Adhyaya 10

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु राजन्यथावृत्तं धर्म्मारण्ये शुभं मतम् । यदिदं कथयिष्यामि अशेषाघौघनाशनम्

వ్యాసుడు పలికెను—ఓ రాజా! ధర్మారణ్యంలో జరిగిన శుభవృత్తాంతమును వినుము. నేను చెప్పబోయేది సమస్త పాపప్రవాహమును నశింపజేయునది.

Verse 2

अजेशेन तदा राजन्प्रेरितेन स्वयंभुवा । कामधेनुः समाहूता कथयामास तां प्रति

అప్పుడు, ఓ రాజా! స్వయంభువు బ్రహ్మ ప్రేరణతో అజేశుడు కామధేనువును పిలిచెను; ఆమె అతనికి ప్రత్యుత్తరం పలికెను.

Verse 3

विप्रेभ्योऽनुचरान्देहि एकैकस्मै द्विजातये । द्वौ द्वौ शुद्धात्मकौ चैवं देहि मातः प्रसीद मे

బ్రాహ్మణులకు పరిచారకులను దయచేయుము—ప్రతి ద్విజునికి ఇద్దరేసి, శుద్ధస్వభావులైనవారిని. హే మాతా! ఇలా దయచేసి, నాపై ప్రసన్నమవుము.

Verse 4

तथेत्युक्त्वा महाधेनुः क्षीरेणोल्लेखयद्धराम् । हुंकारात्तस्य निष्क्रांताः शिखासूत्रधरा नराः

“తథాస్తు” అని పలికి మహాధేనువు పాలతో భూమిపై రేఖలను గీశింది. ఆమె హుంకారమునుండి శిఖా, యజ్ఞోపవీతములు ధరించిన పురుషులు బయలుదేరిరి.

Verse 5

षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वणिजश्च महाबलाः । सोपवीता महादक्षाः सर्वशास्त्रविशारदाः

వారు ముప్పై ఆరు వేల మంది—మహాబలవంతులైన వణిజులు; యజ్ఞోపవీతధారులు, మహాదక్షులు, సమస్త శాస్త్రాలలో విశారదులు.

Verse 6

द्विजभक्तिसमायुक्ता ब्रह्मण्यास्ते तपोन्विताः । पुराणज्ञाः सदाचारा धार्मिका बह्मभोजकाः

వారు ద్విజభక్తితో యుక్తులు, బ్రాహ్మణ్యధర్మనిష్ఠులు, తపస్సుతో సమన్వితులు; పురాణజ్ఞులు, సదాచారులు, ధార్మికులు, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టువారు.

Verse 7

स्वर्गे देवाः प्रशंसंति धर्मारण्यनिवासिनः । तपोऽध्ययनदानेषु सर्वकालेप्यतींद्रियाः

స్వర్గంలో దేవతలు ధర్మారణ్యనివాసులను ప్రశంసిస్తారు; తపస్సు, అధ్యయనం, దానాలలో వారు సర్వకాలమున అసాధారణులు—ఇంద్రియాతీతులు.

Verse 8

एकैकस्मै द्विजायैव दत्तं जातु चरद्वयम् । वाडवस्य च यद्गोत्रं पुरा प्रोक्तं महीपते

ప్రతి ద్విజునికీ నిజముగా ఇద్దరు పరిచారకులు ఇవ్వబడ్డారు. మరియు ఓ మహీపతే! ఆ వాడవుని గోత్రము పూర్వమే ప్రకటించబడినది.

Verse 9

परस्परं च तद्गोत्रं तस्य चानुचरस्य च । इति कृत्वा व्यवस्थां च न्यवसंस्तत्र भूमिषु

ఈ విధంగా పరస్పర సంబంధాన్ని బట్టి ఆ వ్యక్తి మరియు అతని అనుచరుని గోత్రాన్ని నిర్ణయించి, తగిన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసి వారు అక్కడ భూములపై నివసించారు।

Verse 10

ततश्च शिष्यता देवैर्दत्ता चानुचरान्भुवि । ब्रह्मणा कथितं सर्वं तेषामनुहिताय वै

అనంతరం దేవతలు శిష్యత్వాన్ని ప్రసాదించి, భూమిపై అనుచరులను నియమించారు. వారి హితం మరియు సదుపదేశం కోసం బ్రహ్మదేవుడు ఇవన్నీ సత్యంగా ప్రకటించాడు।

