
మార్కండేయుడు వివరిస్తాడు—మహేశ్వరుడు భిక్షురూపం ధరించి ఆకలి, దాహంతో ఒక గ్రామంలో ప్రవేశిస్తాడు. ఆయన దేహం భస్మలేపితమై, అక్షసూత్రం ధరించి, త్రిశూలం పట్టుకొని, జటలు మరియు ఆభరణాలతో అలంకృతుడై ఉంటాడు; డమరును మ్రోగిస్తాడు, ఆ నాదం దిండిమ (నగారా) ధ్వనితో సమానమని చెప్పబడింది. పిల్లలు, గ్రామస్థులు చుట్టుముట్టగా ఆయన పాట, నవ్వు, మాట, నృత్యం చేస్తూ—చూసేవారికి క్షణమొకసారి కనిపించి, క్షణమొకసారి కనుమరుగవుతాడు. ఇక్కడ ఒక హెచ్చరిక కూడా ఉంది—ఆయన ఆటగా డమరును ఎక్కడ ఉంచితే, ఆ ఇల్లు ‘భారగ్రస్తం’ అయి నశిస్తుందని అంటారు; ఇది దేవుని పట్ల అవమానం, గుర్తింపులో పొరపాటు, లేదా నియంత్రణలేని దైవసన్నిధి కలిగించే అస్థిర శక్తి గురించి నైతిక-ఆచార సూచన. ప్రజలు భక్తితో శంకరుని స్తుతించగానే ప్రభువు ‘దిండిమరూపం’లో ప్రత్యక్షమై, అప్పటినుంచి దిండిమేశ్వరుడని ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఈ రూపం/స్థల దర్శన-స్పర్శాల వల్ల సమస్త పాపముల నుండి విముక్తి కలుగుతుందని ఫలశ్రుతి చెబుతుంది.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । अथान्यत्सम्प्रवक्ष्यामि देवस्य चरितं महत् । श्रुतमात्रेण येनाशु सर्वपापैः प्रमुच्यते
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను దేవుని మరొక మహత్తర చరిత్రను వివరిస్తాను; దాన్ని కేవలం వినడమే చేత మనిషి త్వరగా సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
Verse 2
भिक्षुरूपं परं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः । एकशालां गतो ग्रामं भिक्षार्थी क्षुत्पिपासितः
దేవదేవుడైన మహేశ్వరుడు పరమ భిక్షుకరూపం ధరించి, ఆకలి దాహాల భావం చూపుతూ భిక్షార్థిగా ‘ఏకశాల’ అనే గ్రామానికి వెళ్లెను.
Verse 3
अक्षसूत्रोद्यतकरो भस्मगुण्ठितविग्रहः । स्फुरत्त्रिशूलो विश्वेशो जटाकुण्डलभूषितः
చేతిలో ఎత్తిన అక్షమాల, దేహమంతా భస్మంతో అలంకరించబడినది; మెరుస్తున్న త్రిశూలధారి విశ్వేశ్వరుడు జటలు, కుండలాలతో భూషితుడై కనిపించెను.
Verse 4
कृत्तिवासा महाकायो महाहिकृतभूषणः । वादयन्वै डमरुकं डिण्डिमप्रतिमं शुभम्
ఆయన కృత్తివాసుడై, మహాకాయుడై, మహాసర్పాలతో చేసిన ఆభరణాలతో భూషితుడై ఉన్నాడు. శుభమైన డమరువును వాయించెను; దాని ధ్వని మహా డిండిమ నాదంలా గంభీరంగా మ్రోగెను.
Verse 5
कपालपाणिर्भगवान्बालकैर्बहुभिर्वृतः । क्वचिद्गायन्हसंश्चैव नृत्यन्वदन् क्वचित्क्वचित्
భగవంతుడు కపాలపాత్రాన్ని చేతిలో ధరించి, అనేక బాలకులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు. ఎప్పుడో పాడుతూ, ఎప్పుడో నవ్వుతూ, ఎప్పుడో నర్తిస్తూ, ఎప్పుడో మాట్లాడుతూ—ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుచుండెను.
Verse 6
यत्र यत्र गृहे देवो लीलया डिण्डमं न्यसेत् । भाराक्रान्तं गृहं पार्थ तत्रतत्र विनश्यति
హే పార్థా! దేవుడు లీలగా ఏ ఏ ఇంటిలో ఆ ‘డిండిమ’ను ఉంచెనో, ఆ ఇల్లు దాని భారంతో నలిగి అక్కడికక్కడే కూలి నశించెను.
Verse 7
एवं सम्प्रचरन् देवो वेष्टितो बहुभिर्जनैः । दृश्यादृश्येन रूपेण निर्जगाम बहिः प्रभुः
ఇలా సంచరిస్తున్న దేవుడు అనేక జనులతో చుట్టుముట్టబడి, దర్శనమయ్యే–అదర్శనమయ్యే రూపంతో ప్రభువు బయటకు వెళ్లిపోయాడు.
Verse 8
इतश्चेतश्च धावन्तं न पश्यन्ति यदा जनाः । विस्मितास्ते स्थिताः शम्भुर्भविष्यति ततोऽस्तुवन्
ఆయన ఇటూ అటూ దూసుకుపోతున్నప్పుడు ప్రజలు చూడలేకపోయారు; వారు ఆశ్చర్యంతో నిలిచిపోయి, తరువాత ‘ఇతడే శంభువు’ అని స్తుతించసాగారు.
Verse 9
तेषां तु स्तुवतां भक्त्या शङ्करं जगतां पतिम् । डिण्डिरूपो हि भगवांस्तदासौ प्रत्यदृश्यत
భక్తితో జగత్పతి శంకరుని స్తుతిస్తున్న వారికి, ఆ సమయంలో భగవాన్ డిణ్డి (డోలు) రూపంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
Verse 10
तदाप्रभृति देवेशो डिण्डिमेश्वर उच्यते । दर्शनात्स्पर्शनाद्राजन् सर्वपापैः प्रमुच्यते
ఆ కాలం నుంచే దేవేశుడు ‘డిణ్డిమేశ్వరుడు’ అని పిలువబడాడు. ఓ రాజా, ఆయన దర్శనంతో—స్పర్శంతో కూడ—సర్వ పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.