Adhyaya 200

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं पार्थ सावित्रीतीर्थमुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा सावित्री वेदमातृका

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను— దాని వెంటనే, హే పార్థ, ఉత్తమమైన సావిత్రీ తీర్థం ఉంది; అక్కడ మహాభాగ్యశాలిని, వేదమాత అయిన సావిత్రీ సిద్ధిని పొందింది।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । सावित्री का द्विजश्रेष्ठ कथं वाराध्यते बुधैः । प्रसन्ना वा वरं कं च ददाति कथयस्व मे

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—హే ద్విజశ్రేష్ఠా! సావిత్రి ఎవరు? జ్ఞానులు ఆమెను ఎలా ఆరాధిస్తారు? ప్రసన్నురాలైతే ఆమె ఏ వరం ఇస్తుంది? నాకు చెప్పండి।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पद्मा पद्मासनस्थेनाधिष्ठिता पद्मयोगिनी । सावित्रतेजःसदृशी सावित्री तेन चोच्यते

శ్రీ మార్కండేయుడు అన్నాడు—ఆమె పద్మా; పద్మాసనస్థుడైన ప్రభువు అధిష్ఠానంగా నిలిపిన పద్మయోగినీ-శక్తి. సవితృదేవుని తేజస్సుతో సమానమైనందున ఆమెను ‘సావిత్రి’ అంటారు।

Verse 4

पद्मानना पद्मवर्णा पद्मपत्रनिभेक्षणा । ध्यातव्या ब्राह्मणैर्नित्यं क्षत्रवैश्यैर्यथाविधि

కమలముఖి, కమలవర్ణా, కమలదళసమాన నేత్రాలది—ఆమెను బ్రాహ్మణులు నిత్యం ధ్యానించాలి; క్షత్రియులు, వైశ్యులు కూడా విధి ప్రకారం ధ్యానించాలి।

Verse 5

ब्रह्महत्याभयात्सा हि न तु शूद्रैः कदाचन । उच्चारणाद्धारणाद्वा नरके पतति ध्रुवम्

బ్రహ్మహత్యా భయంవల్ల అది (ఈ మంత్ర/విధి) శూద్రులు ఎప్పుడూ స్వీకరించరాదు; ఉచ్చరించినా లేదా ధరించినా మనిషి నిశ్చయంగా నరకంలో పడతాడు।

Verse 6

वेदोच्चारणमात्रेण क्षत्रियैर्धर्मपालकैः । जिह्वाछेदोऽस्य कर्तव्यः शूद्रस्येति विनिश्चयः

శూద్రుడు కేవలం వేదోచ్చారణ చేసినా, ధర్మపాలక క్షత్రియులు అతని నాలుకను కోయవలెనని—ఇది స్థిర నిర్ణయమని చెప్పబడింది।

Verse 7

बाला बालेन्दुसदृशी रक्तवस्त्रानुलेपना । उषःकाले तु ध्यातव्या सन्ध्या सन्धान उत्तमे

ఉషఃకాలంలో సంధ్యను బాలికారూపంగా ధ్యానించాలి—కోమల చంద్రునివలె, ఎర్ర వస్త్రాలు మరియు అనులేపనాలతో అలంకృతగా; ఇదే సంధ్యానుష్ఠానానికి ఉత్తమ విధానం।

Verse 8

उत्तुङ्गपीवरकुचा सुमुखी शुभदर्शना । सर्वाभरणसम्पन्ना श्वेतमाल्यानुलेपना

ఆమెకు ఎత్తైన, పుష్టమైన స్తనాలు; సుందర ముఖం, శుభ దర్శనం. సమస్త ఆభరణాలతో సమృద్ధిగా, తెల్ల మాలలు మరియు అనులేపనాలతో శోభిస్తుంది।

Verse 9

श्वेतवस्त्रपरिच्छन्ना श्वेतयज्ञोपवीतिनी । मध्याह्नसन्ध्या ध्यातव्या तरुणा भुक्तिमुक्तिदा

