Adhyaya 18

Verse 1

सूत उवाच । अथाहं संप्रवक्ष्यामि सर्वधर्मोत्तमोत्तमम् । उमामहेश्वरं नाम व्रतं सर्वार्थसिद्धिदम्

సూతుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను సమస్త ధర్మాలలో ఉత్తమోత్తమమైన ‘ఉమామహేశ్వర’ అనే వ్రతాన్ని వివరిస్తాను; అది సమస్తార్థసిద్ధిని ప్రసాదించేది.

Verse 2

आनर्त्त संभवः कश्चिन्नाम्ना वेदरथो द्विजः । कलत्रपुत्रसंपन्नो विद्वानुत्तमवंशजः

ఆనర్తదేశంలో జన్మించిన ‘వేదరథ’ అనే ఒక ద్విజుడు ఉండెను. అతడు భార్యా-పుత్రసంపన్నుడు, విద్వాంసుడు, ఉత్తమ వంశజుడు.

Verse 3

तस्यैवं वर्तमानस्य ब्राह्मणस्य गृहाश्रमे । बभूव शारदानाम कन्या कमललोचना

ఆ బ్రాహ్మణుడు గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్నప్పుడు, కమలనేత్రాలైన ‘శారదా’ అనే కుమార్తె జన్మించింది.

Verse 4

तां रूपलक्षणोपेतां बालां द्वादशहायनाम् । ययाचे पद्मनाभाख्यो मृतदारश्च स द्विजः

రూపలక్షణసంపన్నమైన పన్నెండేళ్ల ఆ బాలికను, భార్య మరణించిన పద్మనాభనామ ద్విజుడు వివాహార్థం యాచించాడు।

Verse 5

महाधनस्य शांतस्य सदा राजसखस्य च । याञ्चाभंगभयात्तस्य तां कन्यां प्रददौ पिता

అతడు మహాధనవంతుడు, శాంతస్వభావుడు, ఎల్లప్పుడూ రాజుకు మిత్రుడు; అతని యాచనను తిరస్కరించిన అపకీర్తి భయంతో కన్య తండ్రి ఆమెను అతనికి ఇచ్చాడు।

Verse 6

मध्यंदिने कृतोद्वाहः स विप्रः श्वशुरालये । संध्यामुपासितुं सायं सरस्तटमुपाययौ

శ్వశురగృహంలో మధ్యాహ్నం వివాహం పూర్తయ్యాక, ఆ విప్రుడు సాయంకాలం సంధ్యోపాసన కోసం సరస్సు తీరానికి వెళ్లాడు।

Verse 7

उपास्य संध्यां विधिवत्प्रत्यागच्छत्तमोवृते । मार्गे दष्टो भुजंगेन ममार निजकर्मणा

విధివిధానంగా సంధ్యోపాసన చేసి, చీకటి కమ్ముకున్న వేళ తిరిగి వస్తూ మార్గంలో సర్పదంశనకు గురై, తన కర్మఫలంతో మరణించాడు।

Verse 8

तस्मिन्मृते कृतोद्वाहे सहसा तस्य बांधवाः । चुक्रुशुः शोकसंतप्तौ श्वशुरावस्य कन्यका

వివాహం ఇప్పుడే పూర్తై ఉండగా అతడు అకస్మాత్తుగా మరణించాడు; అప్పుడు అతని బంధువులు శోకంతో విలపించారు, శ్వశురుడు మరియు ఆ నవవధువు కూడా దుఃఖాగ్నితో దగ్ధులయ్యారు।

Verse 9

निर्हृत्य तं बंधुजना जग्मुः स्वं स्वं निवेशनम् । शारदा प्राप्तवैधव्या पितुरेवालये स्थिता

అతనిని (అంత్యక్రియల నిమిత్తం) తీసుకెళ్లి బంధువులు తమ తమ నివాసాలకు వెళ్లిపోయారు. వైధవ్యం పొందిన శారదా తండ్రి ఇంట్లోనే నిలిచింది.

Verse 10

भूताच्छादनभोज्येन भर्त्रा विरहिता सती । निनाय कतिचिन्मासान्सा बाला पितृमंदिरे

వస్త్రభోజనాలు సమకూర్చిన భర్త నుండి వియోగమై ఆ సతీ బాలిక తండ్రి ఇంట్లో కొన్ని నెలలు గడిపింది.

Verse 11

एकदा नैध्रुवो नाम कश्चिद्वृद्धतरो मुनिः । अन्धः शिष्यकरग्राही तन्मंदिरमुपाययौ

ఒకసారి నైధ్రువ అనే ఒక అతి వృద్ధ ముని—అంధుడై, శిష్యుని చేయి పట్టుకొని—ఆ ఇంటికి వచ్చాడు.

