Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तस्य नाम्ना तु तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तत्र स्नात्वा विधानेन अर्चयेत्पितृदेवताः

Transliteration

tasya nāmnā tu tattīrthaṃ triṣu lokeṣu viśrutam | tatra snātvā vidhānena arcayetpitṛdevatāḥ

Translation

అతని నామముచేత ఆ తీర్థం త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధమైంది. అక్కడ విధిపూర్వకంగా స్నానం చేసి పితృదేవతలను మరియు దేవతలను అర్చించవలెను।

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• नाम्ना: by (his) name
• नाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; करणत्वे (by the name)

• तु: indeed / but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात; विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण

• तीर्थम्: the sacred place (tīrtha)
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्रिषु: in the three
• त्रिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; संख्याविशेषण

• लोकेषु: worlds
• लोकेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• विश्रुतम्: is renowned
• विश्रुतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + श्रु (धातु)
• Form: भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रसिद्धम्’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having bathed)

• विधानेन: according to the prescribed procedure
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणत्वे (according to rule)

• अर्चयेत्: one should worship
• अर्चयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पितृदेवताः: the deities of the ancestors (pitṛ-deities)
• पितृदेवताः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘पितॄणां देवताः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathing at a river ford at sunrise; one group performs tarpaṇa with cupped hands facing south; nearby a small altar for deva-arcana with lamps and flowers.

Characters & Entities

• Dāru (implied eponym)
• Dāru-tīrtha
• Pitṛs
• Devatās

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s sanctity is lived through right practice—purifying snāna and reverent worship of gods and ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dāru-tīrtha, said to be famed across the three worlds.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform ritual bathing (snāna) there according to injunction and worship the Pitṛs and devatās.