస్తం తెలుసు—గతమూ భవిష్యత్తూ।”

Verse 32

तदहं ज्ञातुमिच्छामि कीदृशोऽस्याः पतिर्भवेत् । श्रुत्वेति सस्मितमुखः प्रावोचं नर्मवल्लभः

“అందుచేత నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను—ఆమెకు ఎలాంటి భర్త కలుగును?” అని విన్న నేను చిరునవ్వుతో, వినోదమయమైన మృదువాక్యాలతో ప్రత్యుత్తరం చెప్పితిని।

Verse 33

न जातोऽस्याः पतिर्भद्रे वर्तते च कुलक्षणः । नग्नोऽतिनिर्धनः क्रोधीवृतः क्रूरैश्च सर्वदा

“భద్రే, ఆమె భర్త ఇంకా జన్మించలేదు; అయినా కులలక్షణాలు కనిపిస్తున్నాయి. అతడు నగ్నుడు, అత్యంత దరిద్రుడు, త్వరగా కోపపడేవాడు, ఎల్లప్పుడూ క్రూరులచే చుట్టుముట్టబడినవాడు అవుతాడు.”

Verse 34

श्रुत्वेति संभ्रमाविष्टो ध्वस्तवीर्यो हिमाचलः । मां तदा प्रत्युवाचेदं साश्रुकण्ठो महागिरिः

ఇది విన్న హిమాచలుడు కలవరంతో నిండిపోయి, అతని ధైర్యం క్షీణించినట్లైంది. అప్పుడు కన్నీళ్లతో గొంతు బిగుసుకున్న మహాగిరి నన్ను ఇలా పలికెను।

Verse 35

अहो विचित्रः सं सारो दुर्वेद्यो महतामपि । प्रवरस्त्वपि शक्त्या यो नरेषु न कृपायते

“అహో, ఈ సంసారం ఎంత విచిత్రమో—మహానులకైనా దుర్విజ్ఞేయం. శక్తిలో శ్రేష్ఠుడైనవాడైనా మనుష్యులపై కరుణ చూపడు.”

Verse 36

यत्नेन महता तावत्पुण्यैर्बहुविधैरपि । साधयत्यात्मनो लोको मानुष्य मतिदुर्लभम्

“మహా ప్రయత్నంతో—అనేక విధాల పుణ్యాలతో కూడ—జీవులు తమకు మానవత్వాన్ని పొందుతారు; అది అత్యంత దుర్లభమైనది.”

Verse 37

अध्रुवं तद्ध्रवत्वे च कथंचित्परिकल्प्यते । तत्रापि दुर्लभानाम समानव्रतचारिणी

అధ్రువమైనదానిని కూడా ఏదో విధంగా ధ్రువమని కల్పిస్తారు. అయినా ఆ దుర్లభ లాభాలలో కూడా సమాన వ్రతాచరణ గల భార్య దొరకడం కష్టం.

Verse 38

साध्वी महाकुलोत्पन्ना भार्याया स्यात्पतिव्रता । तत्रापि दुर्लभं यच्च तया धर्मनिषेवणम्

మహాకులంలో జన్మించిన సాధ్వీ భార్య పతివ్రత కావచ్చు; అయినా ఆమె ధర్మాన్ని నిష్ఠగా సేవించడం దుర్లభమే.

Verse 39

सह वेदपुराणोक्तं जगत्त्रयहितावहम् । एतत्सुदुर्लभं यच्च तस्यां चैव प्रजायते

వేదపురాణోక్తమైన, త్రిలోకహితకరమైన ధర్మం—అది కూడా అత్యంత దుర్లభం: ఆ ధర్మసారము ఆమెలో నిజంగా జన్మించటం.

Verse 40

तदपत्यमपत्यार्थं संसारे किल नारद । एतेषां दुर्लभानां हि किंचित्प्राप्नोति पुण्यवान्

ఓ నారదా! ఈ సంసారచక్రంలో వంశార్థం సంతానాన్ని కోరుతారు; కానీ ఈ దుర్లభ లాభాలలోనూ పుణ్యవంతుడే కొద్దిపాటి భాగాన్ని పొందుతాడు.

