Adhyaya 191

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सिद्धेश्वरं ततो गच्छेत्तस्यैव तु समीपतः । अमृतस्रावि तल्लिङ्गमाद्यं स्वायम्भुवं तथा

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—అనంతరం సిద్ధేశ్వరుని దర్శించవలెను; దాని సమీపమున అమృతధార స్రవించు ఆ లింగము ఉంది—ఆదియు స్వయంభువును.

Verse 2

दृष्टमात्रेण येनेह ह्यनृणो जायते नरः । पुरा वर्षशतं साग्रमाराध्य परमेश्वरम्

దాని కేవలం దర్శనమాత్రమునే ఈ లోకములో మనుష్యుడు ఋణముక్తుడగును. పూర్వకాలమున పరమేశ్వరుని శతవత్సరములకన్నా అధికంగా ఆరాధించి (ఈ మహిమ ప్రకటించబడెను).

Verse 3

प्राप्नुयुः परमां सिद्धिमादित्या द्वादशैव तु । अतः सिद्धेश्वरः प्रोक्तः सिद्धिदः सिद्धिकाङ्क्षिणाम्

అక్కడే ద్వాదశ ఆదిత్యులు పరమసిద్ధిని పొందిరి. అందుచేత ఆయన ‘సిద్ధేశ్వరుడు’ అని చెప్పబడెను—సిద్ధిని కోరువారికి సిద్ధిని ప్రసాదించువాడు.

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धेश्वरे प्राप्ताः सिद्धिं देवा द्विजोत्तम । आदित्या इति यच्चोक्तं तन्मे विस्मापनं कृतम्

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తమా! దేవతలు సిద్ధేశ్వరుని వద్ద సిద్ధిని ఎలా పొందిరి? అలాగే ‘ఆదిత్యులు’ అని మీరు చెప్పినది నాకు ఆశ్చర్యం కలిగించింది.

Verse 5

तपस्युग्रे व्यवसिता आदित्याः केन हेतुना । सम्प्राप्तास्तु द्विजश्रेष्ठ सिद्धिं चैवाभिलाषिकीम्

ఆదిత్యులు ఏ కారణంతో ఘోర తపస్సు ఆచరించారు? ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, వారు కోరుకున్న సిద్ధిని ఎలా పొందారు?

Verse 6

संक्षिप्य तु मया पृष्टं विस्तराद्द्विज शंस मे

నేను సంక్షిప్తంగా అడిగాను; ఓ ద్విజా, దానిని విస్తారంగా నాకు వివరించుము।

Verse 7

मार्कण्डेय उवाच । अदितेर्द्वादशादित्या जाताः शक्रपुरोगमाः । इन्द्रो धाता भगस्त्वष्टा मित्रोऽथ वरुणोऽर्यमा

మార్కండేయుడు పలికెను—అదితి నుండి శక్రుడు (ఇంద్రుడు) అగ్రగణ్యుడై ద్వాదశ ఆదిత్యులు జన్మించారు: ఇంద్రుడు, ధాతా, భగుడు, త్వష్టా, మిత్రుడు, వరుణుడు, అర్యమా।

Verse 8

विवस्वान्सविता पूषा ह्यंशुमान्विष्णुरेव च । त इमे द्वादशादित्या इच्छन्तो भास्करं पदम्

అలాగే వివస్వాన్, సవితృ, పూషన్, అంశుమాన్ మరియు విష్ణువు కూడా. ఈ ద్వాదశ ఆదిత్యులు భాస్కరుని పరమ పదాన్ని కోరుచున్నారు।

Verse 9

नर्मदातटमाश्रित्य तपस्युग्रे व्यवस्थिताः । सिद्धेश्वरे महाराज काश्यपेयैर्महात्मभिः

నర్మదా తీరాన్ని ఆశ్రయించి, హే మహారాజా, కాశ్యప వంశీయులైన ఆ మహాత్ములు సిద్ధేశ్వరంలో ఘోర తపస్సులో నిమగ్నులయ్యారు।

Verse 10

परा सिद्धिरनुप्राप्ता द्वादशादित्यसंज्ञितैः । स्थापितश्च जगद्धाता तस्मिंस्तीर्थे दिवाकरः

ద్వాదశ ఆదిత్యులని ప్రసిద్ధులైన వారు పరమ సిద్ధిని పొందిరి; ఆ తీర్థంలో జగద్ధాత అయిన దివాకరుడు ప్రతిష్ఠింపబడెను।

Verse 11

स्वकीयांशविभागेन द्वादशादित्यसंज्ञितैः । तदाप्रभृति तत्तीर्थं राजन्ख्यातिं गतं भुवि

తమ తమ అంసాల విభాగముచేత ద్వాదశ ఆదిత్యుల ద్వారా, ఓ రాజా, అప్పటినుండి ఆ తీర్థం భూమిపై ఖ్యాతిని పొందెను।

Verse 12

प्रलये समनुप्राप्ते ह्यादित्या द्वादशैव ते । द्वादशादित्यतो राजन् सम्भवन्ति युगक्षये

ఓ రాజా! ప్రళయం సమీపించినప్పుడు ఆ ద్వాదశ ఆదిత్యులే ప్రత్యక్షమగుదురు; యుగాంతంలో ద్వాదశ-ఆదిత్యరూపంగా సంభవింతురు।

