Adhyaya 35

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । जलमध्ये महादेवः केन तिष्ठति हेतुना । उत्तरं दक्षिणं कूलं वर्जयित्वा द्विजोत्तम

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తమా! మహాదేవుడు జలమధ్యంలో ఏ కారణంతో నిలిచియున్నాడు? ఉత్తర-दక్షిణ తీరాలను విడిచి మధ్యలోనే ఎందుకు నివసించుచున్నాడు?

Verse 2

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एतदाख्यानमतुलं पुण्यं श्रुतिमुखावहम् । पुराणे यच्छ्रुतं तात तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఇది అతులమైన పుణ్యకథ, శ్రవణమాత్రంతో మంగళప్రదము. హే తాత! పురాణాలలో నేను విన్నదంతా నీకు ఏమీ విడిచిపెట్టకుండా పూర్తిగా చెప్పుదును.

Verse 3

त्रेतायुगे महाभाग रावणो देवकण्टकः । त्रैलोक्यविजयी रौद्रः सुरासुरभयंकरः

హే మహాభాగా! త్రేతాయుగంలో రావణుడు దేవకంటకుడై, రౌద్ర స్వభావంతో, త్రిలోక విజేతగా, దేవాసురులందరికీ భయంకరుడై ఉండెను.

Verse 4

देवदानवगन्धर्वैरृषिभिश्च तपोधनैः । अवध्योऽथ विमानेन यावत्पर्यटते महीम्

దేవులు, దానవులు, గంధర్వులు మరియు తపోధనులైన ఋషులకైనా అతడు అవధ్యుడని భావించబడెను; తరువాత తన విమానంలో ఎక్కి ఇష్టమొచ్చినట్లు భూమండలమంతా సంచరించెను.

Verse 5

तावद्धिन्ध्यगिरेर्मध्ये दानवो बलदर्पितः । मयो नामेति विख्यातो गुहावासी तपश्चरन्

అప్పటికి వింధ్యగిరుల మధ్య బలదర్పంతో మదించిన ‘మయ’ అనే దానవుడు గుహలో నివసిస్తూ తపస్సు చేసుచుండెను।

Verse 6

तस्य पार्श्वगतो रक्षो विनयादवनिं गतः । पूजितो दानसन्मानैरिदं वचनमब्रवीत्

అతని సమీపానికి వచ్చిన రాక్షసుడు (రావణుడు) వినయంతో భూమికి దిగెను; దానములు, సన్మానములతో పూజింపబడి ఈ వచనములు పలికెను।

Verse 7

कस्येयं पद्मपत्राक्षी पूर्णचन्द्रनिभानना । किंनामधेया तपति तप उग्रं कथं विभो

ఈ పద్మపత్రాక్షి, పూర్ణచంద్రసమాన ముఖముగల కన్య ఎవరిది? ఆమె పేరు ఏమిటి, మరియు ఎందుకు ఇంత ఉగ్ర తపస్సు చేస్తోంది, ఓ విభో?

Verse 8

मय उवाच । दानवानां पतिः श्रेष्ठो मयोऽहं नाम नामतः । भार्या तेजोवती नाम तस्यास्तु तनया शुभा

మయుడు పలికెను—నేను పేరుతో ‘మయ’ను, దానవులలో శ్రేష్ఠాధిపతి. నా భార్య పేరు తేజోవతి; ఆమెకు ఒక శుభకన్య ఉంది।

Verse 9

मन्दोदरीति विख्याता तपते भर्तृकारणात् । आराधयन्ती भर्तारमुमाया दयितं शुभम्

ఆమె ‘మందోదరి’ అని ప్రసిద్ధి; భర్తప్రాప్తి కొరకు తపస్సు చేస్తూ, ఉమాదేవి ప్రియుడైన శుభప్రభువు (శివుడు)నే వరుడిగా భావించి ఆరాధిస్తోంది।

Verse 10

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य रावणो मदमोहितः । प्रसृतः प्रणतो भूत्वा मयं वचनमब्रवीत्

ఆ మాటలు విని గర్వమోహితుడైన రావణుడు ముందుకు వచ్చి; నమస్కరించి మయునితో ఈ వాక్యములు పలికెను।

