Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24
Devanagari script
देवस्तु दक्षिणामाशां गतश्चैवोमया सह । भयभीतो निरीक्षेत ग्रीवां भज्य पुनःपुनः
Transliteration
devastu dakṣiṇāmāśāṃ gataścaivomayā saha | bhayabhīto nirīkṣeta grīvāṃ bhajya punaḥpunaḥ
Translation
కాని ప్రభువు ఉమతో కలిసి దక్షిణ దిశకు వెళ్లాడు. భయంతో అతడు మళ్లీ మళ్లీ వెనక్కి చూస్తూ, మెడను పదేపదే తిప్పాడు.
Word by Word
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast particle)
दक्षिणाम्southern
दक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (आशाम्)
आशाम्direction
आशाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गतःgone
गतः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण (देवः)
चand
च:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण निपात (emphatic particle)
उमयाwith Umā
उमया:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/सहयोग), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय (postposition; ‘with’)
भयभीतःfrightened
भयभीतः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभयभीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण (देवः)
निरीक्षेतmight look/should look
निरीक्षेत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√ईक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ग्रीवाम्neck
ग्रीवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भज्यhaving broken/bending
भज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√भञ्ज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having broken/bending’
पुनःपुनःagain and again
पुनःपुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः + पुनः (अव्यय)
Formअव्यय-समास (पुनःपुनः = पुनः पुनः), क्रियाविशेषण (adverb)
Speaker
Narrator (Purāṇic voice)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Śiva departs toward the south with Umā, glancing back repeatedly with a tense, watchful posture; behind them the threat lingers off-frame.
Characters & Entities
Ś
ŚivaU
Umā (Pārvatī)FAQs
The Purāṇas dramatize how even a granted boon can create peril, teaching vigilance and the necessity of safeguarding dharma.
No explicit tīrtha is named in this line; it continues the Revā Khaṇḍa episode within the Narmadā sacred setting.
None.