Adhyaya 44

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तीर्थानां परमं तीर्थं तच्छृणुष्व नराधिप । रेवाया दक्षिणे कूले निर्मितं शूलपाणिना

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే నరాధిపా! సమస్త తీర్థములలో పరమమైన తీర్థమును వినుము; అది రేవా నదీ దక్షిణ తీరమున శూలపాణి భగవానునిచే నిర్మితమైనది।

Verse 2

मोक्षार्थं मानवेन्द्राणां निर्मितं नृपसत्तम युधिष्ठिर उवाच । श्रुता मे विविधा धर्मास्तीर्थानि विविधानि च । दानधर्माः समस्ताश्च त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम

హే నృపసత్తమా! ఇది మానవేంద్రుల మోక్షార్థమై నిర్మితమైనది. యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తమా! నీ ప్రసాదముచే నేను వివిధ ధర్మములు, వివిధ తీర్థములు, దానధర్మములన్నిటిని వినితిని।

Verse 3

अन्यच्च श्रोतुमिच्छामि संसारश्छिद्यते यथा । पुनरागमनं नास्ति मोक्षप्राप्तिर्भवेद्यथा

నేను మరియును వినదలచితిని—ఎట్లుగా సంసారబంధము ఛేదింపబడునో, మళ్లీ పునరాగమనము లేకుండునో, మరియు ఎట్లుగా మోక్షప్రాప్తి కలుగునో।

Verse 4

एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसादाद्द्विजसत्तम

హే ద్విజసత్తమా! ప్రసాదముచే ఈ సమస్తమును నాకు వివరించుము।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा तीर्थात्तीर्थान्तरं महत् । श्रुते यस्य प्रभावे तु मुच्यते चाब्दिकादघात्

మార్కండేయుడు పలికెను—ఏకాగ్రచిత్తముతో వినుము; తీర్థములకన్నా మహత్తరమైన ఆ తీర్థాంతరమును. దాని ప్రభావము వినుట మాత్రముననే వాక్కుతో చేసిన పాపముల నుండియు విముక్తి కలుగును.

Verse 6

वाचिकैर्मानसैर्वापि शारीरैश्च विशेषतः । कीर्तनात्तस्य तीर्थस्य मुच्यते सर्वपातकैः

వాక్కుతో, మనసుతో, ముఖ్యంగా శరీరంతో చేసిన పాపములు—ఆ తీర్థమును కీర్తించి మహిమను ప్రకటించుటవలన సమస్త పాతకముల నుండియు విముక్తి కలుగును.

Verse 7

पञ्चक्रोशप्रमाणं तु तच्च तीर्थं महीपते । भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं प्राणिनां पापकर्मिणाम्

హే మహీపతే! ఆ తీర్థము పంచక్రోశ పరిమాణముగా విస్తరించి ఉంది. పాపకర్మలతో భారమైన ప్రాణులకు కూడ ఆ దివ్య తీర్థము భోగమును మరియు మోక్షమును ప్రసాదించును.

Verse 8

रेवाया दक्षिणे कूले पर्वतो भृगुसंज्ञितः । तस्य मूर्ध्नि च तत्तीर्थं स्थापितं चैव शम्भुना

రేవా నదికి దక్షిణ తీరమున భృగు అనే పర్వతము ఉంది. ఆ పర్వత శిఖరమున ఆ తీర్థము స్వయంగా శంభువు (శివుడు) స్థాపించెను.

Verse 9

शूलभेदेति विख्यातं त्रिषु लोकेषु भूपते । तत्र स्थिताश्च ये वृक्षास्तीर्थाच्चैव चतुर्दिशम्

హే భూపతే! అది ‘శూలభేద’ అనే నామముతో త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధి పొందింది. అలాగే ఆ తీర్థము చుట్టూ నాలుగు దిశలలో నిలిచిన వృక్షములూ దాని పవిత్ర పరిధిలోనివే.

Verse 10

पतिता निलयं यान्ति रुद्रस्य नात्र संशयः । मृतास्तत्रैव ये केचिज्जन्तवो भुवि पक्षिणः

పాపంలో పడిపోయినవారైనా రుద్రుని నివాసాన్ని పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు. అలాగే అక్కడ మరణించే ఏ జీవులైనా—పక్షులు గాని భూమిపై ఉన్న ప్రాణులు గాని—

Verse 11

ते यान्ति परमं लोकं तत्र तीर्थे न संशयः । पातालान्निःसृता गङ्गा भोगवतीतिसंज्ञिता

వారు ఆ తీర్థ మహిమచేత పరమ లోకాన్ని చేరుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు. పాతాళం నుండి వెలువడిన గంగాధార ‘భోగవతీ’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి.

Verse 12

निष्क्रान्ता शूलभेदाच्च सर्वपापक्षयंकरी । या सा गीर्वाणनाम्न्यन्या वहेत्पुण्या महानदी

శూలభేదం నుండి వెలువడి ఆమె సమస్త పాపక్షయకారిణి. ఆ పుణ్యమయ మహానది ‘గీర్వాణా’ అనే మరో నామంతో కూడా ప్రవహిస్తుంది.

