Adhyaya 51

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । काले तत्क्रियते कस्मिञ्छ्राद्धं दानं तथेश्वर । यात्रा तत्र प्रकर्तव्या तिथौ यस्यां वदाशु तत्

ఉత్తానపాదుడు అన్నాడు— ఓ ఈశ్వరా! శ్రాద్ధం, దానం ఏ కాలంలో చేయవలెను? అలాగే అక్కడి యాత్ర ఏ తిథిన చేయవలెను? దయచేసి త్వరగా చెప్పుము।

Verse 2

ईश्वर उवाच । पितृतीर्थं यथा पुण्यं सर्वकामिकमुत्तमम् । इदं तीर्थं तथा पुण्यं स्नानदानादितर्पणैः

ఈశ్వరుడు అన్నాడు— పితృతీర్థం ఎలా పరమ పుణ్యదాయకమై సర్వకామప్రదమో, అలాగే ఈ తీర్థమూ స్నానం, దానం, తర్పణాది కర్మలచే పుణ్యప్రదమగును।

Verse 3

विशेषेण तु कुर्वीत श्राद्धं सर्वयुगादिषु । मन्वन्तरादयो वत्स श्रूयन्तां च चतुर्दश

యుగారంభములు మొదలైన అన్ని పవిత్ర సంధికాలములలో విశేషంగా శ్రాద్ధం శ్రద్ధతో చేయవలెను। వత్సా, మన్వంతరాది పద్నాలుగు పవిత్రకాలములను వినుము।

Verse 4

अश्वयुक्छुक्लनवमी द्वादशी कार्त्तिकस्य च । तृतीया चैत्रमासस्य तथा भाद्रपदस्य च

ఆశ్వయుజ శుక్ల నవమి, కార్తిక ద్వాదశి, చైత్ర మాస తృతీయ, అలాగే భాద్రపద మాస తృతీయ— ఇవి శుభ తిథులు।

Verse 5

आषाढस्यैव दशमी माघस्यैव तु सप्तमी । श्रावणस्याष्टमी कृष्णा तथाषाढस्य पूर्णिमा

ఆషాఢ దశమి, మాఘ సప్తమి, శ్రావణ కృష్ణ అష్టమి, అలాగే ఆషాఢ పౌర్ణమి— ఇవికూడా పుణ్యతిథులు।

Verse 6

फाल्गुनस्य त्वमावास्या पौषस्यैकादशी सिता । कार्त्तिकी फाल्गुनी चैत्री ज्यैष्ठी पञ्चदशी तथा

ఫాల్గుణ అమావాస్య, పౌష శుక్ల ఏకాదశి, అలాగే కార్త్తికీ, ఫాల్గుణీ, చైత్రీ, జ్యైష్ఠీ పౌర్ణములు—ఇవీ పుణ్యకాలాలుగా గణింపబడును.

Verse 7

मन्वन्तरादयश्चैते अनन्तफलदाः स्मृताः । अयने चोत्तरे राजन्दक्षिणे श्राद्धमाचरेत्

మన్వంతరాది ఈ సందర్భాలు అనంత ఫలప్రదములని స్మృతిలో చెప్పబడినవి. ఓ రాజా, ఉత్తరాయణంలోను దక్షిణాయణంలోను శ్రాద్ధం ఆచరించవలెను.

Verse 8

कार्त्तिकी च तथा माघी वैशाखस्य तृतीयिका । पौर्णमासी च चैत्रस्य ज्येष्ठस्य च विशेषतः

కార్త్తికీ పౌర్ణమి, మాఘీ పౌర్ణమి, వైశాఖ తృతీయ, చైత్ర పౌర్ణమి మరియు ప్రత్యేకంగా జ్యైష్ఠ పౌర్ణమి—ఇవీ పుణ్యకాలాలుగా ప్రశంసింపబడును.