Verse 12

तस्मिन्वृद्धे गृहं प्राप्ते क्वापि यातेषु बंधुषु । साक्षादिवात्मनो दैवं सा बाला समुपागमत्

ఆ వృద్ధ ముని ఇంటికి వచ్చినప్పుడు బంధువులు ఎక్కడికో వెళ్లగా, ఆ బాలిక అతనిని ప్రత్యక్షంగా తన దైవభాగ్యంలా భావించి సమీపించింది.

Verse 13

स्वागतं ते महाभाग पीठेस्मिन्नुपविश्यताम् । नमस्ते मुनिनाथाय प्रियं ते करवाणि किम्

‘మహాభాగా, స్వాగతం! దయచేసి ఈ ఆసనంపై కూర్చోండి. మునినాథా, నమస్కారం—మీకు ప్రీతికరంగా నేను ఏమి చేయగలను?’

Verse 14

इत्युक्त्वा भक्तिमास्थाय कृत्वा पादावनेजनम् । वीजयित्वा परिश्रांतं तं मुनिं पर्यतोषयत्

ఇట్లు చెప్పి భక్తిని ఆశ్రయించి ముని పాదాలను కడిగింది. తరువాత అలసిన మునిని వీచి, తన సేవతో పూర్తిగా సంతృప్తిపరిచింది.

Verse 15

श्रांतं पीठे समावेश्य कृत्वाभ्यंगं स्वपाणिना । कृतस्नानं च विधिवत्कृतदेवार्चनं मुनिम्

అలసిన మునిని పీఠంపై కూర్చోబెట్టి తన చేతులతో అభ్యంగం చేసింది. తరువాత విధివిధానంగా స్నానం చేయించి, నియమానుసారం దేవార్చన చేయింపజేసింది.

Verse 16

सुखासनोपविष्टं तं धूपमाल्यानुलेपनैः । अर्चयित्वा वरान्नेन भोजयामास सादरम्

ఆయన సుఖాసనంపై కూర్చున్నప్పుడు ఆమె ధూపం, మాలలు, సుగంధ లేపనాలతో పూజించింది. తరువాత గౌరవంతో శ్రేష్ఠమైన అన్నంతో భోజనం పెట్టింది.

Verse 17

भुक्त्वा च सम्यक्छनकैस्तृप्तश्चानंदनिर्भरः । चकारांधमुनिस्तस्यै सुप्रीतः परमाशिषम्

నెమ్మదిగా సమ్యకంగా భోజనం చేసి అంధ ముని తృప్తుడై ఆనందంతో నిండిపోయాడు. అత్యంత సంతోషించి ఆమెకు పరమ ఆశీర్వాదం ప్రసాదించాడు.

Verse 18

विहृत्य भर्त्रा सहसा च तेन लब्ध्वा सुतं सर्वगुणैर्वरिष्ठम् । कीर्तिं च लोके महतीमवाप्य प्रसादयोग्या भव देवतानाम्

త్వరలో నీవు భర్తతో కలిసి సుఖంగా విహరిస్తావు; సర్వగుణాలలో శ్రేష్ఠుడైన కుమారుని పొందుతావు. లోకంలో మహాకీర్తి సంపాదించి, దేవతల ప్రసాదానికి యోగ్యురాలవు కావు.

Verse 19

इत्यभिव्याहृतं तेन मुनिना गतचक्षुषा । निशम्य विस्मिता बाला प्रत्युवाच कृतांजलिः

దృష్టి కోల్పోయిన ఆ ముని పలికిన మాటలు విని ఆ యువతి ఆశ్చర్యపడి, కరజోడించి ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది।

Verse 20

ब्रह्मंस्त्वद्वचनं सत्यं कदाचिन्न मृषा भवेत् । तदेतन्मंदभाग्यायाः कथमेतत्फलिष्यति

హే బ్రహ్మన్, మీ వాక్యం సత్యమే; అది ఎప్పుడూ అసత్యం కాదే. అయితే నావంటి మందభాగ్యురాలికి ఇది ఎలా ఫలిస్తుంది?