Verse 13

इन्द्रस्तपति पूर्वेण धाता चैवाग्निगोचरे । गभस्तिपतिर्वै याम्ये त्वष्टा नैरृतदिङ्मुखः

ఇంద్రుడు తూర్పు దిశలో తపించును, ధాతా ఆగ్నేయ ప్రాంతంలో ప్రకాశించును; దక్షిణంలో గభస్తిపతి, నైరృతి దిశాభిముఖంగా త్వష్టా నిలుచును।

Verse 14

वरुणः पश्चिमे भागे मित्रस्तु वायवे तथा । विष्णुश्च सौम्यदिग्भागे विवस्वानीशगोचरे

వరుణుడు పశ్చిమ దిశలో, మిత్రుడు వాయవ్య ప్రాంతంలో; ఉత్తర దిశలో విష్ణువు, ఈశాన ప్రాంతంలో వివస్వాన్ నిలుచును।

Verse 15

ऊर्ध्वतश्चैव सविता ह्यधः पूषा विशोषयन् । अंशुमांस्तु तथा विष्णुर्मुखतो निर्गतं जगत्

పైభాగంలో సవితా దేవుడు ఉన్నాడు, క్రింద పూషా లోకాలను శోషింపజేస్తాడు; అలాగే అంశుమాన్ మరియు విష్ణువు—వారి దివ్య తేజస్సుతో ముఖమునుండి జగత్తు ప్రాదుర్భవిస్తుంది।

Verse 16

प्रदहन्वै नरश्रेष्ठ बभ्रमुश्च इतस्ततः । यथैव ते महाराज दहन्ति सकलं जगत्

హే నరశ్రేష్ఠా, వారు మండుతూ ఇటూ అటూ సంచరిస్తారు; హే మహారాజా, అట్లే వారు సమస్త జగత్తును దహింపజేస్తారు।

Verse 17

तथैव द्वादशादित्या भक्तानां भावसाधनाः । प्रातरुत्थाय यः स्नात्वा द्वादशादित्यसंज्ञितम्

అదేవిధంగా ద్వాదశ ఆదిత్యులు భక్తులలో భక్తిభావాన్ని పెంపొందించే సాధనములు. ఎవడు ప్రాతఃకాలంలో లేచి స్నానమాచరించి ‘ద్వాదశాదిత్య’ అనే దేవుని దర్శిస్తాడో…

Verse 18

पश्यते देवदेवेशं शृणु तस्यैव यत्फलम् । वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम्

…మరియు దేవదేవేశ్వరుని దర్శిస్తాడు—దాని ఫలాన్ని వినుము. వాక్కుతో, మనస్సుతో, లేదా కర్మజంగా పూర్వం చేసిన ఏ పాపమైనా…

Verse 19

नश्यते तत्क्षणादेव द्वादशादित्यदर्शनात् । प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्य देवस्य भारत

…అది ద్వాదశాదిత్య దర్శనమాత్రంతోనే ఆ క్షణంలో నశిస్తుంది. హే భారతా, ఎవడు ఆ దేవునికి ప్రదక్షిణ చేస్తాడో…

Verse 20

प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी नात्र संशयः । तत्र तीर्थे तु सप्तम्यामुपवासेन यत्फलम्

ఆ కర్మచేత భూమి అంతటినీ ప్రదక్షిణ చేసినట్లే అవుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు. ఇక ఆ తీర్థంలో సప్తమినాడు ఉపవాసం చేసిన ఫలం (ఇప్పుడు చెప్పబడుతుంది)।

Verse 21

अन्यत्र सप्तसप्तम्यां लभन्ति न लभन्ति च । षष्ठ्यां वारे दैनकरे द्वादशादित्यदर्शनात्

ఇతరత్ర ‘సప్త-సప్తమి’ యోగంలో ఆ ఫలం లభించవచ్చు లేదా లభించకపోవచ్చు. కానీ ఇక్కడ షష్ఠినాడు, ఆదివారంలో, ద్వాదశాదిత్యుని దర్శనమాత్రంతోనే పుణ్యం నిశ్చయమవుతుంది।

Verse 22

प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्य पापं तु नश्यति । अरोगी सप्तजन्मानि भवेद्वै नात्र संशयः

ఎవడు ప్రదక్షిణ చేస్తాడో అతని పాపం నశిస్తుంది. అతడు ఏడు జన్మలు నిరోగిగా ఉంటాడు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 23

यस्तु प्रदक्षिणशतं दद्याद्भक्त्या दिने दिने । दद्रूपिटककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिकाः

భక్తితో ప్రతిదినం వంద ప్రదక్షిణలు చేసే వాడికి దద్దుర్లు, పుండ్లు, కుష్ఠు, మచ్చల వలయాలు, విచర్చిక (ఎక్జిమా) వంటి వ్యాధులు శమిస్తాయి।

Verse 24

नश्यन्ति व्याधयः सर्वे गरुडेनेव पन्नगाः । पुत्रप्राप्तिर्भवेत्तस्य षष्ट्या वासरसेवनात्

గరుడుని ఎదుట పన్నగాలు నశించినట్లే అన్ని వ్యాధులు నశిస్తాయి. అరవై రోజులు ఈ సేవ/వ్రతాన్ని ఆచరించితే అతనికి పుత్రప్రాప్తి కలుగుతుంది।

Verse 191

अध्याय

అధ్యాయము (అధ్యాయ సరిహద్దును సూచించే లేఖక-చిహ్నము)।