Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 49›Shloka 55
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

Devanagari script

अस्मिन्ममानंदवने यदेतल्लिंगं सुधाधाम सुधामधाम । आसप्त पातालतलात्स्वयंभु समुत्थितं भक्तकृपावशेन

Transliteration

asminmamānaṃdavane yadetalliṃgaṃ sudhādhāma sudhāmadhāma | āsapta pātālatalātsvayaṃbhu samutthitaṃ bhaktakṛpāvaśena

Translation

నా ఆనందవనంలో ఉన్న ఈ లింగం అమృతధామం, అమరత్వనివాసం. భక్తులపై కరుణవశంగా ఇది స్వయంభువై, ఏడు పాతాళతలాల లోతుల నుండే తానే ఉద్భవించింది.

Word by Word
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
आनन्दवनेin the forest of bliss (Ānandavana)
आनन्दवने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआनन्द + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष (आनन्दस्य वनम्)
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative pronoun/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इति विशेषण
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
सुधाधामabode of nectar
सुधाधाम:
Apposition (सम्बोधन/विशेष्य)
TypeNoun
Rootसुधा + धामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (सुधायाः धाम)
सुधामधामsweet abode of nectar
सुधामधाम:
Apposition (सम्बोधन/विशेष्य)
TypeNoun
Rootसुधा + मधामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (सुधायाः मधाम)
आup to
आ:
Discourse/limit marker (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; ‘आ…तलात्’ इति मर्यादा (up to)
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Numerical qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्द; ‘पातालतलात्’ इत्यस्य विशेषण
पातालतलात्from the floor of the netherworld
पातालतलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपाताल + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष (पातालस्य तलम्)
स्वयम्भुself-born/self-manifest
स्वयम्भु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वयम् + भू (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव (स्वयम् भूः)
समुत्थितम्arisen/emerged
समुत्थितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘समुत्थितम् (अस्ति)’
भक्तकृपावशेनby the power of devotees’ compassion (i.e., due to devotees’ grace)
भक्तकृपावशेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभक्त + कृपा + वश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष (भक्तानां कृपायाः वशः)
Speaker

Śiva (contextual, within Kāśīkhaṇḍa glorification)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ānandavana Svayaṃbhū Liṅga (within Kāśī-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Purāṇic interlocutor within Kāśīkhaṇḍa frame (traditionally Pārvatī/Skanda/ṛṣis depending on chapter frame)

Visual Art Cues

Scene: From the depths of the seven pātālas, a radiant Liṅga rises upward into Ānandavana, suffused with amṛta-like light; devotees witness the emergence with tears and folded hands; Śiva’s compassion is the driving force.

Characters & Entities
Ā
Ānandavana
L
Liṅga (Viśveśvara context)
P
Pātāla

FAQs

Śiva’s presence in Kāśī is self-revealed and compassion-driven; the sacred form manifests for the uplift of devotees.

Ānandavana (Kāśī), centered on the self-manifest Liṅga associated with Viśveśvara.

No specific rite is commanded here; it establishes the Liṅga’s svayaṃbhu status, supporting worship (pūjā) and pilgrimage devotion.

←Previous Verse
Next Verse→