Verse 9

अष्टकासु च संक्रान्तौ व्यतीपाते तथैव च । श्राद्धकाला इमे सर्वे दत्तमेष्वक्षयं स्मृतम्

అష్టకా తిథులలో, సంక్రాంతి సమయంలో, అలాగే వ్యతీపాత యోగంలో—ఇవన్నీ శ్రాద్ధకాలములు. ఈ సందర్భాలలో ఇచ్చిన దానం అక్షయమని స్మృతిలో చెప్పబడింది.

Verse 10

मधुमासे सिते पक्ष एकादश्यामुपोषितः । निशि जागरणं कुर्याद्विष्णुपादसमीपतः

మధుమాసం (చైత్రం) శుక్లపక్ష ఏకాదశిన ఉపవాసముండి, విష్ణుపాద సమీపమున రాత్రి జాగరణ చేయవలెను.

Verse 11

धूपदीपादिनैवेद्यैः स्रङ्मालागुरुचन्दनैः । अर्चां कुर्वन्ति ये विष्णोः पठेयुः प्राक्तनीं कथाम्

ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, చందనం మొదలైనవాటితో విష్ణువును అర్చించే వారు, ప్రభువుని ప్రాచీన పుణ్యకథను పఠించాలి।

Verse 12

ऋग्यजुःसाममन्त्रोक्तं सूक्तं जपति यो द्विजः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

ఋగ్, యజుః, సామ వేదమంత్రాలలో ఉపదేశించిన సూక్తాన్ని జపించే ద్విజుడు, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై విష్ణులోకానికి చేరుతాడు।

Verse 13

प्रातः श्राद्धं प्रकुर्वीत द्विजान् सम्पूज्य यत्नतः । दानं दद्याद्यथाशक्ति गोहिरण्याम्बरादिकम्

ప్రాతఃకాలంలో శ్రాద్ధం చేయాలి; ద్విజులను (బ్రాహ్మణులను) శ్రద్ధగా సత్కరించాలి. తన శక్తి మేరకు గోవు, స్వర్ణం, వస్త్రం మొదలైన దానాలు ఇవ్వాలి।

Verse 14

पितरस्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसम्प्लवम् । श्राद्धदस्तु व्रजेत्तत्र यत्र देवो जनार्दनः

అతని పితృదేవతలు మహాప్రళయం వరకు తృప్తిగా ఉంటారు. శ్రాద్ధం చేసినవాడు దేవుడు జనార్దనుడు (విష్ణువు) నివసించే లోకానికి చేరుతాడు.

Verse 15

त्रयोदश्यां ततो गच्छेद्गुहावासिनि लिङ्गके । दृष्ट्वा मार्कण्डमीशानं मुच्यते सर्वपातकैः

తర్వాత త్రయోదశినాడు గుహలో నివసించే లింగ దర్శనానికి వెళ్లాలి. మార్కండ (మార్కండేశ్వర) రూపమైన ఈశానుని దర్శించగానే సమస్త పాతకాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

Verse 16

उत्तानपाद उवाच । गुहामध्ये महादेव लिङ्गं परमशोभितम् । येन प्रतिष्ठितं देव तन्ममाख्यातुमर्हसि

ఉత్తానపాదుడు అన్నాడు—ఓ మహాదేవా! ఈ గుహలో పరమ శోభాయమానమైన లింగం విరాజిల్లుతోంది. ఓ దేవా! దీనిని ఎవరు ప్రతిష్ఠించారు? దయచేసి నాకు చెప్పండి.

Verse 17

ईश्वर उवाच । त्रिषु लोकेषु विख्यातो मार्कण्डेयो मुनीश्वरः । दिव्यं वर्षसहस्रं स तपस्तेपे सुदारुणम्

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడైన మునీశ్వరుడు మార్కండేయుడు. ఆయన వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు అత్యంత కఠోర తపస్సు చేశాడు.