Verse 13

पतिता कुण्डमध्ये तु यत्र भिन्नं त्रिशूलिना । शम्भुना च पुरा तात उत्पाद्य च सरस्वती

త్రిశూలధారి ఆమెను చీల్చిన చోట ఆమె కుండ మధ్యలో పడింది. ఓ తాత, పూర్వకాలంలో శంభువు అక్కడే సరస్వతీని కూడా ఉద్భవింపజేశాడు.

Verse 14

सा तत्र पतिता राजन् प्राचीनाघविमोचिनी । भास्वत्या त्रितयं यत्र शिला गीर्वाणसंज्ञिता

ఓ రాజా, ఆమె అక్కడ అవతరించి ప్రాచీన పాపాలను తొలగించేది అయింది. అక్కడ ప్రకాశించే త్రయం ఉంది, అలాగే ‘గీర్వాణా’ అని పిలువబడే ఒక శిల కూడా ఉంది.

Verse 15

तत्र तीर्थे च तत्तीर्थं न भूतं न भविष्यति । केदारं च प्रयागं च कुरुक्षेत्रं गया तथा

ఆ పవిత్ర ప్రాంతంలో అటువంటి తీర్థం ఇంతకు ముందు లేదు, ఇకపై కూడా ఉండదు. కేదారం, ప్రయాగం, కురుక్షేత్రం, గయా వంటి ప్రసిద్ధ స్థలాలైనా—

Verse 16

अन्यानि च सुतीर्थानि कलां नार्हन्ति षोडशीम् । पञ्च स्थानानि तीर्थानि पृथग्भूतानि यानि च

ఇతర శ్రేష్ఠ తీర్థాలు కూడా దాని పుణ్యానికి పదహారవ భాగమైన ఒక్క కళకైనా సమానం కావు. అలాగే పరస్పరం భిన్నమైన ఐదు తీర్థస్థానాలు—

Verse 17

वक्ष्यामि च समासेन एकैकं च पृथक्पृथक् । गया नाभ्यां यथा पुण्या चक्रतीर्थं च तत्समम्

నేను సంక్షేపంగా, ఒక్కొక్కటిగా, క్రమంగా వివరిస్తాను. గయా, నాభి ఎంత పరమ పుణ్యప్రదమో, చక్రతీర్థం కూడా అంతే పవిత్రమై వాటితో సమానం.

Verse 18

धर्मारण्ये यथा कूपं शूलभेदं च तत्समम् । ब्रह्मयूपं यथा पुण्यं देवनद्यास्तथैव च

ధర్మారణ్యంలో ఉన్న పవిత్ర కూపం ఎంత పుణ్యమో, శూలభేదం కూడా అంతే సమానం. అలాగే బ్రహ్మయూపం ఎంత పుణ్యప్రదమో, దేవనది కూడా అంతే పవిత్రం.

Verse 19

यथा गयाशिरः पुण्यं सुराणां च यथा शिला । यथा च पुष्करं स्थानं मार्कण्डह्रद एव च

గయాశిరం ఎంత పుణ్యమో, దేవతలు పూజించే శిల ఎంత పవిత్రమో; అలాగే పుష్కరస్థానం మరియు మార్కండహ్రదం కూడా పావనమైనవే.

Verse 20

दत्त्वा पिण्डोदकं तत्र पिण्डाणां च तथाक्षयम् । यस्तत्र कुरुते श्राद्धं तोयं पिबति नित्यशः । मुच्यते सर्वपापैस्तु उरगः कञ्चुकैरिव । अनिन्द्यान्पूजयेद्विप्रान् दम्भक्रोधविवर्जितान्

అక్కడ పిండం మరియు తర్పణజలాన్ని అర్పిస్తే పితృకర్మకు అక్షయ ఫలం లభిస్తుంది. ఆ స్థలంలో శ్రాద్ధం చేసి నిత్యం ఆ నీటిని పానము చేసే వాడు, పాము చర్మం విడిచినట్లు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. దంభం, క్రోధం లేని నిర్దోష బ్రాహ్మణులను పూజించాలి.

Verse 21

त्रयोदशदिनं दानं त्रयोदशगुणं भवेत् । अभ्यर्चितं सुरं दृष्ट्वा गणनाथं गजाननम्

పదమూడు రోజుల పాటు ఇచ్చే దానం పదమూడు రెట్లు ఫలిస్తుంది. పూజింపబడిన దేవుని దర్శించి, గజానన గణనాథుని దర్శన-అర్చన చేసినప్పుడు…

Verse 22

सर्वे विघ्ना विनश्यन्ति दृष्ट्वा कम्बलक्षेत्रपम्

కంబలక్షేత్రాధిపతిని దర్శించగానే అన్ని విఘ్నాలు నశిస్తాయి.