Verse 11

पौलस्त्यान्वयसंजातो देवदानवदर्पहा । प्रार्थयामि महाभाग सुतां त्वं दातुमर्हसि

నేను పౌలస్త్య వంశజుడను, దేవదానవుల దర్పాన్ని హరించువాడను. ఓ మహాభాగా! ప్రార్థించుచున్నాను—మీ కుమార్తెను నాకు దయచేయవలెను।

Verse 12

ज्ञात्वा पैतामहं वृत्तं मयेनापि महात्मना । रावणाय सुता दत्ता पूजयित्वा विधानतः

పితామహ వృత్తాంతమును తెలిసికొని మహాత్ముడైన మయుడును విధివిధానముగా (రావణుని) పూజించి తన కుమార్తెను రావణునికి ఇచ్చెను।

Verse 13

गृहीत्वा तां तदा रक्षोऽभ्यर्च्यमानो निशाचरैः । देवोद्याने विमानैश्च क्रीडते स तया सह

ఆమెను స్వీకరించిన ఆ రాక్షసుడు, నిశాచరులచే ఆరాధింపబడి, విమానముల మధ్య దేవోద్యానములో ఆమెతో కలిసి క్రీడించెను।

Verse 14

केनचित्त्वथ कालेन रावणो लोकरावणः । पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठो जनयामास भारत

కొంతకాలానంతరం, ఓ భారతా! లోకవిఖ్యాతుడైన రావణుడు ఒక కుమారుని కనెను; కుమారులున్నవారిలో శ్రేష్ఠుడయ్యెను।

Verse 15

तेनैव जातमात्रेण रावो मुक्तो महात्मना । संवर्तकस्य मेघस्य तेन लोका जडीकृताः

ఆ మహాత్ముడు జన్మించిన క్షణమే భయంకరమైన గర్జన వెలువడింది; సంభర్తక మేఘనాదంలా ఆ ధ్వనితో లోకములన్నీ జడమై స్థంభించాయి।

Verse 16

श्रुत्वा तन्नर्दितं घोरं ब्रह्मा लोकपितामहः । नाम चक्रे तदा तस्य मेघनादो भविष्यति

ఆ ఘోర నర్దనాన్ని విని లోకపితామహుడు బ్రహ్మదేవుడు అప్పుడే అతనికి పేరు పెట్టాడు—‘ఇతడు మేఘనాదుడు అవును’.

Verse 17

एवंनामा कृतः सोऽपि परमं व्रतमास्थितः । तोषयामास देवेशमुमया सह शङ्करम्

ఇలా పేరు పొందిన అతడూ పరమ వ్రతాన్ని ఆశ్రయించి, తన వ్రతాచరణతో ఉమాసహిత దేవేశుడు శంకరుణ్ణి ప్రసన్నం చేశాడు।

Verse 18

व्रतैर्नियमदानैश्च होमजाप्यविधानतः । कृच्छ्रचान्द्रायणैर्नित्यं कृशं कुर्वन्कलेवरम्

వ్రతాలు, నియమాలు, దానాలు, అలాగే విధివిధానంగా హోమం మరియు జపం ద్వారా—నిత్యం కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణ తపస్సులతో తన దేహాన్ని కృశం చేసుకున్నాడు।

Verse 19

एवमन्यद्दिने तात कैलासं धरणीधरम् । गत्वा लिङ्गद्वयं गृह्य प्रस्थितो दक्षिणामुखः

ఇలా మరొక రోజు, ఓ తాత, అతడు ధరణీధరమైన కైలాసానికి వెళ్లి రెండు లింగాలను తీసుకొని దక్షిణాభిముఖంగా ప్రయాణమయ్యాడు।

Verse 20

नर्मदातटमाश्रित्य स्नातुकामो महाबलः । निक्षिप्य पूजयन् देवं कृतजाप्यो नरेश्वर

నర్మదా తీరాన్ని ఆశ్రయించి స్నానాభిలాషతో ఆ మహాబలుడు దానిని అక్కడ ఉంచి దేవుని పూజించాడు; ఓ నరేశ్వరా, జపం పూర్తిచేసి।

Verse 21

तत्रायतनावासेन स्नातो हुतहुताशनः । कृतकृत्यमिवात्मानं मानयित्वा निशाचरः

అక్కడ ఆ పవిత్ర ఆయతనంలో నివసించి అతడు స్నానం చేసి హుతాశనంలో ఆహుతులు సమర్పించాడు; ఆ నిశాచరుడు తనను కృతకృత్యుడినిగా భావించి తృప్తి చెందాడు।

