Adhyaya 190

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल सोमतीर्थमनुत्तमम् । चन्द्रहासेति विख्यातं सर्वदैवतपूजितम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—తర్వాత, హే మహీపాలా (రాజా)! అనుత్తమమైన సోమతీర్థానికి వెళ్లవలెను; అది ‘చంద్రహాస’ అని ప్రసిద్ధి, సమస్త దేవతలచే పూజింపబడినది।

Verse 2

यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमो राजा सुरोत्तमः

అక్కడ దేవోత్తముడైన రాజ సోముడు పరమ సిద్ధిని పొందెను।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धिमनुप्राप्तः सोमो राजा जगत्पतिः । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—జగత్పతి రాజ సోముడు ఆ సిద్ధిని ఎలా పొందెను? అది అంతా వినాలని ఉంది; హే నిర్దోషా, నాకు వివరించుము।

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि

మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ భారతా! పూర్వకాలంలో మునీంద్రుడైన దక్షుడు సోమునికి శాపమిచ్చెను—“భార్యలతో యథావిధి సంగమం చేయకపోవుటవలన నీవు క్షయరోగగ్రస్తుడవుతావు” అని.

Verse 5

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । या निष्ठा जायते तेषां तां शृणुष्व नरोत्तम

వివాహిత భార్యలతో యథావిధి సంగమం చేయని వారికి ఏ స్థిరమైన ఫలితం కలుగుతుందో, ఓ నరోత్తమా, అది నన్ను నుండి వినుము.

Verse 6

ऋतुकाले तु नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च हीत्येवं श्रुतिनोदना

స్త్రీల ఋతుకాలంలో సంగమం వలన పుత్రుడు జన్మిస్తాడు; పుత్రుని ద్వారా స్వర్గమూ మోక్షమూ లభిస్తాయి—ఇదే శ్రుతి ప్రేరణ.

Verse 7

तत्कालोचितधर्मेण ये न सेवन्ति तां नराः । तेषां ब्रह्मघ्नजं पापं जायते नात्र संशयः

ఆ సమయోచిత ధర్మాన్ని అనుసరించి కూడా ఆమెను (భార్యను) సమీపించని పురుషులకు బ్రహ్మహత్యాజన్యమైన పాపం కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 8

तेन पापेन घोरेण वेष्टतो रौरवे पतेत् । तस्य तद्रुधिरं पापाः पिबन्ते कालमीप्सितम्

ఆ ఘోర పాపంతో బంధింపబడి అతడు ‘రౌరవ’ అనే నరకంలో పడతాడు; అక్కడ దుష్టులు నియతకాలమంతట అతని రక్తాన్నే త్రాగుతారు.

Verse 9

ततोऽवतीर्णकालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा

తర్వాత పునర్జన్మకాలము వచ్చినప్పుడు అతడు ఏ ఏ యోనిలో ప్రవేశిస్తాడో, ఆ ఆ జన్మలోనే ఆ దుష్టాత్ముడు నిత్యం దుర్భాగ్యుడిగా జన్మిస్తాడు।

Verse 10

नारीणां तु सदा कामो ह्यधिकः परिवर्तते । विशेषेण ऋतोः काले भिद्यते कामसायकैः

స్త్రీలలో కామము ఎల్లప్పుడూ అధికంగా, మళ్లీ మళ్లీ ఉద్భవిస్తుంది; ప్రత్యేకంగా ఋతుకాలంలో అది కామబాణాలతో ఛేదింపబడినట్లుగా ఉద్దీప్తమవుతుంది।

Verse 11

परिभूता हि सा भर्त्रा ध्यायतेऽन्यं पतिं ततः । तस्याः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम्

భర్త చేత అవమానింపబడితే ఆమె మరొక పురుషుని భర్తగా ధ్యానించసాగుతుంది; ఆ స్థితి నుండి పుట్టిన కుమారుడు ఉత్తమ కులానికీ అపకీర్తి, కలత కలిగిస్తాడు।

