Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 78
Devanagari script
सा पपात शिरस्युग्रा सहसा कालनेमिनः । संचूर्णितोत्तमां गस्तु निष्पिष्टमुकुटोसुरः
Transliteration
sā papāta śirasyugrā sahasā kālaneminaḥ | saṃcūrṇitottamāṃ gastu niṣpiṣṭamukuṭosuraḥ
Translation
ఆ భయంకరమైన గద హఠాత్తుగా కాలనేమి తలపై పడెను. ఆ రాక్షసుని శరీరము నుజ్జునుజ్జయినది మరియు కిరీటము పొడిపొడియైనది.
Word by Word
साshe/that (mace)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (गदा)
पपातfell
पपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शिरसिon the head
शिरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
उग्राfierce
उग्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सा इति सर्वनामस्य विशेषणम्)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (suddenly/violently)
कालनेमिनःof Kālanemi
कालनेमिनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकालनेमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
संचूर्णित-उत्तमाम्having crushed the best (part)
संचूर्णित-उत्तमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्+चूर्णय् (धातु)→संचूर्णित (क्त कृदन्त) + उत्तमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (संचूर्णिता उत्तमा यस्याः/या)
अङ्गम्limb/body-part
अङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
निष्पिष्ट-मुकुटःwhose crown was crushed
निष्पिष्ट-मुकुटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिस्+पिष् (धातु)→निष्पिष्ट (क्त कृदन्त) + मुकुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारयभाव-तत्पुरुष (निष्पिष्टः मुकुटः यस्य)
असुरःthe demon
असुरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The mace crashes onto Kālanemi’s head; the crown bursts apart, the demon’s body collapses—an instant of overwhelming force and finality.
Characters & Entities
K
KālanemiV
Viṣṇu (implied)FAQs
Pride (symbolized by the crown) collapses when confronted by divine justice; adharma’s pomp cannot endure.
No tīrtha is referenced in this verse.
None.