Verse 23

पूजयेत्परया भक्त्या शूलपाणिं महेश्वरम्

పరమ భక్తితో శూలపాణి మహేశ్వరుని పూజించాలి.

Verse 24

देवस्य पूर्वभागे तु उमा पूज्या प्रयत्नतः । मार्कण्डेशं ततो भक्त्या पूजयेद्गुहवासिनम्

దేవుని తూర్పు భాగంలో శ్రద్ధతో ఉమాదేవిని పూజించాలి. తరువాత భక్తితో గుహావాసి మార్కండేశ్వరుని పూజించాలి.

Verse 25

मुच्यन्ते पातकैः सर्वैरज्ञानज्ञानसंचितैः । गुहामध्ये प्रविष्टस्तु जपेत्सूक्तं तु त्र्यक्षरम्

అజ్ఞానమునా గాని భ్రాంతజ్ఞానమునా గాని కూడబెట్టిన సమస్త పాపాల నుండి మనిషి విముక్తుడగును. ఆపై గుహాంతరంలో ప్రవేశించి పవిత్ర త్ర్యక్షరీ మంత్రాన్ని జపించాలి.

Verse 26

नीलपर्वतजं पुण्यं षष्ठांशेन लभेत सः । त्रिनरास्तत्र तिष्ठन्ति सादित्यमरुतैः सह

అతడు నీలపర్వతమునుండి జనించిన పుణ్యఫలంలో ఆరవ భాగాన్ని పొందును. అక్కడ ఆదిత్యులు మరియు మరుతులతో కలిసి ముగ్గురు దివ్యపురుషులు నివసించుచున్నారు.

Verse 27

सर्वदेवमयं स्थानं कोटिलिङ्गमनुत्तमम् । यथा नदीनदाः सर्वे सागरे यान्ति संक्षयम्

ఈ స్థలం సర్వదేవమయము—అనుత్తమమైన ‘కోటిలింగ’ము. యథా సమస్త నదులు, వాగులు చివరకు సముద్రంలో లయమై నిలిచిపోతాయో,

Verse 28

तथा पापानि नश्यन्ति शूलभेदस्य दर्शनात् । प्रत्यक्षो दृश्यतेऽद्यापि प्रत्ययो ह्यवनीपते

అదేవిధంగా శూలభేద దర్శనమాత్రమున పాపములు నశించును. ఓ అవనీపతీ, నేడు కూడా దాని ప్రత్యక్ష ప్రమాణం కనబడుచున్నది.

Verse 29

विस्फुलिङ्गा लिङ्गमध्ये स्पन्दन्ते स्नानयोगतः । द्वितीयः प्रत्ययस्तत्र तैलबिन्दुर्न सर्पति

స్నానక్రియ చేయగానే లింగమధ్యంలో స్ఫులింగాలు కంపించుచున్నట్లు కనిపించును. అక్కడ రెండవ సూచన ఏమనగా నూనె బొట్టు జారదు, వ్యాపించదు.

Verse 30

एवं हि प्रत्ययस्तत्र शूलभेदप्रभावजः । यः स्मरेच्छूलभेदं तु त्रिकालं नित्यमेव च

అక్కడ శూలభేద ప్రభావం వల్లనే ఆ నిశ్చయలక్షణం కలుగుతుంది. ఎవడు శూలభేదాన్ని నిత్యం త్రికాలములలో స్మరిస్తాడో—

Verse 31

स पूतश्च भवेत्साक्षात्सबाह्याभ्यन्तरो नृप । न कस्यचिन्मया ख्यातं पृष्टोऽहं त्रिदशैरपि

అతడు తక్షణమే పవిత్రుడగును—బాహ్యముగా, అంతర్ముగా కూడా, ఓ రాజా. దేవతలు అడిగినప్పటికీ నేను ఇది ఎవరికీ వెల్లడించలేదు.

Verse 32

गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं सदा गोप्यं कृतं मया । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदोषघ्नमुत्तमम्

ఇది గుహ్యములోనూ అత్యంత గుహ్యమైన తీర్థం; నేను దీన్ని ఎల్లప్పుడూ గోప్యంగా ఉంచితిని—ఇది పరమ పుణ్యము, సమస్త పాపహరము, సమస్త దోషనాశకము.

Verse 33

सर्वतीर्थमयं तीर्थं शूलभेदं जनेश्वर । श्रुते यस्य प्रभावे तु मुच्यते सर्वपातकैः

ఓ జనేశ్వరా, శూలభేదం సమస్త తీర్థమయమైన తీర్థము. దాని మహిమను కేవలం వినిన మాత్రాననే మనిషి సమస్త మహాపాతకముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 34

शूलभेदं मया तात संक्षेपात्कथितं तव । यः शृणोति नरो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

తాతా, నేను నీకు శూలభేదాన్ని సంక్షేపంగా తెలిపితిని. ఎవడు భక్తితో దీనిని వింటాడో, అతడు సమస్త మహాపాతకముల నుండి విముక్తుడగును.