Verse 12

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वं जाता महीपते । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

ఓ రాజా! అతని కారణంగా ముందుగా స్వర్గస్థులైన పితృదేవతలు ఆ శిశువు జన్మించిన క్షణమే పతనమవుతారు; అందువల్ల అతడు ‘కులట’—కులభ్రంశకుడు—అని చెప్పబడతాడు।

Verse 13

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोगी शशी ह्यभूत् । त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः

ఆ కర్మవిపాకం వల్ల శశీ క్షయరోగంతో బాధితుడయ్యాడు; దేవేంద్రుల లోకాన్ని విడిచి మర్త్యలోకానికి దిగివచ్చాడు।

Verse 14

तत्र तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । भ्रमित्वा नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशिनीम्

అక్కడ అతడు అనేక తీర్థాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు సంచరించి, చివరికి సర్వపాపప్రణాశినీ నర్మదను చేరుకున్నాడు।

Verse 15

उपवासस्तु दानानि व्रतानि नियमाश्च ये । चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः

అతడు ఉపవాసం, దానాలు, వ్రతాలు, నియమాలు ఆచరించాడు; పన్నెండు సంవత్సరాలు చేసిన తరువాత పాపాల నుండి విముక్తుడయ్యాడు।

Verse 16

स्थापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । जगाम प्रभया पूर्णः सोमलोकमनुत्तमम्

సర్వపాతకనాశకుడైన మహాదేవుని స్థాపించి, ప్రభతో నిండినవాడై అతడు అనుత్తమ సోమలోకానికి వెళ్లాడు।

Verse 17

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । तावद्युगसहस्राणि तस्य लोकं समश्नुते

ఎవరి చేత స్థాపించబడిన దేవుడు ఎంత సంవత్సరాలు పూజింపబడుతాడో, అంత యుగసహస్రాలు అతడు ఆ దేవుని లోకాన్ని అనుభవిస్తాడు।

Verse 18

तेन देवान् विधानोक्तान् स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्फलं भवति नान्यथा

అందుకే భూమిపై మనుష్యులు శాస్త్రవిధాన ప్రకారం దేవతలను స్థాపిస్తారు; ఎందుకంటే దాని ఫలం అక్షయమూ అవ్యయమూ అవుతుంది, ఇతరథా కాదు।

Verse 19

सोमतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । जायते स नरो भूत्वा सोमवित्प्रियदर्शनः

సోమతీర్థంలో స్నానం చేసి ఈశ్వరదేవుని పూజించువాడు, పునర్జన్మలో సోమతత్త్వం/సోమవిధి తెలిసినవాడై, మనోహర దర్శనుడైన మనుష్యుడుగా జన్మిస్తాడు।

Verse 20

चन्द्रप्रभासे यो गत्वा स्नानं विधिवदाचरेत् । व्याधिना नाभिभूतः स्यात्क्षयरोगेण वा युतः

చంద్రప్రభాసకు వెళ్లి విధివిధానంగా స్నానం చేయువాడు, వ్యాధిచేత అణచివేయబడడు; క్షయరోగంతో కూడ బాధపడడు।

Verse 21

चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा द्वादश्यां तु नरेश्वर । चतुर्दश्यामुपोष्यैव क्षीरस्य जुहुयाच्चरुम्

ఓ నరేశ్వరా! చంద్రహాస్యంలో ద్వాదశినాడు స్నానం చేసి, చతుర్దశినాడు ఉపవాసముండి, అగ్నిలో క్షీరచరు (పాలన్నం) ఆహుతి సమర్పించాలి।

Verse 22

मन्त्रैः पञ्चभिरीशानं पुरुषस्त्र्यम्बकं यजेत् । हविःशेषं स्वयं प्राश्य चन्द्रहास्येशमीक्षयेत्