Verse 18

गुहामध्यं प्रविष्टोऽसौ योगाभ्यासमुपाश्रितः । लिङ्गं तु स्थापितं तेन मार्कण्डेश्वरसंज्ञितम्

అతడు గుహ అంతర్భాగంలో ప్రవేశించి యోగాభ్యాసాన్ని ఆశ్రయించాడు. అక్కడ అతడు ఒక లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు; అది ‘మార్కండేశ్వర’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

Verse 19

तत्र स्नात्वा च यो भक्त्या सोपवासो जितेन्द्रियः । तत्र जागरणं कुर्वन् दद्याद्दीपं प्रयत्नतः

ఎవడు అక్కడ భక్తితో స్నానం చేసి, ఉపవాసంతో, ఇంద్రియనిగ్రహంతో ఉండి—అక్కడే జాగరణ చేస్తూ—శ్రద్ధగా దీపదానం చేయాలి.

Verse 20

देवस्य स्नपनं कुर्यान्मृतैः पञ्चभिस्तथा । यथा शक्त्या समालभ्य पूजां कुर्याद्यथाविधि

దేవునికి పంచ ‘మృత’ ద్రవ్యాలతో స్నపనం కూడా చేయాలి. తరువాత తన శక్తి మేరకు సామగ్రి సమకూర్చుకొని విధివిధానంగా పూజ చేయాలి.

Verse 21

स्वशाखोत्पन्नमन्त्रैश्च जपं कुर्युर्द्विजातयः । सावित्र्यष्टसहस्रं तु शताष्टकमथापि वा

ద్విజులు తమ తమ వేదశాఖలో ఉద్భవించిన మంత్రాలతో జపం చేయాలి. ప్రత్యేకంగా సావిత్రీని ఎనిమిది వేల సార్లు, లేదా నూట ఎనిమిది సార్లు జపించవచ్చు.

Verse 22

एतत्कृत्वा नृपश्रेष्ठ जन्मनः फलमाप्नुयात् । चतुर्दश्यां तु वै स्नात्वा पूजां कृत्वा यथाविधि

ఓ నృపశ్రేష్ఠా! ఇది చేసినవాడు జన్మఫలాన్ని పొందుతాడు. చతుర్దశీ తిథినాడు స్నానం చేసి విధివిధానంగా పూజ చేయాలి.

Verse 23

पात्रं परीक्ष्य दातव्यमात्मनः श्रेय इच्छता । पितरस्तस्य तृप्यन्ति द्वादशाब्दान्यसंशयम्

తన శ్రేయస్సును కోరేవాడు పాత్రను పరిశీలించి దానమివ్వాలి. అలా ఇచ్చిన దాత యొక్క పితృదేవతలు నిస్సందేహంగా పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తి చెందుతారు.

Verse 24

दाता स गच्छते तत्र यत्र भोगाः सनातनाः । गुहामध्ये प्रविष्टस्तु लोटयेच्चैव शक्तितः

ఆ దాత శాశ్వత భోగాలు ఉన్న లోకానికి వెళ్తాడు. అలాగే గుహలోనికి ప్రవేశించి తన శక్తి మేరకు అక్కడ ఒలికాలి (గొర్లాలి).

Verse 25

नीले गिरौ हि यत्पुण्यं तत्समस्तं लभन्ति ते । शूलभेदे तु यः कुर्याच्छ्राद्धं पर्वणि पर्वणि

నీలగిరిలో ఉన్న పుణ్యమంతటినీ వారు పొందుతారు—శూలభేదంలో ప్రతి పర్వదినాన మళ్లీ మళ్లీ శ్రాద్ధం చేసే వారు.

Verse 26

विशेषाच्चैत्रमासान्ते तस्य पुण्यफलं शृणु । केदारे चैव यत्पुण्यं गङ्गासागरसङ्गमे

ప్రత్యేకంగా చైత్రమాసాంతంలో కలిగే పుణ్యఫలాన్ని వినుము. కేదారంలో లభించే పుణ్యం, అలాగే గంగాసాగర సంగమంలో లభించే పుణ్యం—

Verse 27

सितासिते तु यत्पुण्यमन्यतीर्थे विशेषतः । अर्बुदे विद्यते पुण्यं पुण्यं चामरपर्वते

శుక్ల-కృష్ణ పక్షాల్లో ఇతర తీర్థాలలో ప్రత్యేకంగా లభించే పుణ్యం, అదే పుణ్యం అర్బుదంలో ఉంది; అమరపర్వతంలో కూడా పుణ్యం ఉంది.