Verse 41

सर्वमेतदवाप्नोति स कोपि यदिवा न वा । किंचित्केनापि हि न्यूनं संसारः कुरुते नरम्

ఎవడైనా ఇవన్నీ పొందినా—లేదా ఏమీ పొందకపోయినా—సంసారం మనిషిని ఏదో ఒక విషయంలో లోటుగా చేస్తుంది; ఎందుకంటే ఇందులో ఏదో కొరత మిగులుతూనే ఉంటుంది.

Verse 42

अथ संसारिको दोषः स्वकृतं यत्र भुज्यते । गार्हस्थ्यं च प्रशंसंति वेदाः सर्वेऽपि नारद

ఇప్పుడు సంసార జీవనంలోని దోషం ఇదే—అందులో మనిషి తనే చేసిన కర్మఫలాన్ని తప్పక అనుభవించాలి. అయినప్పటికీ, ఓ నారదా, సమస్త వేదాలు గార్హస్థ్యాశ్రమాన్ని ప్రశంసిస్తాయి.

Verse 43

नेति केचित्तत्र पुनः कथं ते यदि नो गृही । अतो धात्रा च शास्त्रेषु सुतलाभः प्रशंसितः

కొంతమంది అక్కడ “కాదు” అని అంటారు. కానీ అది నిజంగా అంగీకరించబడకపోతే ఎలా సాధ్యం? అందుకే ధాతృ (స్రష్ట) శాస్త్రాలలో సత్పుత్ర-లాభాన్ని మహత్తర వరంగా ప్రశంసించాడు.

Verse 44

पुनश्चसृष्टिवृद्ध्यर्थं नरकत्राणनाय च । तत्र स्त्रीणां समुत्पत्तिं विना सृष्टिर्न जायते

మళ్లీ, సృష్టి వృద్ధి కోసం మరియు నరకత్రాణం కోసం—అక్కడ స్త్రీల ఉద్భవం లేకుండా సృష్టి జన్మించదు.

Verse 45

सा च जातिप्रकृत्यैव कृपणा दैन्यभागिनी । तासामुपरि मावज्ञा भवेदिति च वेधसा । शास्त्रेषूक्तमसंदिग्धं वाक्यमेतन्महात्फलम्

ఆమె (స్త్రీ) జన్మస్వభావం వల్లనే దయనీయురాలు, కష్టభాగినీ. అందుకే వేదసుడు (విధాత) ‘ఇలాంటి స్త్రీలపై అవమానం ఉండకూడదు’ అని నియమించాడు. ఈ వాక్యం శాస్త్రాలలో సందేహం లేకుండా చెప్పబడింది; మహాఫలప్రదం.

Verse 46

दशपुत्रसमा कन्या दशपुत्रान्प्रवर्द्धयन् । यत्फलं लभते मर्त्यस्तल्लभ्यं कन्ययैकया

ఒక కన్య దశ పుత్రులకు సమానం. దశ పుత్రులను పోషించి పెంచడం వల్ల మనిషికి లభించే పుణ్యఫలం—అదే ఫలం ఒక్క కన్యను పెంచినా లభిస్తుంది.

Verse 47

तस्मात्कन्या पितुः शोच्या सदा दुःखविवर्धिनी

అందుచేత కన్య తండ్రికి కరుణార్హ; ఆమె నిత్యం దుఃఖాన్ని పెంచునది.

Verse 48

यापि स्यात्पूर्णसर्वार्था पतिपुत्रधनान्विता । त्वयोक्तं च कृते ह्यस्यास्तद्वाक्यं मम शोकदम्

ఆమె సర్వార్థసంపన్నగా—భర్త, కుమారులు, ధనంతో యుక్తగా—ఉన్నా, ఆమె విషయమై నీవు చెప్పినదీ చేసినదీ ఆ వాక్యమే నాకు శోకాన్ని కలిగిస్తోంది.

Verse 49

केन दोषेण मे पुत्री न योग्या आशिषामता । न जातोऽस्याः पतिः कस्माद्वर्तते वा कुलक्षणः

ఏ దోషం వల్ల నా కుమార్తె ఆశీర్వాదాలకు—సద్వివాహానికి—అర్హురాలు కాదని భావించబడింది? ఆమెకు భర్త ఎందుకు జన్మించలేదు, లేదా శుభకులలక్షణం ఎందుకు కనిపించదు?

