Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

सुवर्णमणिरत्नानि वस्त्राणि विविधानि च । तत्ते दारयामि विप्रेन्द्र यच्चान्यदपि दुर्लभम्

Transliteration

suvarṇamaṇiratnāni vastrāṇi vividhāni ca | tatte dārayāmi viprendra yaccānyadapi durlabham

Translation

“సువర్ణం, మణి-రత్నాలు, నానావిధ వస్త్రాలు—ఓ విప్రేంద్రా, ఇవన్నీ నీకు సమర్పిస్తున్నాను; ఇంకా ఏదైనా దుర్లభమైతే అది కూడా.”

Word by Word

• सुवर्ण: gold
• सुवर्ण: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; समासपूर्वपद

• मणि: gems
• मणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; समासमध्यपद

• रत्नानि: gold, gems, and jewels
• रत्नानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन (Nominative Plural); समस्तपद: सुवर्ण-मणि-रत्नानि (समाहार-द्वन्द्व)

• वस्त्राणि: garments
• वस्त्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन (Nominative Plural)

• विविधानि: various
• विविधानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘vastrāṇi’)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: ‘and’)

• तत्: that (all)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative Singular)

• ते: to you
• ते: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-एकवचन (Dative Singular) ‘to you’

• दारयामि: I give, I bestow
• दारयामि: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष-एकवचन, परस्मैपद; causative (णिच्) from √दा ‘to give’: दारयामि ‘I give/bestow’

• विप्रेन्द्र: O best of Brahmins
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र-इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचन; ‘O best of Brahmins’

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• अन्यत्: other (thing)
• अन्यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative Singular)

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक (particle: ‘also/even’)

• दुर्लभम्: rare, hard to obtain
• दुर्लभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; विशेषण (qualifying ‘anyat’)

Speaker

Queen (quoted within Mārkaṇḍeya’s narration)

Skanda Dialogue

Listener: (implied) his audience

Visual Art Cues

Scene: Attendants present trays of gold, pearls, gems, and folded garments; the queen formally offers them to Nārada; the sage’s calm acceptance signifies prasāda.

Characters & Entities

• Queen (Rājñī)
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wealth becomes sanctified when offered as dāna with reverence toward the spiritually worthy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse focuses on the dharma of charity within the Revā Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Material dāna: offering valuables such as gold, jewels, and garments.