Verse 21

शिलाग्र्यामिव सद्वृष्टिः शुनक्यामिव सत्क्रिया । विफला मंदभाग्यायामाशीर्ब्रह्मविदामपि

శిలాశిఖరంపై పడే మేలైన వర్షం వృథా అయినట్లే, అర్హతలేనివారికి చేసిన సత్క్రియ ఫలించనట్లే—మందభాగ్యురాలికి బ్రహ్మవిదుల ఆశీర్వాదమూ ఫలహీనమవుతుంది।

Verse 22

सैषाहं विधवा ब्रह्मन्दुष्कर्मफलभागिनी । त्वदाशीर्वचनस्यास्य कथं यास्यामि पात्रताम्

హే బ్రహ్మన్, నేను విధవను, దుష్కర్మఫలభాగినిని. మీ ఈ ఆశీర్వచనానికి నేను ఎలా పాత్రత పొందగలను?

Verse 23

मुनिरुवाच । त्वामनालक्ष्य यत्प्रोक्तमंधेनापि मयाऽधुना । तदेतत्साधयिष्यामि कुरु मच्छासनं शुभे

ముని పలికెను—హే శుభే, అంధుడనై నిన్ను గుర్తించక నేను ఇప్పుడే చెప్పిన మాటను నేనే తప్పక నెరవేర్చుతాను. నా ఆజ్ఞను అనుసరించు।

Verse 24

उमामहेश्वरं नाम व्रतं यदि चरिष्यसि । तेन व्रतानुभावेन सद्यः श्रेयोऽनुभोक्ष्यसे

నీవు ‘ఉమా–మహేశ్వర’ అనే వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే, ఆ వ్రత ప్రభావంతో నీవు తక్షణమే పరమ శ్రేయస్సును అనుభవిస్తావు।

Verse 25

शारदोवाच । त्वयोपदिष्टं यत्नेन चरिष्याम्यपि दुश्चरम् । तद्व्रतं ब्रूहि मे ब्रह्मन्विधानं वद विस्तरात्

శారదుడు అన్నాడు: మీరు ఉపదేశించినదాన్ని నేను యత్నంతో, అది దుష్కరమైనా సరే, ఆచరిస్తాను। ఓ బ్రహ్మన్, ఆ వ్రతాన్ని నాకు చెప్పి, దాని విధానాన్ని విస్తారంగా వివరించండి।

Verse 26

मुनिरुवाच । चैत्रे वा मार्गशीर्षे वा शुक्लपक्षे शुभे दिने । व्रतारंभं प्रकुर्वीत यथावद्गुर्वनुज्ञया

ముని అన్నాడు: చైత్రం లేదా మార్గశీర్షంలో, శుక్లపక్షంలోని శుభదినాన, గురువు అనుమతితో యథావిధిగా వ్రతారంభం చేయాలి।

Verse 27

अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुभयोरपि पर्वणोः । संकल्पं विधिवत्कृत्वा प्रातःस्नानं समाचरेत्

అష్టమి మరియు చతుర్దశి—ఈ రెండు పర్వదినాల్లో—విధివత్గా సంకల్పం చేసి ప్రాతఃస్నానం ఆచరించాలి।

Verse 28

सन्तर्प्य पितृदेवादीन्गत्वा स्वभवनं प्रति । मंडपं रचयेद्दिव्यं वितानाद्यैरलंकृतम्

పితృదేవతాదులను తర్పణాలతో సంతృప్తిపరచి, తరువాత స్వగృహానికి వెళ్లి, విటానములు మొదలైన అలంకారాలతో శోభితమైన దివ్య మండపాన్ని నిర్మించాలి।

Verse 29

फलपल्लवपुष्पाद्यैस्तोरणैश्च समन्वितम् । पंचवर्णैश्च तन्मध्ये रजोभिः पद्ममुद्धरेत्

ఫలాలు, కోమల పల్లవాలు, పుష్పాదులతో చేసిన తోరణాలతో పూజాస్థలాన్ని అలంకరించాలి; మధ్యలో పంచవర్ణ రేణువులతో పద్మాకృతిని గీయాలి।

Verse 30

चतुर्दशदलैर्बाह्ये द्वाविंशद्भिस्तदंतरे । तदंतरं षोडशभिरष्टभिश्च तदंतरे

బాహ్య వలయంలో పద్నాలుగు దళాలు ఉండాలి; దాని లోపల ఇరవై రెండు, దాని లోపల పదహారు, మరింత లోపల ఎనిమిది దళాలు ఉండాలి।

Verse 31

एवं पद्मं समुद्धत्य पंचवर्णैर्मनोरमम् । चतुरस्रं ततः कुर्यादंतर्वर्तुलमुत्तमम्

ఈ విధంగా పంచవర్ణాలతో మనోహరమైన పద్మాన్ని గీసి, తరువాత చతురస్ర ఆవరణం చేయాలి; దాని లోపల ఉత్తమ వృత్తాన్ని ఏర్పరచాలి।