ఐదు మంత్రాలతో ఈశానుడు—త్ర్యంబక పురుషుని ఆరాధించాలి; తరువాత హవిష్షేషాన్ని తానే స్వీకరించి చంద్రహాస్యేశ్వరుని దర్శించాలి।

Verse 23

अनेन विधिना राजंस्तुष्टो देवो महेश्वरः । विधिना तीर्थयोगेन क्षयरोगाद्विमुच्यते

ఓ రాజా! ఈ విధానంతో దేవుడు మహేశ్వరుడు ప్రసన్నుడవుతాడు; విధివిధానంగా తీర్థయోగం వలన సాధకుడు క్షయరోగం నుండి విముక్తి పొందుతాడు।

Verse 24

सप्तभिः सोमवारैर्यः स्नानं तत्र समाचरेत् । स वै कर्णकृताद्रोगान्मुच्यते पूजयञ्छिवम्

అక్కడ ఏడు సోమవారాలు స్నానం చేయువాడు, శివుని పూజించుచూ చెవితో కలిగే రోగాల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 25

अक्षिरोगस्तथा राजंश्चन्द्रहास्ये विनश्यति । चन्द्रहास्ये तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

ఓ రాజా, చంద్రహాస్యములో నేత్రరోగమును కూడ నశింపజేయును. చంద్రగ్రహణమో సూర్యగ్రహణమో ఉన్నప్పుడు చంద్రహాస్యానికి వెళ్లి భక్తితో స్నానం చేయువాడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 26

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहास्ये शुभशुभम् । कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम्

ఓ నృపశ్రేష్ఠా, చంద్రహాస్యములో స్నానం మరియు దానముల ద్వారా ఏది చేసినా—శుభమో అశుభమో—దాని ఫలము సంపూర్ణంగా అక్షయమగును।

Verse 27

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । चन्द्रहास्ये तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः

ధన్యులు ఆ మహాత్ములు; వారి జన్మ నిజంగా సఫలము—చంద్రహాస్యములో స్నానం చేసి గ్రహణాన్ని దర్శించువారు।

Verse 28

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । स्नानमात्रात्तु राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति

ఓ రాజేంద్రా, వాక్కుతో, మనసుతో, కర్మతో పూర్వం చేసిన ఏ పాపమైనా, ఆ తీర్థములో కేవలం స్నానమాత్రంతోనే నశించును।

Verse 29

बहवस्तन्न जानन्ति महामोहसमन्विताः । देहस्थ इव सर्वेषां परमात्मेव संस्थितम्

మహామోహంతో కమ్మబడిన అనేకులు దానిని తెలియరు; అది అందరిలో దేహస్థమై ఉన్నట్లుగా ఉండి, పరమాత్మవలెనే స్థితమై ఉంది।

Verse 30

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहास्ये न संशयः

పశ్చిమ సముద్రానికి వెళ్లి సోమతీర్థంలో లభించే ఫలమేదో, ఆ సంపూర్ణ ఫలం చంద్రహాస్యంలో నిస్సందేహంగా లభిస్తుంది।

Verse 31

संक्रान्तौ च व्यतीपाते विषुवे चायने तथा । चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

సంక్రాంతి, వ్యతీపాత, విషువం మరియు అయనకాలాల్లో చంద్రహాస్యంలో స్నానం చేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 32

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहास्यं न जानन्ति नर्मदायां व्यवस्थितम्

వారు మూఢులు, దురాచారులు; వారి జన్మ వ్యర్థం—నర్మదానదిపై స్థితమైన చంద్రహాస్యాన్ని తెలియని వారు।

Verse 33

चन्द्रहास्ये तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते नृप । अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकात्कदाचन

ఓ రాజా! చంద్రహాస్యంలో ఎవడు సన్యాసం స్వీకరిస్తాడో, అతని గతి అనివర్తనీయం; అతడు సోమలోకము నుండి ఎప్పటికీ తిరిగి రాడు।

Verse 190

अध्याय

అధ్యాయము (అధ్యాయ సూచిక).