Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25
Devanagari script
संपृच्छे जननि त्वाहं सम्यक्शंस ममाग्रतः । भार्यात्वेपि च सामान्ये कथं सा सुरुचिः प्रिया
Transliteration
saṃpṛcche janani tvāhaṃ samyakśaṃsa mamāgrataḥ | bhāryātvepi ca sāmānye kathaṃ sā suruciḥ priyā
Translation
అమ్మా, నేను నిన్ను అడుగుతున్నాను—నా ముందే సత్యంగా చెప్పు. ఇద్దరూ సమానంగా భార్యలే అయినా, ఆ సురుచి రాజుకు ఎలా అంత ప్రియమైంది?
Word by Word
सम्पृच्छेI ask
सम्पृच्छे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; 1st person singular; I ask
जननिO mother
जननि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; feminine, vocative, singular
त्वाyou
त्वा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; pronoun, accusative, singular
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, nominative, singular
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
शंसtell
शंस:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; 2nd person singular; tell/declare
ममof me / my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; genitive, singular
अग्रतःin front (of me)
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
भार्यात्वेin the state of being a wife
भार्यात्वे:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभार्यात्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; neuter, locative, singular
अपिeven/also
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपवाद-निपात (particle: even/also)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
सामान्येwhen (it is) common/equal
सामान्ये:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसामान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; neuter, locative, singular; qualifying (अधिकरण)
कथम्how
कथम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, feminine, nominative, singular
सुरुचिःSuruci
सुरुचिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरुचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; feminine, nominative, singular (proper name)
प्रियाdear/beloved
प्रिया:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; feminine, nominative, singular; predicate adjective
Speaker
Dhruva
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Sages in the Naimiṣa setting (typical)
Visual Art Cues
Scene: Dhruva stands before Sunīti, palms slightly raised in questioning; Sunīti’s face shows pain and compassion; the name ‘Suruci’ hangs in the air as a symbol of courtly favoritism.
Characters & Entities
D
DhruvaS
SunītiS
SuruciFAQs
Partiality in relationships creates inner turmoil; dharma seeks truth through honest questioning.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None.