Verse 50

निर्धनश्च मुने कस्मात्सर्वेषां सर्वदः कुतः । इति दुर्घटवाक्यं ते मनो मोहयतीव मे

ఓ మునీ! అతడు ‘నిర్ధనుడు’ ఎలా, మరి అందరికీ అన్నీ ఇచ్చే ‘సర్వదాత’ ఎలా? నీ ఈ దుర్ఘట వాక్యం నా మనసును మోహింపజేస్తోంది.

Verse 51

इति तं पुत्रवात्सल्यात्सभार्यं शोकसंप्लुतम् । अहमाश्वासयं वाग्भिः सत्याभिः पांडुनंदन

ఇలా పుత్రవాత్సల్యంతో భార్యతో కూడ శోకంలో మునిగిన అతనిని చూసి, ఓ పాండునందనా, నేను సత్యవాక్యాలతో అతనికి ధైర్యం చెప్పాను.

Verse 52

मा शुचः शैलराज त्वं हर्षस्थानेऽतिपुण्यभाक् । श्रृणु तद्वचनं मह्यं यन्मयोक्तं च ह्यर्थवत्

హే శైలరాజా! శోకించకు; నీవు అత్యంత పుణ్యవంతుడవు—ఇది ఆనందించవలసిన సందర్భం. నా వాక్యము వినుము; నేను చెప్పేది నిశ్చయంగా అర్థవంతమే.

Verse 53

जगन्माता त्वियं बाला पुत्री ते सर्वसिद्धिदा । पुरा भवेऽभवद्भार्या सतीनाम्ना भवस्य या

ఈ బాలికే నిజంగా జగన్మాత—నీ కుమార్తె, సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించేది. పూర్వకాలంలో ఆమెనే భవుడు (శివుడు) యొక్క భార్యగా ‘సతీ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 54

तदस्याः किमहं दद्मि रवेर्दीपमिवाल्पकः । संचिंत्येति महादेव्या नाशिषं दत्तवानहम्

నేను ఆమెకు ఏమి ఇవ్వగలను—సూర్యునికి చిన్న దీపం అర్పించినట్లే! అని ఆలోచించి, మహాదేవికి నేను ఎలాంటి ‘ఆశీర్వాదం’ ఇవ్వలేదు.

Verse 55

न जातोऽभवद्भार्या पतिश्चेति वर्तते च भवो हि सः । न स जातो महादेवो भूतभव्यभवोद्भवः

ఆయన జన్మించలేదు; అయినా ‘భర్త’ ‘భార్య’ అని వ్యవహరించబడుతుంది—ఎందుకంటే ఆయనే భవుడు (శివుడు). ఆ మహాదేవుడు అజన్ముడు; ఆయన నుండే భూతం, భవిష్యత్తు మరియు సమస్త భవప్రవాహం ఉద్భవిస్తుంది.

Verse 56

शरण्यः शाश्वतः शास्ता शंकरः परमेश्वरः

ఆయనే శరణ్యుడు, శాశ్వతుడు, పరమ శాస్తా మరియు ఉపదేశకుడు—శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు.

Verse 57

सर्वे देवा यत्पदमामनंति वेदैश्च सर्वैरपि यो न लभ्यः । ब्रह्मादिविश्वं ननु यस्य शैल बालस्य वा क्रीडनकं वदंति

సర్వ దేవతలు వేదములచే యస్య పరమపదమును స్తుతించుదురు; అయినను సమస్త వేదములు కూడ యనెవడిని సంపూర్ణముగా పొందలేవో—బ్రహ్మాది సమస్త జగత్తు ఆ శైలతనయ బాలునికి కేవలము క్రీడనకమని చెప్పబడుచున్నది।

Verse 58

स चामंगल्यशीलोऽपि मंगलां यतनो हरः । निर्धनः सर्वदश्चासौ वेद स्वं स्वयमेव सः

అతడు ‘అమంగళ స్వభావుడు’ అని చెప్పబడినను, హరుడే మంగళానికి కారణము. ‘నిర్ధనుడు’ అయినను, ఆయనే సర్వదాత; తన స్వస్వరూపమును ఆయనే స్వయంగా ఎరుగును।

Verse 59

स च देवोऽचलः स्थाणुर्महादेवोऽजरो हरः । भविष्यति पतिः सोऽस्यास्तत्किमर्थं तु शोचसि

ఆ దేవుడు—అచలుడు, స్థాణువు, మహాదేవుడు, అజరుడు హరుడు—ఆమెకు పతిగా అవుతాడు. మరి నీవెందుకు శోకించుచున్నావు?