Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 90

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ददामि ते वरं ह्यद्य यस्त्वया याचितोऽनघ । गणेषु मे स्थितः पुत्र भृङ्गीशस्त्वं भविष्यसि

Transliteration

īśvara uvāca | dadāmi te varaṃ hyadya yastvayā yācito'nagha | gaṇeṣu me sthitaḥ putra bhṛṅgīśastvaṃ bhaviṣyasi

Translation

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—హే అనఘా! నీవు కోరిన వరాన్ని నేడు నీకు ఇస్తున్నాను. కుమారా, నా గణములలో స్థితుడై నీవు భృంగీశుడవు అవుతావు।

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Shiva)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; सर्वनाम

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• अद्य: today / now
• अद्य: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• यः: which (boon)
• यः: Karta-samānādhikaraṇa (Relative subject/कर्तृसमनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• याचितः: requested
• याचितः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate qualifier/कर्तृसमनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: याचित (कृदन्त; याच् धातोः)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वरस्य)

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• गणेषु: among the gaṇas
• गणेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• स्थितः: stationed / placed
• स्थितः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: स्थित (कृदन्त; स्था धातोः)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• पुत्र: O son
• पुत्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• भृङ्गीशः: Bhṛṅgīśa
• भृङ्गीशः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate noun/कर्तृसमनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भृङ्गीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• भविष्यसि: will become
• भविष्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Skanda Dialogue

Listener: Andhaka

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks a boon with authoritative calm; a subtle metamorphosis is implied—Andhaka’s destiny redirected into Bhṛṅgīśa, a gaṇa-lord among Śiva’s attendants.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Gaṇas
• Bhṛṅgīśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When devotion is accepted, the Lord transforms the devotee’s destiny—granting both blessing and sacred belonging in divine service.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it belongs to the Revā-khaṇḍa context tied to the Narmadā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on boon-granting and appointment among Śiva’s gaṇas.