Verse 32

व्रीहितंडुलराशिं च तन्मध्ये च सकूर्चकम् । कूर्चोपरि सुसंस्थाप्य कलशं वारिपूरितम्

దాని మధ్యలో వ్రీహి-తండుల రాశిని ఉంచి, అందులో కూర్చ (దర్భగుచ్ఛం) స్థాపించాలి; కూర్చపై నీటితో నిండిన కలశాన్ని దృఢంగా ఉంచాలి।

Verse 33

कलशोपरि विन्यस्य वस्त्रं वर्णसमन्वितम् । तस्योपरिष्टात्सौवर्ण्यौ प्रतिमे शिवयोः शुभे । निधाय पूजयेद्भक्त्या यथाविभवविस्तरम्

కలశంపై వర్ణసమన్విత వస్త్రాన్ని ఉంచి; దాని మీద శివుడు మరియు ఆయన శుభ సహధర్మిణి యొక్క స్వర్ణ ప్రతిమలను స్థాపించాలి; తన సామర్థ్యానుసారం విస్తారంగా భక్తితో పూజించాలి।

Verse 34

पंचामृतैस्तु संस्नाप्य तथा शुद्धोदकेन च । रुद्रैकादशकं जप्त्वा पंचाक्षरशताष्टकम्

పంచామృతాలతో దేవునికి స్నానం చేయించి, శుద్ధజలంతో అభిషేకం చేసి, రుద్రాన్ని పదకొండు సార్లు జపించి, అనంతరం పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని నూట ఎనిమిది సార్లు జపించాలి।

Verse 35

अभिमंत्र्य पुनः स्थाप्य पीठं मध्ये तथार्चयेत् । स्वयं शुद्धासनासीनो धौतशुक्लांबरः सुधीः

మంత్రంతో అభిమంత్రించి, పీఠాన్ని మళ్లీ మధ్యలో స్థాపించి విధివిధానంగా పూజించాలి। పూజారి తానే శుద్ధాసనంపై కూర్చొని, కడిగిన తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి జ్ఞానంతో ఆరాధించాలి।

Verse 36

पीठमामंत्र्य मंत्रेण प्राणायामान्समाचरेत् । संकल्पं प्रवदेत्तत्र शिवाग्रे विहितांजलिः

మంత్రంతో పీఠాన్ని ఆహ్వానించి ప్రాణాయామం చేయాలి। తరువాత శివుని సమక్షంలో అంజలి ముద్రతో సంకల్పాన్ని ప్రకటించాలి।

Verse 37

यानि पापानि घोराणि जन्मांतरशतेषु मे । तेषां सर्वविनाशाय शिवपूजां समारभे

నా వందల జన్మాంతరాలలో కూడిన భయంకర పాపాలన్నిటి సంపూర్ణ నాశనార్థం నేను శివపూజను ఆరంభిస్తున్నాను।

Verse 38

सौभाग्यविजयारोग्यधर्मैश्वर्याभिवृद्धये । स्वर्गापवर्गसिद्ध्यर्थं करिष्ये शिवपूजनम्

సౌభాగ్యం, విజయం, ఆరోగ్యం, ధర్మం, ఐశ్వర్యం వృద్ధి కోసం, అలాగే స్వర్గం మరియు అపవర్గం (మోక్షం) సిద్ధించుటకై నేను శివపూజను నిర్వహిస్తాను।

Verse 39

इति संकल्पमुच्चार्य यथावत्सुसमाहितः । अंगन्यासं ततः कृत्वा ध्यायेदीशं च पार्वतीम्

ఇలా విధివిధానంగా సంకల్పాన్ని ఉచ్చరించి, సంపూర్ణ ఏకాగ్రతతో ముందుగా అంగన్యాసం చేయాలి; అనంతరం భగవాన్ ఈశుడు (శివుడు) మరియు దేవి పార్వతిని ధ్యానించాలి।

Verse 40

कुंदेंदुधवलाकारं नागाभरणभूषितम् । वरदाभयहस्तं च बिभ्राणं परशुं मृगम्

కుందపుష్పం, చంద్రుని వలె ధవళాకారుడై, నాగాభరణాలతో అలంకృతుడై—ఒక చేతితో వరం, మరొక చేతితో అభయం ప్రసాదిస్తూ, పరశు మరియు మృగాన్ని ధరించిన ప్రభువును ధ్యానించాలి।