Verse 28

गयादिसर्वतीर्थानां फलमाप्नोति मानवः । विधिमन्त्रसमायुक्तस्तर्पयेत्पितृदेवताः

గయాది సమస్త తీర్థాల ఫలాన్ని మనిషి పొందుతాడు; విధి-మంత్రాలతో యుక్తుడై పితృదేవతలకు తర్పణం అర్పించినప్పుడు.

Verse 29

कुलानां तारयेद्विंशं दश पूर्वान् दशापरान् । दक्षिणस्यां ततो मूर्तौ शुचिर्भूत्वा समाहितः

అతడు కులంలోని ఇరవై తరాలను తరింపజేస్తాడు—పది పూర్వులు, పది పరులు. ఆపై శుచిగా, సమాహితుడై దక్షిణాభిముఖంగా (పితృదిశ) కర్మను నిర్వహించాలి.

Verse 30

न्यासं कृत्वा तु पूर्वोक्तं प्रदद्यादष्टपुष्पिकाम् । शास्त्रोक्तैरष्टभिः पुष्पैर्मानसैः शृणु तद्यथा

ముందుగా చెప్పిన న్యాసాన్ని చేసి ‘అష్టపుష్పికా’ను సమర్పించాలి. శాస్త్రోక్తమైన ఎనిమిది మానసిక పుష్పాలతో ఈ పూజ జరుగుతుంది—అది ఎలా అనేది వినుము.

Verse 31

वारिजं सौम्यमाग्नेयं वायव्यं पार्थिवं पुनः । वानस्पत्यं भवेत्षष्ठं प्राजापत्यं तु सप्तमम्

మానసిక పుష్పములు ఇవి—వారిజము (జలజము), సౌమ్యము (చంద్రతత్త్వము), ఆగ్నేయము, వాయవ్యము, మరల పార్థివము. ఆరవది వానస్పత్యము, ఏడవది ప్రాజాపత్యము (ప్రజాపతికి సంబంధించినది).

Verse 32

अष्टमं शिवपुष्पं स्यादेषां शृणु विनिर्णयम् । वारिजं सलिलं ज्ञेयं सौम्यं मधुघृतं पयः

ఎనిమిదవది ‘శివపుష్పము’; వీటి నిర్ణయమును వినుము. వారిజ పుష్పము జలమని తెలిసికొనవలెను; సౌమ్య పుష్పము మధు, ఘృతము, పయస్సు (పాలు) అని చెప్పబడింది.

Verse 33

आग्नेयं धूपदीपाद्यं वायव्यं चन्दनादिकम् । पार्थिवं कन्दमूलाद्यं वानस्पत्यं फलात्मकम्

అగ్నితత్త్వానికి చెందిన అర్పణములు ధూపము, దీపము మొదలైనవి; వాయుతత్త్వానికి చెందినవి చందనము మొదలైన సుగంధ ద్రవ్యములు. పార్థివ అర్పణములు కందమూలములు మొదలైనవి; వానస్పత్య అర్పణములు ఫలస్వరూపములు.

Verse 34

प्राजापत्यं तु पाठाद्यं शिवपुष्पं तु वासना । अहिंसा प्रथमं पुष्पं पुष्पमिन्द्रियनिग्रहः

ప్రాజాపత్య అర్పణము పాఠము మొదలైనది; ‘శివపుష్పము’ వాసన (శుద్ధ సుగంధస్వభావము) అని చెప్పబడింది. అహింస మొదటి పుష్పము; ఇంద్రియనిగ్రహమూ పుష్పమే.

