Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

दधीचिरस्थीनि न किं पुरा ददौ जगत्त्रयं किं न ददेऽर्थिने बलिः । दत्तः स्म किं नो मधुकैटभौ शिरो बभूव तार्क्ष्योपि च विष्णुवाहनम्

dadhīcirasthīni na kiṃ purā dadau jagattrayaṃ kiṃ na dade'rthine baliḥ | dattaḥ sma kiṃ no madhukaiṭabhau śiro babhūva tārkṣyopi ca viṣṇuvāhanam

దధీచి పూర్వము తన ఎముకలనే దానం చేయలేదా? బలి యాచకునికి త్రిలోకములను ఇవ్వలేదా? మధు–కైటభుల శిరస్సు ఇవ్వబడలేదా? అలాగే తార్క్ష్యుడు (గరుడుడు) విష్ణువాహనముగా కాలేదా?

दधीचिःDadhīci (sage)
दधीचिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदधीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अस्थीनिbones
अस्थीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (rhetorical)
किम्indeed?/surely
किम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् प्रश्न/आक्षेपार्थ (rhetorical ‘indeed?’)
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
जगत्-त्रयम्the three worlds
जगत्-त्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगुसमास—‘त्रीणि जगन्ति’
किम्indeed?
किम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् आक्षेपार्थ
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (rhetorical)
ददेgave
ददे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
अर्थिनेto the supplicant
अर्थिने:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
बलिःBali (king)
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दत्तःwas given
दत्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोग
स्मindeed/then
स्म:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-निपात (past narrative particle)
किम्indeed?
किम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् आक्षेपार्थ
नःour
नः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th), बहुवचन (अत्र ‘नः’ = ‘our’)
मधुकैटभौMadhu and Kaiṭabha
मधुकैटभौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) + कैटभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; द्वन्द्वसमास
शिरःhead
शिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
तार्क्ष्यःTārkṣya (Garuḍa)
तार्क्ष्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
विष्णुवाहनम्Vishnu's mount
विष्णुवाहनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘विष्णोः वाहनम्’

Agastya (deduced from immediate narrative context of Adhyāya 5)

Scene: A montage-like moral tableau: Dadhīci offering his bones; Bali offering the three worlds to a dwarf-brāhmaṇa; the severed heads of Madhu and Kaiṭabha as trophies of cosmic order; Garuḍa kneeling as Viṣṇu’s mount—each scene illustrating supreme giving and service.

D
Dadhīci
B
Bali
M
Madhu
K
Kaiṭabha
T
Tārkṣya (Garuḍa)
V
Viṣṇu

FAQs

Greatness is proven by giving—dāna and self-offering are celebrated as the highest expressions of dharma.

Indirectly Kāśī: the verse supports the sage’s resolve in the Kāśī narrative by invoking legendary models of sacrifice.

The principle of dāna (charitable giving/self-giving), illustrated through famous Purāṇic precedents.