Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 79

Devanagari script

य एतद्भस्ममाहात्म्यं त्रिपुंड्रं शृणुयान्नरः । श्रावयेद्वा पठेद्वापि स हि याति परां गतिम्

Transliteration

ya etadbhasmamāhātmyaṃ tripuṃḍraṃ śṛṇuyānnaraḥ | śrāvayedvā paṭhedvāpi sa hi yāti parāṃ gatim

Translation

ఈ పవిత్ర భస్మ మహాత్మ్యమును, త్రిపుండ్రమును ఎవడు వింటాడో, లేదా ఇతరులకు వినిపిస్తాడో, గాని చదువుతాడో—అతడు నిశ్చయంగా పరమగతిని పొందుతాడు।

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; ‘माहात्म्यम्’ विशेषण

• भस्म: sacred ash
• भस्म: Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: भस्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (भस्म), समासाङ्ग (पूर्वपद)

• माहात्म्यम्: the greatness/glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—भस्मनः माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• त्रिपुण्ड्रम्: the triple mark (tripuṇḍra)
• त्रिपुण्ड्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि + पुण्ड्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—त्रयः पुण्ड्राः यस्य/त्रि-पुण्ड्रम् (द्विगु)

• शृणुयात्: should hear
• शृणुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• नरः: a man/person
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• श्रावयेत्: should cause to hear/recite to others
• श्रावयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: णिच्-प्रत्यय (Causative) + विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)

• पठेत्: should read/recite
• पठेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपात

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Addition/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (also/even)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Emphasis/निश्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-निपात (indeed)

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• पराम्: supreme
• पराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; ‘गतिम्’ विशेषण

• गतिम्: goal/state
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Sūta (narrator, contextually)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhasma–Tripuṇḍra Māhātmya (portable Śaiva tīrtha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee listens to a teacher reciting the bhasma–tripuṇḍra māhātmya; another reads from a palm-leaf manuscript; a third repeats it to an audience—each with tripuṇḍra and ash-bowl visible.

Characters & Entities

• Tripuṇḍra
• Bhasma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (hearing), pāṭha (recitation), and sharing sacred teaching about Śiva’s symbols can lead to the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular site is mentioned; the verse glorifies the practice and teaching of Bhasma and Tripuṇḍra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hearing, reciting, reading, and causing others to hear the Bhasma–Tripuṇḍra Māhātmya are presented as spiritually efficacious acts.