Verse 11

कुरुध्वं वचनं चैषां ददध्वं च यदिच्छितम् । समित्पुष्पकुशादीनि आनयध्वं दिनेदिने

వారి ఆజ్ఞను నెరవేర్చండి, వారు కోరినదాన్ని సమర్పించండి. యజ్ఞ సమిధలు, పుష్పాలు, కుశ మొదలైనవి ప్రతిదినం తీసుకురండి।

Verse 12

अनुज्ञयैषां वर्तध्वं मावज्ञां कुरुत क्वचित् । जातकं नामकरणं तथान्नप्राशनं शुभम्

వారి అనుమతితోనే ప్రవర్తించండి; ఎప్పుడూ అవమానించకండి. జాతకర్మ, నామకరణం, అలాగే శుభమైన అన్నప్రాశనమూ (వారి అనుమతితో) చేయండి।

Verse 13

क्षौरं चैवोपनयनं महानाम्न्यादिकं तथा । क्रियाकर्मादिकं यच्च व्रतं दानोपवासकम्

క్షౌరం (ముండనం), ఉపనయనం, అలాగే మహానామ్నీ మొదలైన ఆచారాలు; ఇంకా ఏ క్రియా-కర్మలైనా—వ్రతాలు, దానాలు, ఉపవాసాలు—అన్నీ (విధిగా) చేయండి।

Verse 14

अनुज्ञयैषां कर्तव्यं काजेशा इदमबुवन् । अनुज्ञया विनैषां यः कार्यमारभते यदि

‘వారి అనుమతితోనే ఇది చేయవలెను’ అని దేవాధిపతులు పలికిరి. ఎవడైన వారి సమ్మతి లేక కార్యమును ఆరంభించునట్లయితే,

Verse 15

दर्शं वा श्राद्धकार्यं वा शुभं वा यदि वाऽशुभम् । दारिद्र्यं पुत्रशोकं च कीर्तिनाशं तथैव च

దర్శకర్మయైనను, శ్రాద్ధకర్మయైనను, శుభమైయినను అశుభమైయినను—నియమం లంఘించువాడు దారిద్ర్యము, పుత్రశోకము, కీర్తినాశమును పొందును.

Verse 16

रोगैर्निपीड्यते नित्यं न क्वचित्सुखमाप्नुयुः । तथेति च ततो देवाः शक्राद्याः सुरसत्तमाः

అతడు నిత్యము రోగములచే పీడింపబడి ఎక్కడను సుఖమును పొందడు. అప్పుడు ఇంద్రాది శ్రేష్ఠ దేవులు—‘తథాస్తు’ అని పలికిరి.

Verse 17

स्तुतिं कुर्वंति ते सर्वे काम धेनोः पुरः स्थिताः । कृतकृत्यास्तदा देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

కామధేనువు సమక్షమున నిలిచి వారు అందరూ స్తుతి చేయుచుండిరి. అప్పుడు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు కృతకృత్యులైరి.

Verse 18

त्वं माता सर्वदेवानां त्वं च यज्ञस्य कारणम् । त्वं तीर्थं सर्वतीर्थानां नम स्तेऽस्तु सदानघे

నీవు సమస్త దేవతల మాతవు; నీవే యజ్ఞమునకు కారణము. నీవు సమస్త తీర్థములలో పరమ తీర్థము—హే సదానఘే, నీకు నమస్కారము.

Verse 19

शशिसूर्यारुणा यस्या ललाटे वृषभध्वजः । सरस्वती च हुंकारे सर्वे नागाश्च कंबले

యస్యా లలాటమున చంద్ర–సూర్య కాంతి విరాజిల్లుచున్నది, వృషభధ్వజ శంభువు యొక్క చిహ్నము యస్యాముపరి దర్శనమగుచున్నది; యస్యా హుంకారమున సరస్వతీ నాదము, యస్యా కంబళమున సమస్త నాగములు సమవేతమగుచున్నవి—ఆ ఆశ్చర్యకరమైన సురభి ధేనువు.

Verse 20

क्षुरपृष्ठे च गन्धर्वा वेदाश्चत्वार एव च । मुखाग्रे सर्वतीर्थानि स्थावराणि चराणि च

యస్యా క్షురసమమైన పృష్ఠమున గంధర్వులు మరియు నాలుగు వేదములు విరాజిల్లుచున్నవి; యస్యా ముఖాగ్రమున సమస్త తీర్థములు నివసించుచున్నవి—స్థావరములు, చరములు రెండింటికీ సంబంధించినవి.

