Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृणु तीर्थप्रभावं ते संक्षेपात्कथयाम्यहम् । यद्वृत्तमुत्तरे कूले रेवाया उरिसंगमे

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | śṛṇu tīrthaprabhāvaṃ te saṃkṣepātkathayāmyaham | yadvṛttamuttare kūle revāyā urisaṃgame

Translation

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—వినుము; ఈ తీర్థ మహిమను నీకు సంక్షేపంగా చెప్పుచున్నాను—రేవా (నర్మదా) నదీ ఉత్తర తీరంలో ‘ఉరిసంగమ’ వద్ద జరిగిన వృత్తాంతం.

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: Śrī Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (honorific ‘śrī’ + name); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तीर्थप्रभावम्: the power of the tīrtha
• तीर्थप्रभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (tīrthasya prabhāvaḥ); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative) एकवचन (ते = to you) / षष्ठी एकवचन (your); अत्र चतुर्थ्यर्थे

• संक्षेपात्: briefly
• संक्षेपात्: Hetu/Prakāra (Manner adjunct)
• Type: Noun
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; प्रकारवाचक

• कथयामि: I tell
• कथयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• यत्: which/that (what)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• वृत्तम्: happened/occurred (event)
• वृत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त) ‘vṛtta’ = happened event; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• उत्तरॆ: on the northern
• उत्तरॆ: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण

• कूले: bank/shore
• कूले: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• रेवायाः: of the Revā (Narmadā)
• रेवायाः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• उरिसंगमे: at Uri-saṅgama (confluence)
• उरिसंगमे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उरि + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (place-name: Uri-saṅgama); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Urisaṅgama on Revā

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya begins the account, gesturing toward the northern bank where two waters meet; the confluence glimmers, with ascetics and pilgrims nearby.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Revā (Narmadā)
• Urisaṅgama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s greatness is preserved through faithful narration; hearing it with attention is presented as a dhārmic act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Urisaṅgama, a confluence-tīrtha on the Revā (Narmadā), specifically on its northern bank.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is stated here; the verse introduces the mahātmya of the place.