Verse 35

तृतीयं तु दया पुष्पं क्षमा पुष्पं चतुर्थकम् । ध्यानपुष्पं तपः पुष्पं ज्ञानपुष्पं तु सप्तमम्

మూడవ పుష్పము దయ; నాలుగవ పుష్పము క్షమ. ధ్యానము పుష్పము, తపస్సు పుష్పము; జ్ఞానము ఏడవ పుష్పమని ప్రకటించబడింది.

Verse 36

सत्यं चैवाष्टमं पुष्पमेभिस्तुष्यन्ति देवताः । भक्त्या तपस्विनः पूज्या ज्ञानिनश्च नराधिप

సత్యమే ఎనిమిదవ పుష్పము—ఈ పుష్పములతో దేవతలు తృప్తి పొందుదురు. ఓ నరాధిపా! భక్తితో తపస్వులనూ జ్ఞానులనూ పూజించవలెను.

Verse 37

छत्रमावरणं दद्यादुपानद्युगलं तथा । तेन पूजितमात्रेण पूजिताः पुरुषास्त्रयः

ఛత్రం, ఆవరణ వస్త్రం, అలాగే పాదుకల జతను దానం చేయవలెను. వీటితో యోగ్యుని కేవలం సత్కరించడమే మూడు పురుషుల పూజగా ఫలిస్తుంది.

Verse 38

स्वर्गलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम् । शूलपाणेस्तु भक्त्या वै जाप्यं कुर्वन्ति ये नराः

భూతసంప్లవం (మహాప్రళయం) వచ్చేవరకు అతడు స్వర్గలోకంలో నివసించును. శూలపాణి భగవంతుని భక్తితో జపం చేయువారు ఇలాంటి ఫలాన్ని పొందుదురు.

Verse 39

पञ्चामृतैः पञ्चगव्यैर्यक्षकर्दमकुङ्कुमैः । समालभेत देवेशं श्रीखण्डागुरुचन्दनैः

పంచామృతములతో, పంచగవ్యములతో, సుగంధ లేపనముతో కుంకుమతో, అలాగే శ్రీఖండం, అగరు, చందనములతో దేవేశ్వరుని సమాలభించవలెను.

Verse 40

नानाविधैश्च ये पुष्पैरर्चां कुर्वन्ति शूलिनः । निशि जागरणं कुर्युर्दीपदानं प्रयत्नतः

నానావిధ పుష్పములతో శూలధారిని అర్చించువారు రాత్రి జాగరణ చేయవలెను; అలాగే ప్రయత్నపూర్వకంగా దీపదానం చేయవలెను.

Verse 41

धूपनैवेद्यकं दद्यात्पठेत्पौराणिकीं कथाम् । तत्र स्थाने स्थिता भक्त्या जपं कुर्वन्ति ये नराः

ధూపమును, నైవేద్యమును సమర్పించి పౌరాణిక కథను పఠించవలెను. ఆ పుణ్యస్థానమందు భక్తితో నిలిచి జపము చేయువారు చెప్పబడిన పుణ్యఫలమును పొందుదురు.

Verse 42

श्रीसूक्तं पौरुषं सूक्तं पावमानं वृषाकपिम् । वेदोक्तैश्चैव मन्त्रैश्च रौद्रीं वा बहुरूपिणीम्

శ్రీసూక్తము, పౌరుషసూక్తము, పావమాన స్తోత్రము, వృషాకపి సూక్తమును పఠించవలెను. అలాగే వేదోక్త మంత్రాలతో రౌద్రీ లేదా బహురూపిణీ స్తోత్రమును జపించవలెను.

Verse 43

ब्राह्मणान् पूजयेद्भक्त्या पूजयित्वा प्रणम्य च । नानाविधैर्महाभोगैः शिवलोके महीयते

బ్రాహ్మణులను భక్తితో పూజించవలెను; పూజించి నమస్కరించవలెను. అప్పుడు అతడు శివలోకమందు నానావిధ మహాభోగాలతో మహిమ పొందును.

