Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 46

Devanagari script

धन्यं यशस्यमायुष्यं सुखसंतानदायकम् । माहात्म्यं शृणुयाद्वत्स सर्वसौख्यान्वितो भवेत्

Transliteration

dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sukhasaṃtānadāyakam | māhātmyaṃ śṛṇuyādvatsa sarvasaukhyānvito bhavet

Translation

ఈ మహాత్మ్యము ధన్యము, యశస్సు దాయకము, ఆయుష్షు వర్ధకము, సుఖసంతానదాయకము. ఓ వత్సా! దీనిని వినువాడు సర్వసౌఖ్యములతో యుక్తుడగును.

Word by Word

• धन्यम्: blessed, auspicious
• धन्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (माहात्म्यम् इति)

• यशस्यम्: fame-giving
• यशस्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• आयुष्यम्: life-promoting
• आयुष्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• सुखसंतानदायकम्: giver of happy progeny
• सुखसंतानदायकम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख + संतान + दायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; (सुखस्य संतानस्य दायकम्)

• माहात्म्यम्: the greatness (glory)
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शृणुयात्: should hear
• शृणुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; सामान्यविधि (one should hear)

• वत्स: O dear child
• वत्स: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case/vocative), एकवचन

• सर्वसौख्यान्वितः: endowed with all happiness
• सर्वसौख्यान्वितः: Kartṛ-viśeṣaṇa (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + सौख्य + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; (सर्वैः सौख्यैः अन्वितः)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Unspecified (narrator addressing a king; also addressing 'vatsa')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Deva-majjānaka māhātmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Addressed as ‘vatsa’ (dear one) while still within the king-centered discourse; broader audience implied.

Visual Art Cues

Scene: A family and pilgrims gathered to hear the māhātmya; the atmosphere is auspicious—lamps lit, flowers offered, children present—signifying ‘sukha-santāna’ and ‘sarva-saukhya’.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred listening is celebrated as dharmic nourishment that supports both virtue and wellbeing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The māhātmya being praised belongs to the Dharmāraṇya/Deva-majjānaka context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa—hearing the māhātmya—is the explicit recommended practice.