Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

Devanagari script

सोऽपि स्नात्वा विधानेन संतर्प्य पितृदेवताः । आमन्त्रयित्वा तत्तीर्थं कृतार्थश्च गृहं ययौ

Transliteration

so'pi snātvā vidhānena saṃtarpya pitṛdevatāḥ | āmantrayitvā tattīrthaṃ kṛtārthaśca gṛhaṃ yayau

Translation

అతడూ విధివిధానంగా స్నానం చేసి, పితృదేవతలను తర్పణాలతో సంతృప్తిపరచి, ఆ తీర్థానికి నమస్కరించి వీడ్కోలు చెప్పి, కృతార్థుడై ఇంటికి వెళ్లాడు।

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-अव्यय (also)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

• विधानेन: according to the prescribed rite
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• संतर्प्य: having satisfied (fed/propitiated)
• संतर्प्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: तृप् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), सम्-उपसर्ग; पूर्वक्रिया

• पितृदेवताः: the Pitṛs and the deities
• पितृदेवताः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ-देवता (प्रातिपदिक)
• Form: समासः इतरेतर-द्वन्द्व (पितरः च देवताः च); स्त्रीलिङ्ग (देवता-प्रधान), द्वितीया, बहुवचन

• आमन्त्रयित्वा: having taken leave / having invited (formally)
• आमन्त्रयित्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: मन्त्र् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive) with आ-उपसर्ग; पूर्वक्रिया

• तत्: that
• तत्: Karma (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)

• तीर्थम्: holy ford/place of pilgrimage
• तीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कृतार्थः: having achieved his purpose
• कृतार्थः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृतार्थ (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
• Form: समासः तत्पुरुष (कृतः अर्थः यस्य/कृतार्थः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• गृहम्: home
• गृहम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: The yakṣa performs ritual bathing, then offers water oblations to pitṛs on the riverbank; afterward he salutes the tīrtha and departs, serene and fulfilled.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha-visit becomes complete when it includes disciplined snāna and gratitude toward the ancestors through tarpaṇa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The adhyāya’s focal site is the Kāverī-saṅgama tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna ‘vidhānena’ (by rule) and pitṛ-tarpaṇa (satisfying the Pitṛs), followed by formally taking leave of the tīrtha.