Verse 44

अग्निमित्यादि जाप्यानि ऋग्वेदी जपते तु यः । रुद्रान् पुरुषसूक्तं च श्लोकाध्यायं च शुक्रियम्

ఋగ్వేదిని అయిన వాడు ‘అగ్నిమ్…’ అని ప్రారంభమయ్యే జప్య మంత్రాలను జపించి, రుద్రసూక్తమును, పురుషసూక్తమును, అలాగే పవిత్రమైన శుక్రియ శ్లోకాధ్యాయమును పఠిస్తే—

Verse 45

इषेत्वा दिकमन्त्रौघं ज्योतिर्ब्राह्मणमेव च । गायत्र्यं वै मधु चैव मण्डलब्राह्मणानि च

—అలాగే ‘ఇషే త్వా’ మొదలైన దిక్-మంత్రసమూహమును, జ్యోతిర్‌బ్రాహ్మణమును, గాయత్రీమంత్రాన్ని, మధు సూక్తములను మరియు మండలబ్రాహ్మణములను కూడా (పఠించి జపిస్తే)।

Verse 46

एताञ्जप्यांस्तु यो भक्त्या यजुर्वेदी जपेद्यदि । देवव्रतं वामदेव्यं पुरुषर्षभमेव च

యజుర్వేదుడు భక్తితో ఈ జపాలను జపిస్తే—దేవవ్రతం, వామదేవ్యం మరియు పురుషర్షభమును కూడా।

Verse 47

बृहद्रथान्तरं चैव यो जपेद्भक्तितत्परः । स प्रयाति नरः स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

భక్తిలో నిమగ్నుడై బృహద్రథాంతరాన్ని జపించువాడు, దేవ మహేశ్వరుడు నివసించే ఆ ధామాన్ని చేరుతాడు।

Verse 48

पादशौचं तथाभ्यङ्गं कुरुते योऽत्र भक्तितः । गोदाने चैव यत्पुण्यं लभते नात्र संशयः

ఇక్కడ భక్తితో పాదశౌచం మరియు అభ్యంగం (నూనెస్నానం/మర్దనం) చేయువాడు, గోదాన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 49

ब्राह्मणान् भोजयेत्तत्र मधुना पायसेन च । एकस्मिन् भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता

అక్కడ తేనెతోను పాయసంతోను బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి; ఒక విప్రుడు భోజించితే కోటి మందికి భోజనం పెట్టినట్లే అవుతుంది।

Verse 50

सुवर्णं रजतं वस्त्रं दद्याद्भक्त्या द्विजोत्तमे । तर्पितास्तेन देवाः स्युर्मनुष्याः पितरस्तथा

భక్తితో ద్విజోత్తమునకు స్వర్ణం, రజతం, వస్త్రం దానం చేయాలి; దానివల్ల దేవతలు తృప్తి చెందుతారు, అలాగే మనుష్యులు మరియు పితరులూ।

Verse 51

। अध्याय

॥ అధ్యాయ-సమాప్తి సూచకము (అధ్యాయము) ॥

Verse 52

अश्वं रथं गजं यानं तुलापुरुषमेव च । शकटं यः प्रदद्याद्वा सप्तधान्यप्रपूरितम्

ఎవడు గుర్రము, రథము, ఏనుగు, వాహనము, తులాపురుష దానమును కూడా ఇస్తాడో, లేదా ఏడు ధాన్యాలతో నిండిన బండిని దానం చేస్తాడో—

Verse 53

सयोक्त्रं लाङ्गलं दद्याद्युवानौ तु धुरंधरौ । गोभूतिलहिरण्यादि पात्रे दातव्यमर्चितम्

జూకతో కూడిన నాగలిని దానం చేయాలి; అలాగే రెండు యువ, బలమైన ధురంధర పశువులను కూడా. ఇంకా గోవులు, ధాన్య-ఉత్పత్తి, స్వర్ణాది—పాత్రుని విధిగా పూజించి—దానం చేయవలెను.

Verse 54

अपात्रे विदुषा किंचिन्न देयं भूतिमिच्छता । यतोऽसौ सर्वभूतानि दधाति धरणी किल

నిజమైన ఐశ్వర్యాన్ని కోరే జ్ఞాని అపాత్రునికి ఏదీ దానం చేయకూడదు; ఎందుకంటే ధరణి (భూమి)యే నిజంగా సమస్త జీవులను ధరిస్తుంది.