Verse 21

एवंविधैश्च बहुशो वचनैस्तोषिता च सा । सुप्रसन्ना तदा धेनुः किं करोमीति चाब्रवीत्

ఇలాంటి అనేక వచనములతో పునఃపునః సంతోషింపబడిన ఆ ధేనువు అత్యంత ప్రసన్నమై, అప్పుడు ఇలా పలికెను—“నేను ఏమి చేయుదును?”

Verse 22

देवा ऊचुः । सृष्टाः सर्वे त्वया मातर्देव्यैतेऽनुचराः शुभाः । त्वत्प्रसादान्महाभागे ब्राह्मणाः सुखिनोऽ भवन्

దేవులు పలికిరి—“హే మాతా, హే దేవీ! ఈ శుభ అనుచరులందరూ నీచేతనే సృష్టింపబడినవారు. హే మహాభాగ్యవతీ! నీ ప్రసాదమువలన బ్రాహ్మణులు సుఖముగా, నిశ్చింతగా ఉన్నారు.”

Verse 23

ततोऽसौ सुरभी राजन्गता नाकं यशस्विनी । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यास्तत्रैवांतरधुस्ततः

అనంతరం, హే రాజా, యశస్సుగల సురభి స్వర్గమునకు వెళ్లెను. అప్పుడు అదే స్థలమున బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుడు మొదలైనవారందరూ అంతర్ధానమయ్యిరి.

Verse 24

युधिष्ठिर उवाच । अभार्यास्ते महातेजा गोजा अनुचरास्तथा । उद्वाहिता कथं ब्रह्मन्त्सुतास्तेषां कदाऽभवन्

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—హే మహాతేజస్వీ! గోవు నుండి జన్మించిన ఆ అనుచరులు భార్యలేనివారు. హే బ్రాహ్మణా, వారికి వివాహం ఎలా జరిగింది? వారి సంతానం ఎప్పుడు కలిగింది?

Verse 25

व्यास उवाच । परिग्रहार्थं वे तेषां रुद्रेण च यमेन च । गन्धर्वकन्या आहृत्य दारास्तत्रोपकल्पिताः

వ్యాసుడు అన్నాడు—వారి భార్యాగ్రహణార్థం రుద్రుడు మరియు యముడు గంధర్వకన్యలను తీసుకొచ్చి, అక్కడ వారికి భార్యలను విధివిధానంగా ఏర్పాటు చేశారు.

Verse 26

युधिष्ठिर उवाच । को वा गन्धर्वराजासौ किंनामा कुत्र वा स्थितः । कियन्मात्रास्तस्य कन्याः किमाचारा ब्रवीहि मे

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—ఆ గంధర్వరాజు ఎవరు? అతని పేరు ఏమిటి, అతడు ఎక్కడ నివసిస్తాడు? అతని కుమార్తెలు ఎంతమంది? వారి ఆచారాలు ఏవీ? నాకు చెప్పండి.

Verse 27

व्यास उवाच । विश्वावसुरिति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर्नृप । षष्टिकन्यासहस्राणि आसते तस्य वेश्मनि

వ్యాసుడు అన్నాడు—హే రాజా! గంధర్వాధిపతి ‘విశ్వావసు’ అని ప్రసిద్ధుడు. అతని మందిరంలో అరవై వేల కన్యలు నివసిస్తారు.

Verse 28

अंतरिक्षे गृहं तस्य गधर्वनगरं शुभम् । यौवनस्थाः सुरूपाश्च कन्या गन्धर्वजाः शुभाः

అతని నివాసం అంతరిక్షంలో ఉంది—గంధర్వుల శుభనగరం అతి మనోహరంగా ప్రకాశిస్తుంది. అక్కడ యౌవనస్థితిలో ఉన్న, సురూపిణులైన, గంధర్వజాత శుభకన్యలు నివసిస్తారు.

