Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30
Devanagari script
नाकं प्राप्तस्ततो देवो गतः शक्रस्य मन्दिरम् । नात्यजद्देवपृष्ठं तु दानवो बलदर्पितः
Transliteration
nākaṃ prāptastato devo gataḥ śakrasya mandiram | nātyajaddevapṛṣṭhaṃ tu dānavo baladarpitaḥ
Translation
అప్పుడు దేవుడు స్వర్గానికి చేరి శక్రుని మందిరానికి వెళ్లెను. కానీ బలగర్వంతో మత్తుడైన దానవుడు దేవుని వెన్నును విడువలేదు.
Word by Word
नाकम्heaven (svarga)
नाकम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
प्राप्तःhaving reached
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषणम् — ‘having reached’
ततःthen/from there
ततः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक — adverb ‘then/from there’
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
गतःwent
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषणम् — ‘gone’
शक्रस्यof Śakra (Indra)
शक्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular
मन्दिरम्palace/abode
मन्दिरम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध — negation ‘not’
अत्यजत्abandoned
अत्यजत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — imperfect 3rd sg ‘abandoned/left’
देव-पृष्ठम्the god’s back
देव-पृष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवस्य पृष्ठम्) — Accusative singular
तुbut
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अवधारण — particle ‘but/indeed’
दानवःthe demon
दानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
बल-दर्पितःpuffed up with strength
बल-दर्पितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + दर्पित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) ‘दर्पित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (बलेन दर्पितः) — ‘proud because of strength’
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: Śiva arrives in Svarga at Indra’s palace; despite the ascent, the Dānava clings to the deity’s back, driven by arrogant strength.
Characters & Entities
D
Deva (Śiva)Ś
Śakra (Indra)S
Svarga (Nāka)D
DānavaFAQs
Pride makes the demonic nature cling to conflict; dharma teaches humility even amid power and victory.
This verse references Svarga and Indra’s abode as cosmological locales, not an earthly tīrtha.
None.