Verse 41

सूर्यकोटिप्रतीकाशं जगदानंदकारणम् । जाह्नवीजलसंपर्काद्दीर्घपिंगजटाधरम्

కోటిసూర్యుల వలె ప్రకాశించే, జగదానందానికి కారణమైన—జాహ్నవీ (గంగా) జలస్పర్శతో పవిత్రమైన దీర్ఘ పింగళ జటలను ధరించిన ప్రభువును ధ్యానించాలి।

Verse 42

उरगेंद्रफणोद्भूतमहामुकुटमंडितम् । शीतांशुखंडविलसत्कोटीरांगदभूषणम्

నాగరాజు ఫణాల నుండి ఉద్భవించిన మహాముకుటంతో అలంకృతుడై, శీతాంశు (చంద్ర) ఖండంలా మెరుస్తున్న కిరీటం మరియు అంగదాలతో భూషితుడైన ప్రభువును ధ్యానించాలి।

Verse 43

उन्मीलद्भालनयनं तथा सूर्येंदुलोचनम् । नीलकंठं चतुर्बाहुं गजेंद्राजिनवाससम्

భాలనేత్రం ఉన్మీలించే వాడై, సూర్యచంద్రులను నేత్రాలుగా కలిగిన వాడై; నీలకంఠుడు, చతుర్బాహువు, గజేంద్ర చర్మాన్ని వస్త్రంగా ధరించిన ప్రభువును ధ్యానించాలి।

Verse 44

रत्नसिंहासनारूढं नागाभरणभूषितम् । देवीं च दिव्यवसनां बालसूर्यायुतद्युतिम्

రత్నసింహాసనంపై ఆసీనుడై, నాగాభరణాలతో విభూషితుడైన (దేవుని) మరియు ఆయన పక్కన దివ్యవస్త్రధారిణీ దేవిని దర్శించెను—ఆమె పదివేల ఉదయ బాలసూర్యులవలె ప్రకాశించుచుండెను.

Verse 45

बालवेषां च तन्वंगीं बालशीतांशुशेखराम् । पाशांकुशवराभीतिं बिभ्रतीं च चतुर्भुजाम्

దేవి బాలవేషధారిణి, సన్నని అవయవాలుగలది, కోమల చంద్రకళను శిరోభూషణంగా ధరించినది; చతుర్భుజగా పాశం, అంకుశం ధరించి వరద, అభయ ముద్రలను ప్రదర్శించుచుండెను.

Verse 46

प्रसादसुमुखीमंबां लीलारसविहारिणीम् । लसत्कुरबकाशोकपुन्नागनवचंपकैः

ప్రసన్నమైన సుముఖి అంబా—దివ్య లీలారసంలో విహరించుచున్నది—కురబక, అశోక, పున్నాగ, నవ చంపక పుష్పముల మధ్య ప్రకాశించుచుండెను.

Verse 47

कृतावतंसामुत्फुल्लमल्लिकोत्कलितालकाम् । कांचीकलापपर्यस्तजघनाभोगशालिनीम्

పుష్పావతంసం ధరించి, పూర్తిగా వికసించిన మల్లికా (మల్లె) పుష్పాలతో అలకలు అల్లబడినది; కాంచీకలాపపు తంతువులు ఆమె సుందర నితంబభారంపై వాలినట్లు శోభించెను.

Verse 48

उदारकिंकिणीश्रेणीनूपुराढ्यपदद्वयाम् । गंडमंडलसंसक्तरत्नकुंडलशोभिताम्

ఆమె రెండు పాదయుగళాలు ఉదారమైన కింకిణీ శ్రేణులు, నూపురాలతో సమృద్ధిగా అలంకృతమైయుండెను; గండమండలానికి సన్నిహితంగా ఉన్న రత్నకుండలాలు ఆమె శోభను మరింత పెంచెను.

Verse 49

बिंबाधरानुरक्तांशुलसद्दशन कुड्मलाम् । महार्हरत्नग्रेवेयतारहारविराजिताम्

బింబఫలంలా ప్రకాశించే అధరాలు కలిగినది, మొగ్గలవలె మెరిసే దంతశోభ కలిగినది, అమూల్య రత్నగ్రీవేయం మరియు తారకసమ రత్నహారంతో విరాజిల్లే దేవిని ధ్యానించాలి।

Verse 50

नवमाणिक्यरुचिरकंकणांगदमुद्रिकाम् । रक्तांशुकपरीधानां रत्नमाल्यानुलेपनाम्

కొత్త మాణిక్యాల కాంతితో మెరిసే కంకణాలు, అంగదాలు, ఉంగరాలు ధరించినది; ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించినది; రత్నమాలలు మరియు సుగంధ అనులేపనాలతో అలంకృతమైన దేవిని ధ్యానించాలి।

