Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 68

Devanagari script

तत्सर्वभूतं सर्वेशं सर्वत्र समदर्शिनम् । कुतः पश्यन्तौ रागादीन्करिष्यामो विभेदिनः

Transliteration

tatsarvabhūtaṃ sarveśaṃ sarvatra samadarśinam | kutaḥ paśyantau rāgādīnkariṣyāmo vibhedinaḥ

Translation

ఆయనను సమస్తభూతస్వరూపుడిగా, సర్వేశ్వరుడిగా, సర్వత్ర సమదర్శిగా దర్శించినప్పుడు—రాగాదులు ఎలా కలుగును? మేము భేదకారులమై ఎలా ఉండగలం?

Word by Word

• तत्: that (one)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म (object)

• सर्व-भूतम्: all-being, comprising all beings
• सर्व-भूतम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वं भूतं/सर्वभूतस्वरूपम्)

• सर्व-ईशम्: Lord of all
• सर्व-ईशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वस्य ईशः)

• सर्वत्र: everywhere
• सर्वत्र: Adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• सम-दर्शिनम्: equal-seeing
• सम-दर्शिनम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक) + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (समः दर्शिन्)

• कुतः: how/whence
• कुतः: Hetu/Prashna (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: कुतः (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थ-अव्यय (interrogative adverb: from where/how)

• पश्यन्तौ: (we) two seeing
• पश्यन्तौ: Karta
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्तरि (seeing)

• राग-आदीन्: passion and the rest (etc.)
• राग-आदीन्: Karma
• Type: Noun
• Root: राग (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (रागः आदिः येषाम्)

• करिष्यामः: shall do/make
• करिष्यामः: Kriya
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• विभेदिनः: as differentiators, making distinctions
• विभेदिनः: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: विभेदिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (भेदकारिणः)

Speaker

Celestial women (Apsarās / Amarāṅganāḥ), speaking collectively (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims of varied backgrounds at a ghat; the seer’s vision overlays a single luminous form within each—human, animal, and tree—while dark wisps labeled rāga/dveṣa dissolve into the river light.

Characters & Entities

• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Equal vision of God in all beings dissolves attachment, aversion, and divisive thinking.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tirtha is named; the verse supports the Revā Khaṇḍa’s broader sacred-geography ethos by grounding pilgrimage in right vision.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it teaches an inner discipline—sama-darśana that uproots rāga and related faults.