తెల్ల వస్త్రాలతో ఆవరించబడి, తెల్ల యజ్ఞోపవీతం ధరించినవగా—మధ్యాహ్న సంధ్యను యౌవనరూపంగా ధ్యానించాలి; ఆమె భుక్తి మరియు ముక్తి రెండింటినీ ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 10

प्रदोषे तु पुनः पार्थ श्वेता पाण्डुरमूर्धजा । सुमृता तु दुर्गकान्तारे मातृवत्परिरक्षति

హే పార్థా! ప్రదోషకాలంలో ఆమె మళ్లీ శ్వేతవర్ణంగా, పాండుర కేశాలతో ఉంటుంది. ఆమెను శ్రద్ధగా స్మరించితే దుర్గమ అరణ్యమార్గాల్లో కూడా తల్లివలె రక్షిస్తుంది।

Verse 11

विशेषेण तु राजेन्द्र सावित्रीतीर्थमुत्तमम् । स्नात्वाचम्य विधानेन मनोवाक्कायकर्मभिः

ప్రత్యేకంగా, హే రాజేంద్రా! పరమోత్తమమైన సావిత్రీ తీర్థంలో—అక్కడ స్నానం చేసి, విధిపూర్వకంగా ఆచమనం చేసి, మనస్సు-వాక్కు-కాయ కర్మల ద్వారా (తనను) శుద్ధి చేసుకోవాలి।

Verse 12

प्राणायामैर्दहेद्दोषान् सप्तजन्मार्जितान्बहून् । आपोहिष्ठेति मन्त्रेण प्रोक्षयेदात्मनस्तनुम्

ప్రాణాయామములచేత ఏడు జన్మలలో కూడిన అనేక దోషములను దహించవలెను. ‘ఆపో హి ష్ఠా…’ మంత్రంతో తన దేహమును జలప్రోక్షణ చేసి శుద్ధి పొందవలెను.

Verse 13

नवषट्च तथा तिस्रस्तत्र तीर्थे नृपोत्तम । आपोहिष्ठेति त्रिरावृत्य प्रतिग्राहैर्न लिप्यते

హే నృపోత్తమా! ఆ తీర్థంలో తొమ్మిది, ఆరు, మూడు—ఈ సంఖ్యల ప్రకారం ఆచరించవలెను. ‘ఆపో హి ష్ఠా…’ మంత్రాన్ని మూడుసార్లు జపిస్తే ప్రతిగ్రహదోషం అంటదు.

Verse 14

अघमर्षणं त्र्यृचं तोयं यथावेदमथापि वा । उपपापैर्न लिप्येत पद्मपत्रमिवाम्भसा

వేదవిధి ప్రకారం మూడు ఋచులతో అఘమర్షణం చేయవలెను—లేదా జలమాత్రంతోనైనా చేయవలెను. అప్పుడు ఉపపాపములు అంటవు; కమలపత్రం నీటితో తడవనట్లే.

Verse 15

त्र्यापं हि कुरुते विप्र उल्लेखत्रयमाचरेत् । चतुर्थं कारयेद्यस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति

బ్రాహ్మణుడు త్రివిధ జలకర్మను చేయవలెను మరియు త్రివిధ ‘ఉల్లేఖ’ ఆచరించవలెను. దీనిని నాలుగవసారి చేయువాడు బ్రహ్మహత్యాపాపమును కూడా తొలగించును.

Verse 16

द्रुपदाख्यश्च यो मन्त्रो वेदे वाजसनेयके । अन्तर्जले सकृज्जप्तः सर्वपापक्षयंकरः

వాజసనేయి వేదంలో ‘ద్రుపద’ అని ప్రసిద్ధమైన మంత్రం, జలంలో నిలిచి ఒక్కసారి జపించినా సర్వపాపక్షయాన్ని కలిగించును.