Verse 51

उद्यत्पीनकुचद्वंद्वनिंदितांभोजकुड्मलाम् । लीलालोलासितापांगीं भक्तानुग्रहदायिनीम्

ఉన్నతమైన పుష్ట కుచయుగళంతో కమలమొగ్గల సౌందర్యాన్ని మించిపోయినది; లీలతో చలించే మృదువైన పక్కచూపు కలిగినది; భక్తులకు అనుగ్రహం ప్రసాదించే దేవిని ధ్యానించాలి।

Verse 52

एवं ध्यात्वा तु हृत्पद्मे जगतः पितरौ शिवौ । जप्त्वा तदात्मकं मंत्रं तदंते बहिरर्चयेत्

ఇలా హృదయపద్మంలో జగత్తుకు తల్లిదండ్రులైన శివుడు-శివలను ధ్యానించి, వారే స్వరూపమైన మంత్రాన్ని జపించి, చివరికి బాహ్యంగా అర్చన చేయాలి।

Verse 53

आवाह्य प्रतिमायुग्मे कल्पयेदासनादिकम् । अर्घ्यं च दद्याच्छिवयोर्मंत्रेणानेन मंत्रवित्

జంట ప్రతిమలలో వారిని ఆవాహన చేసి, ఆసనం మొదలైన ఉపచారాలను ఏర్పాటు చేయాలి; మంత్రవేత్త ఈ మంత్రంతోనే శివుడు-శివలకు అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాలి।

Verse 54

नमस्ते पार्वतीनाथ त्रैलोक्यवरदर्षभ । त्र्यंबकेश महादेव गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

హే పార్వతీనాథా! త్రిలోకాలకు వరములు ప్రసాదించే శ్రేష్ఠ వృషభస్వరూపా! హే త్ర్యంబకేశ మహాదేవా, ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించుము; నీకు నమస్కారం।

Verse 55

नमस्ते देवदेवेशि प्रपन्नभयहारिणि । अंबिके वरदे देवि गृहाणार्घ्यं शिवप्रिये

హే దేవదేవేశీ! శరణాగతుల భయాన్ని హరించే దేవీ! హే అంబికా, వరదాయినీ దేవీ, హే శివప్రియే—ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించుము।

Verse 56

इति त्रिवारमुच्चार्य दद्यादर्घ्यं समाहितः । गन्धपुष्पाक्षतान्सम्यग्धूपदीपान्प्रकल्पयेत्

ఇలా మూడుసార్లు ఉచ్చరించి, ఏకాగ్రచిత్తంతో అర్ఘ్యాన్ని అర్పించాలి; తరువాత గంధం, పుష్పాలు, అక్షతలు, ధూపం, దీపం మొదలైనవి సక్రమంగా ఏర్పాటు చేయాలి।

Verse 57

नैवेद्यं पायसान्नेन घृताक्तं परिकल्पयेत् । जुहुयान्मूलमंत्रेण हविरष्टोत्तरं शतम्

నెయ్యితో కలిపిన పాయసాన్నాన్ని నైవేద్యంగా సిద్ధం చేయాలి; మరియు మూలమంత్రంతో హవిని నూట ఎనిమిది సార్లు ఆహుతి చేయాలి।

Verse 58

तत उद्वास्य नैवेद्यं धूपनीराजनादिकम् । कृत्वा निवेद्य तांबूलं नमस्कुर्यात्समाहितः

ఆ తరువాత ఉద్వాసన చేసి, నైవేద్యము మరియు ధూప-నీరాజనాది కార్యాలను పూర్తి చేసి, తాంబూలం నివేదించి, ఏకాగ్రచిత్తంతో నమస్కరించాలి।

Verse 59

अथाभ्यर्च्योपचारेण भोजयेद्विप्रदंपती

తర్వాత యథోచిత ఉపచారాలతో వారిని సత్కరించి బ్రాహ్మణ దంపతులకు భోజనం పెట్టాలి।

Verse 60

एवं सायंतनीं पूजां कृत्वा विप्रानुमोदितः । भुंजीत वाग्यतो रात्रौ हविष्यं क्षीरभावितम्

ఇలా సాయంకాల పూజ చేసి బ్రాహ్మణుల అనుమోదన పొందినవాడు, రాత్రి మౌనంగా పాలతో సిద్ధమైన హవిష్యాహారాన్ని భుజించాలి।