Verse 29

रुद्रस्यानुचरौ राजन्नंदी भृंगी शुभाननौ । पूर्वदृष्टाश्च ताः कन्याः कथयामासतुः शिवम्

ఓ రాజా, రుద్రుని అనుచరులు నంది, భృంగీ—శుభముఖులు—మునుపు చూచిన ఆ కన్యల విషయాన్ని శివునికి నివేదించారు।

Verse 30

दृष्टाः पुरा महादेव गन्धर्वनगरे विभो । विश्वावसुगृहे कन्या असंख्याताः सहस्रशः

పూర్వకాలంలో, ఓ మహాదేవా, ఓ సర్వవ్యాపి ప్రభూ, గంధర్వనగరంలో విశ్వావసువు గృహంలో వేల వేలుగా లెక్కలేనన్ని కన్యలు దర్శనమయ్యారు।

Verse 31

ता आनीय वलादेव गोभुजेभ्यः प्रयच्छ भो । एवं श्रुत्वा ततो देवस्त्रिपुरघ्नः सदाशिवः

“వారిని తీసుకొమ్ము, ఓ బలవంతుడైన దేవా, గోభుజులకు (గోపాలులకు) అప్పగించుము”—ఇలా విని త్రిపురఘ్నుడైన సదాశివుడు స్పందించాడు।

Verse 32

प्रेषयामास दूतं तु विजयं नाम भारत । स तत्र गत्वा यत्रास्ते विश्वावसुररिंदमः

ఓ భారతా, ఆయన ‘విజయ’ అనే దూతను పంపాడు. అతడు శత్రుదమనుడైన విశ్వావసువు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు।

Verse 33

उवाच वचनं चैव पथ्यं चैव शिवेरितम् । धर्मारण्ये महाभाग काजेशेन विनिर्मिताः

అతడు శివుని ఆదేశానుసారం సందేశమును, హితవచనమును చెప్పెను—“ఓ మహాభాగా, ధర్మారణ్యంలో వారు కాజేశునిచే నిర్మితులు/ప్రతిష్ఠితులు అయ్యారు।”

Verse 34

स्थापिता वाडवास्तत्र वेदवेदांगपारगाः । तेषां वै परिचर्यार्थं कामधेनुश्च प्रार्थिता

అక్కడ వేదవేదాంగపారగులైన వాడవులు స్థాపింపబడ్డారు. వారి పరిచర్యా-పోషణార్థం కామధేనువును కూడా ప్రార్థించారు.

Verse 35

तया कृताः शुभाचारा वणिजस्ते त्वयोनिजा । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि कुमारास्ते महाबलाः

ఆమెచేత ఆ వణిజులు శుభాచారులుగా చేయబడ్డారు; వారు మానవగర్భం లేకుండానే జన్మించారు. నీకు ముప్పై ఆరు వేల కుమారులు మహాబలవంతులు ఉన్నారు.

Verse 36

शिवेन प्रेषितोऽहं वै त्वत्समीपमुपागतः । कन्यार्थं हि महाभाग देहिदेहीत्युवाच ह

నేను శివునిచే ప్రేషితుడనై నీ సమీపానికి వచ్చాను. ఓ మహాభాగ, కన్యల నిమిత్తం ‘ఇవ్వు, ఇవ్వు’ అని అతడు పలికెను.

Verse 37

गन्धर्व उवाच । देवानां चैव सर्वेषां गन्धर्वाणां महामते । परित्यज्य कथं लोके मानुषाणां ददामि वै

గంధర్వుడు అన్నాడు: ఓ మహామతీ, సమస్త దేవతలను మరియు గంధర్వులను విడిచి, లోకంలో మనుష్యులకు (ఈ కన్యలను) నేను ఎలా ఇవ్వగలను?

Verse 38

श्रुत्वा तु वचनं तस्य निवृत्तो विजयस्तदा । कथयामास तत्सर्वं गन्धर्व चरितं महत्

అతని మాటలు విని విజయుడు అప్పుడు తిరిగి వచ్చి, గంధర్వుని ఆ మహత్తర చరిత్రను సమస్తంగా వివరించాడు.

Verse 39

व्यास उवाच । ततः कोपसमाविष्टो भगवांल्लोकशंकरः । वृषभे च समारूढः शूलहस्तः सदाशिवः

వ్యాసుడు పలికెను—అప్పుడు లోకశుభకరుడైన భగవాన్ శంకరుడు కోపావేశంతో నిండెను. వృషభంపై ఆరూఢుడై, చేతిలో త్రిశూలం ధరించి సదాశివుడు బయలుదేరెను.

