Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

विधौतपापं महितं धर्मशक्त्या विशेन्न हत्या देवीभयात्प्रभीता । रक्ताम्बरा रक्तमाल्योपयुक्ता कृष्णा नारी रक्तदामप्रसक्ता

Transliteration

vidhautapāpaṃ mahitaṃ dharmaśaktyā viśenna hatyā devībhayātprabhītā | raktāmbarā raktamālyopayuktā kṛṣṇā nārī raktadāmaprasaktā

Translation

ధర్మశక్తితో మహిమనొందిన ‘విధౌతపాప’లో ‘హత్యా’ దేవీభయంతో భీతిపడి ప్రవేశించలేకపోయెను. ఆమె ఎర్ర వస్త్రధారిణి, ఎర్ర మాలలతో అలంకృతురాలు, కృష్ణవర్ణ నారిగా, ఎర్ర దామం/హారానికి ఆసక్తురాలిగా దర్శనమిచ్చెను.

Word by Word

• विधौतपापम्: (place) with sins washed away
• विधौतपापम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विधौत (द्यु/धाव्?; धौत as PPP from धाव्/धू) (कृदन्त-प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (washed-off sins)

• महितम्: honoured, revered
• महितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महित (प्रातिपदिक; कृदन्त from मह्/महि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• धर्मशक्त्या: by the power of dharma
• धर्मशक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• विशेत्: might enter / would enter
• विशेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• न: not
• न: Pratishedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• हत्या: Hatyā (personified sin)
• हत्या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देवीभयात्: from fear of the Goddess
• देवीभयात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• प्रभीता: frightened
• प्रभीता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + भी (धातु) (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• रक्ताम्बरा: wearing red garments
• रक्ताम्बरा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• रक्तमाल्योपयुक्ता: adorned with a red garland
• रक्तमाल्योपयुक्ता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + माल्य (प्रातिपदिक) + उपयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• कृष्णा: black/dark
• कृष्णा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• नारी: woman
• नारी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रक्तदामप्रसक्ता: attached to/holding a red wreath/rope
• रक्तदामप्रसक्ता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + दाम (प्रातिपदिक) + प्रसक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing a King

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vidhauṭapāpa

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: At the threshold of the tīrtha, Hatyā appears as a dark woman in red garments and red garlands, trembling and unable to enter, as an unseen Devī-force and Dharma-power bar her way.

Characters & Entities

• Vidhautapāpa Tīrtha
• Dharmaśakti
• Devī (Dhauteśvarī/Durgā)
• Hatyā (personified)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Where Dharma and Devī’s protection prevail, sin has no entry—purity is not passive but guarded and enforced.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vidhautapāpa tīrtha on/near the Narmadā, famed for washing away and repelling grave sins.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse provides a mythic assurance of the tīrtha’s protective boundary.