Verse 61

एवं संवत्सरं कुर्याद्व्रतं पक्षद्वये बुधः । ततः संवत्सरे पूर्णे व्रतोद्यापनमाचरेत्

ఈ విధంగా జ్ఞానుడు రెండు పక్షాలలోనూ సంపూర్ణ ఒక సంవత్సరం వ్రతాన్ని ఆచరించి, సంవత్సరం పూర్తయిన తరువాత వ్రతోద్యాపన చేయాలి।

Verse 62

शतरुद्राभिजप्तेन स्नापयेत्प्रतिमे जलैः । आगमोक्तेन मन्त्रेण संपूज्य गिरिजाशिवौ

శతరుద్ర జపంతో పవిత్రమైన జలంతో ప్రతిమలను స్నాపనం చేయించి, ఆగమోక్త మంత్రంతో గిరిజా-శివులను సమ్యక్‌గా పూజించాలి।

Verse 63

सवस्त्रं ससुवर्ण च कलशं प्रति मान्वितम् । दत्त्वाचार्याय महते सदाचाररताय च । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या यथाशक्त्याभिपूज्य च

వస్త్రాలు, స్వర్ణంతో కూడి ప్రతిమాసహితమైన కలశాన్ని సదాచారనిష్ఠుడైన మహాచార్యునికి దానమిచ్చి; తరువాత యథాశక్తి సత్కరించి భక్తితో బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి।

Verse 64

दद्याच्च दक्षिणां तेभ्यो गोहिरण्यांबरादिकम् । भुंजीत तदनुज्ञातः सहेष्टजनबंधुभिः

వారికి దక్షిణ ఇవ్వాలి—గోవులు, స్వర్ణం, వస్త్రాలు మొదలైనవి. ఆపై వారి అనుమతి పొందినవాడు ఇష్టజనులు, బంధువులతో కలిసి భోజనం చేయాలి.

Verse 65

एवं यः कुरुते भक्त्या व्रतं त्रैलोक्यविश्रुतम् । त्रिःसप्तकुलमुद्धृत्य भुक्त्वा भोगान्यथेप्सि तान्

ఎవడు భక్తితో త్రిలోకప్రసిద్ధమైన ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తాడో, అతడు తన వంశంలోని మూడుసార్లు ఏడు తరాలను उद्धరించి, కోరిన భోగాలు మరియు అనుగ్రహాలను పొందుతాడు.

Verse 66

इन्द्रादिलोकपालानां स्थानेषु रमते धुवम् । ब्रह्मलोके च रमते विष्णुलोके च शाश्वते

అతడు నిశ్చయంగా ఇంద్రాది లోకపాలకుల లోకాలలో ఆనందిస్తాడు; బ్రహ్మలోకంలోను, శాశ్వతమైన విష్ణులోకంలోను కూడా రమిస్తాడు.

Verse 67

शिवलोकमथ प्राप्य तत्र कल्पशतं पुनः । भुक्त्वा भोगान्सुविपुलाञ्छिवमेव प्रपद्यते

తర్వాత శివలోకాన్ని పొందినవాడు, అక్కడ వంద కల్పాల పాటు అత్యంత విస్తారమైన భోగాలను అనుభవించి, చివరికి శివునినే పరమశరణగా పొందుతాడు.

Verse 68

महाव्रतमिदं प्रोक्तं त्वमपि श्रद्धया चर । अत्यंतदुर्लभं वापि लप्स्यसे च मनोरथम्

ఈ మహావ్రతం ప్రకటించబడింది; నీవు కూడా శ్రద్ధతో దీనిని ఆచరించు. అత్యంత దుర్లభమైనదైనా నీవు పొందుతావు, అలాగే మనోరథం కూడా నెరవేరుతుంది.

Verse 69

इत्यादिष्टा मुनींद्रेण सा बाला मुदिता भृशम् । प्रत्यग्रहीत्सुविश्रब्धा तद्वाक्यं सुमनोहरम्

మునీంద్రుని ఉపదేశముతో ఆ బాలిక అత్యంత ఆనందించింది. సంపూర్ణ విశ్వాసంతో, నిశ్చింతగా ఆయన సుమనోహర వచనాన్ని స్వీకరించింది.

Verse 70

अथ तस्याः समायाताः पितृमातृ सहोदराः । तं मुनिं सुखमासीनं ददृशुः कृतभोजनम्

అనంతరం ఆమె తండ్రి, తల్లి మరియు సహోదరులు అక్కడికి వచ్చారు. వారు భోజనం ముగించుకొని సుఖంగా ఆసీనుడైన ఆ మునిని చూశారు.

