Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 224›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पार्थ तीर्थं कोटीश्वरं परम् । यत्र स्नानं च दानं च जपहोमार्चनादिकम् । भक्त्या कृतं नरैस्तत्र सर्वं कोटिगुणं भवेत्

Transliteration

mārkaṇḍeya uvāca | tataḥ krośāntare pārtha tīrthaṃ koṭīśvaraṃ param | yatra snānaṃ ca dānaṃ ca japahomārcanādikam | bhaktyā kṛtaṃ naraistatra sarvaṃ koṭiguṇaṃ bhavet

Translation

మార్కండేయుడు పలికెను—హే పార్థా! ఆపై ఒక క్రోశ దూరంలో పరమ తీర్థమైన కోటీశ్వరము ఉంది. అక్కడ స్నానం, దానం, జపం, హోమం, అర్చన మొదలైనవి భక్తితో చేసినచో అవన్నీ కోటిగుణ ఫలమును ఇస్తాయి.

Word by Word
mārkaṇḍeyaḥMārkaṇḍeya
mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; धातुः—वच् (2/अदादि)
tataḥthen; from there
tataḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (from there/then)
krośa-antarewithin a krośa (distance)
krośa-antare:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkrośa (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘क्रोशस्य अन्तरम्’ (within a krośa distance)
pārthaO Pārtha (Arjuna)
pārtha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārtha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्
tīrthama sacred ford/place
tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता/वर्ण्य), एकवचनम्
koṭīśvaramKoṭīśvara (name of the tīrtha/deity)
koṭīśvaram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkoṭīśvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘कोटीनाम् ईश्वरः’ (Lord of crores)
paramsupreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying tīrtham)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
snānambathing
snānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
dānamcharity
dānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
japa-homa-arcana-ādikamjapa, homa, worship, etc.
japa-homa-arcana-ādikam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक) + homa (प्रातिपदिक) + arcana (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + ka (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; समासः—द्वन्द्व (समाहार-द्वन्द्व) + ‘आदि’ (etc.)
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचनम्
kṛtamdone, performed
kṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; धातुः—कृ (8/तनादि); ‘(यत् कर्म) कृतम्’
naraiḥby men
naraiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/कर्ता-करण), बहुवचनम्
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
sarvameverything
sarvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
koṭi-guṇama crore-fold
koṭi-guṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkoṭi (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘कोट्या गुणः’ (multiplied by a crore)
bhavetwould become
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; धातुः—भू (1/भ्वादि)
Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭīśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya points out Koṭīśvara one krośa ahead; pilgrims bathe, give alms, chant japa, and tend a small homa fire near a liṅga shrine; a symbolic cascade of ‘millionfold’ light radiates outward.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya
K
Koṭīśvara
N
Narmadā (Revā)
P
Pārtha

FAQs

Bhakti amplifies ritual acts; at certain tīrthas, devotion-filled practice yields extraordinarily multiplied spiritual fruit.

Koṭīśvara Tīrtha, a supremely praised sacred ford in the Revā (Narmadā) region.

Snāna (bathing), dāna (charity), japa, homa, and arcana (worship), performed with devotion.

←Previous Verse
Next Verse→