Verse 22

गन्तुकामः परं मार्गं लङ्कायां नृपसत्तम । एकमुद्धरतो लिङ्गं प्रणतः सव्यपाणिना

ఓ నృపసత్తమా, లంక వైపు ముందుకు వెళ్లాలనే కోరికతో అతడు ఒక లింగాన్ని ఎత్తాడు; ప్రణమిస్తూ ఎడమచేతిని నమస్కారార్థం పైకెత్తాడు।

Verse 23

द्वितीयं तु द्वितीयेन भक्त्या पौलस्त्यनन्दनः । तावदेव महालिङ्गं पतितं नर्मदांभसि

తర్వాత పౌలస్త్యనందనుడు అదే భక్తితో రెండవదానిని ఎత్తాడు; అంతలోనే మహాలింగం నర్మదా జలంలో పడిపోయింది।

Verse 24

याहि याहीति चेत्युक्त्वा जलमध्ये प्रतिष्ठितः । नमित्वा रावणिस्तस्य देवस्य परमेष्ठिनः

‘వెళ్ళు, వెళ్ళు’ అని పలికి అతడు జలమధ్యంలోనే స్థిరంగా నిలిచాడు; రావణి ఆ దేవాధిదేవుడైన పరమేష్ఠిని నమస్కరించాడు।

Verse 25

जगामाकाशमाविश्य पूज्यमानो निशाचरैः । तदा प्रभृति तत्तीर्थं मेघनादेति विश्रुतम्

అతడు ఆకాశంలో ప్రవేశించి వెళ్లిపోయెను, నిశాచరులచే పూజింపబడుచు. అప్పటినుండి ఆ తీర్థము ‘మేఘనాద తీర్థము’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను.

Verse 26

पूर्वं तु गर्जनं नाम सर्वपापक्षयंकरम् । तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र यस्तु स्नानं समाचरेत्

పూర్వము దాని పేరు ‘గర్జన’ అని, సమస్త పాపక్షయకరమని చెప్పబడెను. ఓ రాజేంద్రా, ఆ తీర్థములో ఎవడు స్నానం ఆచరించునో—

Verse 27

अहोरात्रोषितो भूत्वा अश्वमेधफलं लभेत् । पिण्डदानं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप

అక్కడ ఒక పగలు ఒక రాత్రి నివసించినవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలము పొందును. ఓ నరాధిపా, ఆ తీర్థములో ఎవడు పిండదానం చేయునో—

Verse 28

यत्फलं सत्त्रयज्ञेन तद्भवेन्नात्र संशयः । तेन द्वादशवर्षाणि पितरः संप्रतर्पिताः

సత్త్రయజ్ఞముచే కలుగు ఫలము ఏదో, అదే ఇక్కడ నిస్సందేహంగా లభించును. ఆ కర్మవలన పితృదేవతలు పన్నెండు సంవత్సరములు తృప్తి పొందుదురు.

Verse 29

यस्तु भोजयते विप्रं षड्रसात्रेन भारत । अक्षयपुण्यमाप्नोति तत्र तीर्थे नरोत्तम

కాని ఓ భారతా, ఆ తీర్థమందు బ్రాహ్మణునికి షడ్రసములతో కూడిన భోజనం పెట్టువాడు, ఓ నరోత్తమా, అక్షయ పుణ్యమును పొందును.

Verse 30

प्राणत्यागं तु यः कुर्याद्भावितो भावितात्मना । स वसेच्छाङ्करे लोके यावदा भूतसम्प्लवम्

శుద్ధమైన, ధ్యానభావంతో భావితమైన మనస్సుతో అక్కడ ప్రాణత్యాగం చేసే వాడు, భూతసంప్లవం (ప్రళయం) వరకు శంకరలోకంలో నివసిస్తాడు।

Verse 31

एषा ते नरशार्दूल गर्जनोत्पत्तिरुत्तमा । कथिता स्नेहबन्धेन सर्वपापक्षयकरी

హే నరశార్దూలా! స్నేహబంధంతో నేను నీకు గర్జన యొక్క ఈ ఉత్తమ ఉద్భవకథను చెప్పాను; ఇది సమస్త పాపక్షయకారి।

Verse 35

। अध्याय

అధ్యాయం. (అధ్యాయ శీర్షిక)