Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 47

Devanagari script

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वदानेषु यत्फलम् । सर्वयज्ञैश्च यत्पुण्यं जायते श्रवणान्नृप

Transliteration

sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ sarvadāneṣu yatphalam | sarvayajñaiśca yatpuṇyaṃ jāyate śravaṇānnṛpa

Translation

ఓ రాజా! సమస్త తీర్థాలలో లభించే పుణ్యం, సమస్త దానాలలో కలిగే ఫలం, సమస్త యజ్ఞాలలో కలిగే పుణ్యం—ఇది (ఈ కథ) శ్రవణమాత్రంతోనే జనిస్తుంది।

Word by Word

• सर्वतीर्थेषु: in all sacred places (tīrthas)
• सर्वतीर्थेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि तीर्थानि)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक-विशेषण (relative pronoun)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वदानेषु: in all gifts/charities
• सर्वदानेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि दानानि)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक-विशेषण

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वयज्ञैः: by/with all sacrifices
• सर्वयज्ञैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वे यज्ञाः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक-विशेषण

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• जायते: arises/is produced
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• श्रवणात्: from hearing (it)
• श्रवणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: श्रवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

Speaker

Unspecified (narrator addressing a king)

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (King)

Visual Art Cues

Scene: A forest-āśrama or sacred assembly: Vyāsa (or a sage) recites tīrtha-māhātmya to a king seated respectfully; listeners with folded hands; manuscripts/palm-leaf, sacrificial fire in background, riverbank hinted as archetypal tīrtha.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional hearing is portrayed as a concentrated form of dharma that encapsulates many other meritorious acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Dharmāraṇya/Deva-majjānaka māhātmya, emphasizing its exceptional merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (listening) to the māhātmya is prescribed as a merit-generating practice.