Verse 40

भूतप्रेतपिशाचाद्यैः सहस्रैरावृतः प्रभुः । ततो देवास्तथा नागा भूतवेतालखेचराः

ప్రభువు భూత, ప్రేత, పిశాచాది వేలాది గణాలతో ఆవరించబడ్డాడు. అప్పుడు దేవులు, నాగులు, భూత-వేతాళులు మరియు ఆకాశచారిగణములు కూడ సమాగమించిరి.

Verse 41

क्रोधेन महताविष्टाः समाजग्मुः सहस्रशः । हाहाकारो महानासीत्तस्मिन्सैन्ये विसर्पति

మహాక్రోధావేశంతో నిండిన వారు వేలాది సంఖ్యలో సమకూరిరి. ఆ సైన్యం విస్తరించగానే ఘోరమైన హాహాకారం ఉద్భవించెను.

Verse 42

प्रकंपिता धरादेवी दिशापाला भयातुराः । घोरा वातास्तदाऽशांताः शब्दं कुर्वंति दिग्गजाः

ధరాదేవి కంపించెను; దిక్పాలకులు భయంతో ఆతురులయ్యిరి. అప్పుడు ఘోరమైన అశాంత వాయువులు వీచెను, దిగ్గజములు ఘనంగా నాదించిరి.

Verse 43

व्यास उवाच । तदागतं महासैन्यं दृष्ट्वा भयविलोलितम् । गन्धर्वनगरात्सर्वे विनेशुस्ते दिशो दश

వ్యాసుడు పలికెను—భయంతో తడబడుతున్న ఆ మహాసైన్యం వచ్చుట చూచి, గంధర్వనగరమునుండి వారు అందరూ దశదిశలకూ పారిపోయిరి.

Verse 44

गन्धर्वराजो नगरं त्यक्त्वा मेरुं गतो नृप । ताः कन्या यौवनोपेता रूपौदार्यसमन्विताः

హే నృపా! గంధర్వరాజు నగరాన్ని విడిచి మేరుపర్వతానికి వెళ్లెను. ఆ కన్యలు యౌవనసంపన్నులు, రూపౌదార్యగుణాలతో విరాజిల్లుచు నిలిచిరి.

Verse 45

गृहीत्वा प्रददौ सर्वा वणिग्भ्यश्च तदा नृप । वेदोक्तेन विधानेन तथा वै देवसन्निधौ

హే రాజా! వారిని స్వీకరించి, అతడు అప్పుడు వారందరినీ వణిజులకు ఇచ్చెను—వేదోక్త విధానమునుబట్టి, దేవసన్నిధిలోనే.

Verse 46

आज्यभागं तदा दत्त्वा गन्धर्वाय गवात्मजाः । देवानां पूर्वजानां च सूर्याचंद्रमसोस्तथा

అప్పుడు గవాత్మజులు గంధర్వునకు ఆజ్యభాగమును సమర్పించి, పూర్వజ దేవతలకు మరియు సూర్యచంద్రులకు కూడా అలాగే అర్పించిరి.

Verse 47

यमाय मृत्यवे चैव आज्यभागं तदा ददुः । दत्त्वाज्यभागान्विधिवद्वव्रिरे ते शुभव्रताः

అప్పుడు వారు యమునికీ మృత్యువుకీ ఆజ్యభాగమును ఇచ్చిరి. విధివిధానంగా ఆజ్యభాగాలను సమర్పించి, ఆ శుభవ్రతులు యథోచితంగా (వివాహాన్ని) వరిచిరి.

Verse 48

ततः प्रभृति गान्धर्वविवाहे समुपस्थिते । आज्यभागं प्रगृह्णन्ति अद्यापि सर्वतो भृशम्

అప్పటినుంచి గాన్ధర్వవివాహము సంభవించిన ప్రతిసారి, నేటికీ సర్వత్రా సమృద్ధిగా ఆజ్యభాగమును గ్రహించుచున్నారు.