Verse 71

सहसागत्य ते सर्वे नमश्चक्रुर्महात्मने । प्रसीद नः प्रसीदेति गृणतः पर्यपूज यन्

వారు అందరూ వేగంగా వచ్చి మహాత్మ మునికి నమస్కరించారు. ‘మాపై ప్రసన్నుడవండి, ప్రసన్నుడవండి’ అని స్తుతిస్తూ భక్తితో పూజించారు.

Verse 72

श्रुत्वा च ते तया साध्व्या पूजितं परमं मुनिम् । अनुग्रहवतं तस्यै श्रुत्वा हर्षं परं ययुः

ఆ సాధ్వి పరమ మునిని పూజించిందని, అలాగే ముని ఆమెపై అనుగ్రహం చూపాడని వారు విన్నారు. అది విని వారు పరమ హర్షంతో నిండిపోయారు.

Verse 73

ते कृतांजलयः सर्वे तमूचुर्मुनि पुंगवम्

అప్పుడు వారు అందరూ అంజలి ఘటించి ఆ మునిపుంగవునితో పలికారు.

Verse 74

अद्य धन्या वयं सर्वे तवागमनमात्रतः । पावितं नः कुलं सर्वं गृहं च सफलीकृतम्

ఈ రోజు మీ ఆగమనమాత్రంతోనే మేమందరం ధన్యులమయ్యాము. మా సమస్త వంశం పవిత్రమైంది, మా గృహమూ సఫలమై కృతార్థమైంది.

Verse 75

इयं च शारदा नाम कन्या वैधव्यमागता । केनापि कर्मयोगेन दुर्विलंघ्येन भूयसा

ఇక ‘శారదా’ అనే ఈ కన్య ఏదో అత్యంత ప్రబలమైన, దాటలేని కర్మయోగం వల్ల వైధవ్యాన్ని పొందింది.

Verse 76

सैषाद्य तव पादाब्जं प्रपन्ना शरणं सती । इमां समुद्धरासह्यात्सुघोराद्दुःख सागरात्

అందుకే ఈ రోజు ఆమె సతీభావంతో మీ పద్మపాదాలను శరణు పొందింది. దయచేసి ఈ అసహ్యమైన, అత్యంత ఘోరమైన దుఃఖసాగరంనుండి ఆమెను उद्धరించండి.

Verse 77

त्वयापि तावदत्रैव स्थातव्यं नो गृहांतिके । अस्मद्गृहमठेऽप्यस्मिन्स्नानपूजाजपोचिते

మీరూ కొంతకాలం ఇక్కడే, మా ఇంటి సమీపంలో ఉండవలెను—స్నానం, పూజ, జపాలకు అనుకూలమైన మా ఈ గృహాశ్రమంలోనే.

Verse 78

एषा बालापि भगवन्कुर्वंती त्वत्पदार्चनम् । व्रतं त्वत्सन्निधावेव चरिष्यति महामुने

హే భగవన్, ఈ బాలిక కూడా మీ పాదార్చన చేస్తోంది; హే మహామునీ, ఆమె తన వ్రతాన్ని మీ సన్నిధిలోనే ఆచరిస్తుంది.

Verse 79

यावत्समाप्तिमायाति व्रतमस्यास्त्वदंतिके । उषित्वा तावदत्रैव कृतार्थान्कुरु नो गुरो

హే గురుదేవా! ఆమె వ్రతం మీ సన్నిధిలోనే పూర్తయ్యే వరకు మీరు ఇక్కడే నివసించి, మీ ఉపదేశం మరియు ఆశీర్వాదంతో మమ్మల్ని కృతార్థులను చేయండి।

Verse 80

एवमभ्यर्थितः सर्वैस्तस्या भ्रातृजनादिभिः । तथेति स मुनिश्रेष्ठस्तत्रोवास मठे शुभे

ఆమె అన్నదమ్ములు తదితర బంధువులందరూ ఇలా ప్రార్థించగా, మునిశ్రేష్ఠుడు ‘తథాస్తు’ అని చెప్పి, ఆ శుభ్రమైన మఠంలోనే అక్కడ నివసించాడు।

Verse 81

सापि तेनोपदिष्टेन मार्गेण गिरिजाशिवौ । अर्चयंती व्रतं सम्यक्चचार विमला सती

ఆమె కూడా—నిర్మలమైన సతీ—ఆయన ఉపదేశించిన మార్గంలో గిరిజా దేవి మరియు శివుని విధివిధానంగా ఆరాధిస్తూ, ఆ వ్రతాన్ని సమ్యకంగా ఆచరించింది।