Verse 17

उदुत्यमिति मन्त्रेण पूजयित्वा दिवाकरम् । गायत्रीं च जपेद्देवीं पवित्रां वेदमातरम्

‘ఉదు త్యమ్…’ మంత్రంతో సూర్యదేవుని పూజించి, అనంతరం పవిత్రమైన వేదమాత దేవి గాయత్రిని జపించాలి।

Verse 18

गायत्रीं तु जपेद्देवीं यः सन्ध्यानन्तरं द्विजः । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति

సంధ్యావిధి అనంతరం దేవి గాయత్రిని జపించే ద్విజుడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 19

दशभिर्जन्मभिर्लब्धं शतेन तु पुराकृतम् । त्रियुगं तु सहस्रेण गायत्री हन्ति किल्बिषम्

పది జన్మల పాపాలు, శతకాలం పూర్వం చేసిన పాపాలు, మూడు యుగాల వరకు వ్యాపించిన పాపాలనూ—గాయత్రి సహస్ర జపంతో నశింపజేస్తుంది।

Verse 20

गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः । नायन्त्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी

గాయత్రి సారమాత్రం తెలిసిన నియమశీల బ్రాహ్మణుడే శ్రేష్ఠుడు; కానీ నియమరహిత చతుర్వేదీ—ఏదైనా తిని, ఏదైనా అమ్మేవాడు—శ్రేష్ఠుడు కాదు।

Verse 21

सन्ध्याहीनोऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु । यदन्यत्कुरुते किंचिन्न तस्य फलभाग्भवेत्

సంధ్యావిధిని విడిచినవాడు ఎల్లప్పుడూ అపవిత్రుడు, అన్ని కర్మలకు అనర్హుడు; అతడు ఇంకేదైనా చేసినా దాని ఫలాన్ని పొందడు।

Verse 22

सन्ध्यां नोपासते यस्तु ब्राह्मणो मन्दबुद्धिमान् । स जीवन्नेव शूद्रः स्यान्मृतः श्वा सम्प्रजायते

సంధ్యోపాసన చేయని మందబుద్ధి బ్రాహ్మణుడు జీవించియుండగానే శూద్రస్థితికి పడిపోతాడు; మరణానంతరం కుక్కయోనిలో జన్మిస్తాడని చెప్పబడింది।

Verse 23

सावित्रीतीर्थमासाद्य सावित्रीं यो जपेद्द्विजः । त्रैविद्यं तु फलं तस्य जायते नात्र संशयः

సావిత్రీ తీర్థాన్ని చేరి ద్విజుడు సావిత్రీ (గాయత్రీ) జపిస్తే, అతనికి త్రివిద్యా ఫలం తప్పక లభిస్తుంది—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 24

पित्ःनुद्दिश्य यः स्नात्वा पिण्डनिर्वपणं नृप । कुरुते द्वादशाब्दानि तृप्यन्ति तत्पितामहाः

ఓ రాజా, ఎవడు ఇక్కడ స్నానం చేసి పితృదేవతలను ఉద్దేశించి పిండనిర్వపణం చేస్తాడో, అతడు పన్నెండు సంవత్సరాలు అలా చేస్తే అతని పితామహాదులు సంపూర్ణంగా తృప్తి చెందుతారు।

Verse 25

सावित्रीतीर्थमासाद्य यः कुर्यात्प्राणसंक्षयम् । ब्रह्मलोकं वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम्

సావిత్రీ తీర్థాన్ని చేరి అక్కడే ప్రాణత్యాగం చేసినవాడు, భూతసంప్లవ ప్రళయం వరకు బ్రహ్మలోకంలో నివసిస్తాడు।

Verse 26

पूर्णे चैव ततः काल इह मानुष्यतां गतः । चतुर्वेदो द्विजो राजञ्जायते विमले कुले

ఆ (దివ్య) కాలం పూర్తయిన తరువాత అతడు ఇక్కడ మానవజన్మకు వచ్చి, ఓ రాజా, నిర్మలమైన కులంలో చతుర్వేదజ్ఞుడైన ద్విజుడిగా జన్మిస్తాడు।

Verse 27

धनधान्यचयोपेतः पुत्रपौत्रसमन्वितः । व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

ధనధాన్యసమృద్ధితో, పుత్రపౌత్రసహితుడై, వ్యాధి శోకముల నుండి విముక్తుడై, అతడు శత శరదృతువుల వరకు (దీర్ఘాయుష్షుతో) జీవిస్తాడు।

Verse 200

अध्याय

అధ్యాయము (అధ్యాయాంత సూచిక)।