Verse 50

क्षत्रियाश्च महावीरा किंकरत्वे हि निर्मिताः

మహావీరులైన క్షత్రియులు నిజముగా సేవాభావానికే సృష్టింపబడ్డారు—ధర్మనియత క్రమంలో భక్తితో పరిచర్యకు సిద్ధంగా నిలుస్తారు।

Verse 51

ततो देवाऽस्तदा राजञ्जग्मुः सर्वे यथातथा । गते देवे द्विजाः सर्वे स्थानेऽस्मिन्निवसंति ते

అప్పుడు, ఓ రాజా, దేవతలందరూ యథాతథంగా తమ తమ ధామాలకు వెళ్లిపోయారు. దేవులు వెళ్లిన తరువాత సమస్త ద్విజులు ఈ స్థలములోనే నివసించసాగారు।

Verse 52

पुत्रपौत्रयुता राजन्निवसंत्यकुतोभयाः । पठंति वेदान्वेदज्ञाः क्वचिच्छास्त्रार्थमुद्गिरन्

ఓ రాజా, కుమారులు-మనుమలతో కలిసి వారు అక్కడ భయములేక నివసిస్తారు. వేదజ్ఞులు వేదాలను పఠిస్తారు; కొన్నిసార్లు శాస్త్రార్థాన్ని కూడా వివరిస్తారు।

Verse 54

केचिद्विष्णुं जपंतीह शिवं केचिज्जपंति हि । ब्रह्माणं च जपंत्येके यमसूक्तं हि केचन । यजंति याजकाश्चैव अग्निहोत्रमुपासते । स्वाहाकारस्वधाकारवषट्कारैश्च सुव्रत

ఇక్కడ కొందరు విష్ణునామ జపం చేస్తారు; మరికొందరు శివనామ జపం చేస్తారు. కొందరు బ్రహ్మనామాన్ని జపిస్తారు; మరికొందరు యమసూక్తాన్ని పఠిస్తారు. ఇంకొందరు యజ్ఞాలు నిర్వహించి అగ్నిహోత్రాన్ని ఉపాసిస్తారు—‘స్వాహా’, ‘స్వధా’, ‘వషట్’ ఉచ్చారణలతో, ఓ సువ్రతా।

Verse 55

शब्दैरापूयते सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । वणिजश्च महादक्षा द्विजशुश्रूणोत्सुकाः

పవిత్ర శబ్దధ్వనులతో సమస్త త్రైలోక్యం—చరాచరములతో సహా—నిండిపోతుంది. అలాగే మహాదక్షులైన వాణిజులు కూడా ద్విజుల శుశ్రూషా-సేవకు ఉత్సుకులై ఉంటారు।

Verse 56

धर्मारण्ये शुभे दिव्ये ते वसंति सुनिष्ठिताः । अन्नपानादिकं सर्वं समित्कुशफलादिकम्

ఆ శుభమైన, దివ్య ధర్మారణ్యంలో వారు సునిష్ఠులై నివసించుచున్నారు. అన్నపానములు మొదలైన సమస్తమూ—సమిధలు, కుశ, ఫలములు మొదలైనవి—అక్కడ సులభంగా లభించును.

Verse 57

आपूरयन्द्विजातीनां वणिजस्ते गवात्मजाः

ఆ గోవంశజ వ్యాపారులు ద్విజుల అవసరములను సంపూర్ణంగా నింపిరి; ఏ లోటు లేకుండా సమకూర్చిరి.

Verse 58

पुष्पोपहारनिचयं स्नानवस्त्रादिधावनम् । उपलादिकनिर्माणं मार्जनादिशुभक्रियाः

వారు పుష్పోపహారాల సమాహారాన్ని ఏర్పాటు చేసిరి; స్నానవస్త్రాదులను కడిగిరి; రాయి మొదలైన వాటితో నిర్మాణకార్యాలు చేసిరి; అలాగే ఊడ్చుట, శుభ్రపరచుట వంటి శుభక్రియలు నిర్వహించిరి.

Verse 59

वणिक्स्त्रियः प्रकुर्वंति कंडनं पेषणादिकम् । शुश्रूषंति च तान्विप्रान्काजेशवचनेन हि

వణికుల స్త్రీలు కండనము, పేషణము మొదలైన పనులు చేసిరి. కాజేశుని ఆజ్ఞచేత వారు ఆ విప్రులకు భక్తితో సేవ చేసిరి.

Verse 60

स्वस्था जातास्तदा सर्वे द्विजा हर्षपरायणाः । काजेशादीनुपासंते दिवारात्रौ हि संध्ययोः

అప్పుడు సమస్త ద్విజులు స్వస్థులై సంతోషపరులయ్యిరి. వారు ప్రాతః-సాయంకాల సంధ్యాసమయమున, దివారాత్రములందు కాజేశాది దేవతలను ఉపాసించిరి.