Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

पद्मकं नाम पर्वैतदयनादिचतुर्गुणम् । अत्र दत्तं हुतं जप्तं सर्वं भवति चाक्षयम्

Transliteration

padmakaṃ nāma parvaitadayanādicaturguṇam | atra dattaṃ hutaṃ japtaṃ sarvaṃ bhavati cākṣayam

Translation

ఈ పర్వానికి ‘పద్మక’ అనే పేరు; అయనాది కారణాల వల్ల ఇది నాలుగింతల ఫలాన్ని ఇస్తుంది. ఇక్కడ ఇచ్చిన దానం, హోమంలో అర్పించిన ఆహుతి, చేసిన జపం—అన్నీ అక్షయమవుతాయి.

Word by Word

• पद्मकम्: Padmaka (name)
• पद्मकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद्मक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम (proper name)

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः (quotative/‘called’)

• पर्व: festival/holy occasion
• पर्व: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• अयनादिचतुर्गुणम्: fourfold (in merit) at ayana etc.
• अयनादिचतुर्गुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अयन + आदि + चतुर् + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः (determinative): अयन-आदि (dvandva-like list as prior member) + चतुर्गुणम् = 'अयनादिषु चतुर्गुणम्/अयनादि-समये चतुर्गुणफलम्' (fourfold in ayana etc.)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place)

• दत्तम्: given (as donation)
• दत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; 'given/donated'

• हुतम्: offered (in oblation)
• हुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; 'offered in fire'

• जप्तम्: recited (as japa)
• जप्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; 'recited'

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनामसदृश (indefinite)

• भवति: becomes/is
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• अक्षयम्: imperishable/inexhaustible
• अक्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced: Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Padmaka-parva (festival) at Revā-tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (Pārthiva) in the surrounding narrative frame

Visual Art Cues

Scene: Festival scene at a river-tīrtha: devotees giving dāna, a small homa-kuṇḍa with flames, a japa-mālā in hand, lotus (padma) motifs decorating the ghat; a banner-like inscription ‘Padmaka’ implied.

Characters & Entities

• Padmaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right action done at a sanctified time becomes akṣaya—charity, sacrifice, and mantra-practice yield enduring spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā-khaṇḍa’s sacred observance context, where Padmaka parva is praised for akṣaya-phala.

What ritualistic prescription is mentioned?

On Padmaka parva, perform dāna, homa, and japa; the text declares their results to be imperishable.