Verse 55

ततो विप्राय सा देया सर्वसस्यौघमालिनी । अथान्यच्छृणु राजेन्द्र गोदानस्य तु यत्फलम्

కాబట్టి ఆ గోవును బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి—అది సమస్త ధాన్యసమృద్ధి మాలికతో అలంకృతమైనది. ఇక వినుము, ఓ రాజేంద్రా, గోదాన ఫలమేమిటో.

Verse 56

यावद्वत्सस्य पादौ द्वौ मुखं योन्यां प्रदृश्यते । तावद्गौः पृथिवी ज्ञेया यावद्गर्भं न मुञ्चति

దూడ యొక్క రెండు పాదాలు మరియు ముఖము గర్భములో కనిపించుచున్నంతవరకు, ఆ గోవును భూమిస్వరూపిణిగా తెలుసుకొనవలెను—ఆమె గర్భాన్ని విడిచివేయువరకు।

Verse 57

येन केनाप्युपायेन ब्राह्मणे तां समर्पयेत् । पृथ्वी दत्ता भवेत्तेन सशैलवनकानना

ఏ విధమైన ఉపాయముతో అయినా ఆమెను బ్రాహ్మణునికి సమర్పించవలెను. అలా చేసినవాడిచే పర్వతాలు, వనాలు, ఉపవనాలతో కూడిన భూమి దానమైనదిగా భావింపబడును.

Verse 58

तारयेन्नियतं दत्ता कुलानामेकविंशतिम् । रौप्यखुरीं कांस्यदोहां सवस्त्रां च पयस्विनीम्

అటువంటి గోవును నిశ్చయంగా దానమిచ్చినచో ఆమె ఇరవై ఒక వంశాలను తరింపజేయును. (దానముగా) పాలు ఇచ్చే గోవును ఇవ్వాలి—వెండి అలంకారిత ఖురములతో, కాంస్య దోహనపాత్రంతో, వస్త్రసహితంగా।

Verse 59

ये प्रयच्छन्ति कृतिनो ग्रस्ते सूर्ये निशाकरे । तेषां संख्यां न जानामि पुण्यस्याब्दशातैरपि

సూర్యుడు గాని చంద్రుడు గాని గ్రహణగ్రస్తుడైన వేళ దానం చేయు కృతార్థ పుణ్యవంతుల పుణ్యపరిమాణాన్ని నేను వందల సంవత్సరాలైనా లెక్కించలేను.

Verse 60

सर्वस्यापि हि दानस्य संख्यास्तीह नराधिप । चन्द्रसूर्योपरागे च दानसंख्या न विद्यते

హే నరాధిపా! ఈ లోకములో ప్రతి దానమునకు ఫలపరిమాణము ఉన్నది; కాని చంద్రసూర్య గ్రహణకాలములో దానఫలసంఖ్య తెలియదు.

Verse 61

यत्र गौर्दृश्यते राजन् सर्वतीर्थानि तत्र हि । तत्र पर्व विजानीयान्नात्र कार्या विचारणा

హే రాజా, ఎక్కడ గోవు దర్శనమిస్తుందో అక్కడే నిశ్చయంగా సమస్త తీర్థాల సన్నిధి ఉంటుంది. ఆ స్థలాన్ని పర్వముగా తెలుసుకొనుము; ఇక్కడ మరింత విచారణ అవసరం లేదు॥

Verse 62

पुनः स्मृत्वा तु तत्तीर्थं यः कुर्याद्गमनं नरः । अथवा म्रियते योऽत्र रुद्रस्यानुचरो भवेत्

ఆ తీర్థాన్ని మళ్లీ స్మరించి అక్కడికి వెళ్లుటకు బయలుదేరిన మనిషి—లేదా అక్కడే మరణించినవాడు—రుద్రుని అనుచరుడగును॥