Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39

Devanagari script

ततो भृगुं देवराजो नारायणविचिन्तितम् । वव्रे ज्ञात्वा तु तत्कन्यां धर्मात्मा स ददौ च ताम्

Transliteration

tato bhṛguṃ devarājo nārāyaṇavicintitam | vavre jñātvā tu tatkanyāṃ dharmātmā sa dadau ca tām

Translation

అప్పుడు దేవరాజు, నారాయణునిచే మనోనీతుడైన భృగువును వరుడిగా ఎన్నెను. అది తెలిసి ఆ ధర్మాత్ముడు తన కన్యను అతనికి వివాహార్థం ఇచ్చెను।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-viseshana (Temporal adverb/काल-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: अव्ययम्; काल/अनन्तरवाचक-अव्ययम् (then)

• भृगुम्: Bhṛgu
• भृगुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• देवराजः: the king of the gods (Indra)
• देवराजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• नारायण-विचिन्तितम्: thought of by Nārāyaṇa
• नारायण-विचिन्तितम्: Karma-anvaya (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नारायण (प्रातिपदिक) + विचिन्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चिन्त्, उपसर्ग वि)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः; भृगुम् इति कर्म-विशेषणम्

• वव्रे: chose, requested (as a groom)
• वव्रे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु; वरणे)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (Gerund/Absolutive)

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/विरोधसूचक-निपातः (particle)

• तत्-कन्याम्: that maiden
• तत्-कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• धर्मात्मा: the righteous one
• धर्मात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘धर्मः आत्मा यस्य’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु; दाने)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Mārkaṇḍeya–Yudhiṣṭhira dialogue)

Characters & Entities

• Bhṛgu
• Devarāja (Indra)
• Nārāyaṇa
• Dharma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Marriage and major life-rites are portrayed as dharmic when aligned with divine sanction and righteous intent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Revā Khaṇḍa (Narmadā/Revā sacred region), though this line itself focuses on the divine marriage narrative rather than a named ford.

What ritualistic prescription is mentioned?

It implies the dharmic procedure of selecting and giving the bride (kanyādāna) as part of a proper marriage rite.