Adhyaya 184

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । धौतपापं ततो गच्छेद्भृगुतीर्थसमीपतः । वृषेण तु भृगुस्तत्र भूयोभूयो धुतस्ततः

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఆపై భృగుతీర్థ సమీపంలోని ‘ధౌతపాప’ అనే తీర్థానికి వెళ్లవలెను. అక్కడ ఒక వృషభం చేత భృగుముని మళ్లీ మళ్లీ ధౌతుడై శుద్ధిని పొందెను.

Verse 2

धौतपापं तु तत्तेन नाम्ना लोकेषु विश्रुतम् । तत्र स्थितो महादेवस्तुष्ट्यर्थं भृगुसत्तमे

అందుకే అది లోకాలలో ‘ధౌతపాప’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందింది. అక్కడ భృగుశ్రేష్ఠుని తృప్తి (అనుగ్రహం) కొరకు మహాదేవుడు నివసించుచున్నాడు.

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा शाठ्येनापि नरेश्वर । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

హే నరేశ్వరా! ఆ తీర్థంలో ఎవడు—కపటంతో కూడ—స్నానం చేసినా, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; ఇక్కడ విచారణ అవసరం లేదు।

Verse 4

यस्तु सम्यग्विधानेन तत्र स्नात्वार्चयेच्छिवम् । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य मुच्यते सर्वपातकैः

కానీ ఎవడు శాస్త్రోక్త విధానంతో అక్కడ స్నానం చేసి శివుని ఆరాధిస్తాడో, దేవతలను మరియు పితృదేవతలను యథావిధిగా అర్చించి, అతడు సమస్త మహాపాతకాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 5

ब्रह्महत्या गवां वध्या तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । प्रविशेन्न सदा भीता प्रविष्टापि क्षयं व्रजेत्

హే యుధిష్ఠిరా! బ్రహ్మహత్యా పాపం, అలాగే గోవధ పాపం, ఆ తీర్థంలో ఎల్లప్పుడూ భయంతో ప్రవేశించదు; ప్రవేశించినా అక్కడే నశిస్తుంది।

Verse 6

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेऽस्मिन्कथयस्व द्विजोत्तम । प्रविशेन्न ब्रह्महत्या यथा वै धौतपाप्मनि

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—హే ద్విజోత్తమా! ఈ లోకంలో ఉన్న ఈ ఆశ్చర్యాన్ని చెప్పండి; ధౌతపాపంలో బ్రహ్మహత్యా పాపం ఎలా ప్రవేశించదు?

Verse 7

ब्रह्महत्यासमं पापं भविता नेह किंचन । कथं वा धौतपापे तु प्रविष्टं नश्यते द्विज । एतद्विस्तरतः सर्वं पृच्छामि वद कौतुकात्

ఈ లోకంలో బ్రహ్మహత్యకు సమానమైన పాపం మరొకటి లేదు. హే ద్విజా! అది ధౌతపాపంలో ప్రవేశిస్తే ఎలా నశిస్తుంది? ఈ సంగతులన్నీ నేను కుతూహలంతో విస్తారంగా అడుగుతున్నాను—చెప్పండి।

Verse 8

मार्कण्डेय उवाच । आदिसर्गे पुरा शम्भुर्ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । विकारं पञ्चमं दृष्ट्वा शिरोऽश्वमुखसन्निभम्

మార్కండేయుడు పలికెను: "ఆదిసృష్టిలో పూర్వం శంభువు పరమేష్ఠి అయిన బ్రహ్మ యొక్క గుర్రపు ముఖం వంటి ఐదవ శిరస్సును చూశాడు."

Verse 9

अङ्गुष्ठाङ्गुलियोगेन तच्छिरस्तेन कृन्तितम् । कृत्तमात्रे तु शिरसि ब्रह्महत्याऽभवत्तदा

బొటనవేలు మరియు వేలిని కలిపి ఆ శిరస్సును ఖండించారు. శిరస్సు తెగిపడిన వెంటనే బ్రహ్మహత్యా పాతకం సంభవించింది.

Verse 10

ब्रह्महत्यायुतश्चासीदुत्तरे नर्मदातटे । धुनितं तु यतो राजन्वृषेण धर्ममूर्तिना

ఓ రాజా! నర్మదా నది ఉత్తర తీరంలో బ్రహ్మహత్యా దోషం ఉండేది, కానీ అక్కడ ధర్మస్వరూపుడైన వృషభం దానిని విదిలించివేసింది.

Verse 11

तत्र धौतेश्वरीं देवीं स्थापितां वृषभेण तु । ददर्श भगवाञ्छम्भुः सर्वदैवतपूजिताम्

అక్కడ వృషభం చేత ప్రతిష్ఠించబడిన మరియు సకల దేవతలచే పూజించబడే ధౌతేశ్వరీ దేవిని భగవాన్ శంభువు దర్శించాడు.

Verse 12

दृष्ट्वा धौतेश्वरीं दुर्गां ब्रह्महत्याविनाशिनीम् । तत्र विश्रममाणश्च शङ्करस्त्रिपुरान्तकः

బ్రహ్మహత్యను నశింపజేసే ధౌతేశ్వరీ దుర్గాదేవిని చూసి, త్రిపురాంతకుడైన శంకరుడు అక్కడ విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.

Verse 13

स शङ्करो ब्रह्महत्याविहीनं मेने त्मानं तस्य तीर्थस्य भावात् । सुविस्मितो देवदेवो वरेण्यो दृष्ट्वा दूरे ब्रह्महत्यां च तीर्थात्

ఆ తీర్థ ప్రభావముచేత శంకరుడు తనను బ్రహ్మహత్యా దోషరహితుడనిగా భావించాడు. దేవదేవుడైన వरेణ్య మహాదేవుడు ఆశ్చర్యంతో తీర్థానికి దూరంగా నిలిచిన బ్రహ్మహత్యను చూచెను.

Verse 14

विधौतपापं महितं धर्मशक्त्या विशेन्न हत्या देवीभयात्प्रभीता । रक्ताम्बरा रक्तमाल्योपयुक्ता कृष्णा नारी रक्तदामप्रसक्ता

ధర్మశక్తితో మహిమనొందిన ‘విధౌతపాప’లో ‘హత్యా’ దేవీభయంతో భీతిపడి ప్రవేశించలేకపోయెను. ఆమె ఎర్ర వస్త్రధారిణి, ఎర్ర మాలలతో అలంకృతురాలు, కృష్ణవర్ణ నారిగా, ఎర్ర దామం/హారానికి ఆసక్తురాలిగా దర్శనమిచ్చెను.

Verse 15

मां वाञ्छन्ती स्कन्धदेशं रहस्ये दूरे स्थिता तीर्थवर्यप्रभावात् । संचिन्त्य देवो मनसा स्मरारिर्वासाय बुद्धिं तत्र तीर्थे चकार

నన్ను కోరుకున్నప్పటికీ ఆమె స్కందదేశంలోని రహస్యస్థలంలో, ఆ శ్రేష్ఠ తీర్థ ప్రభావముచేత దూరంగా నిలిచెను. దీనిని మనసులో ఆలోచించిన స్మరశత్రువైన దేవుడు ఆ తీర్థమందే నివసించుటకు సంకల్పించెను.

Verse 16

विमृश्य देवो बहुशः स्थितः स्वयं विधौतपापः प्रथितः पृथिव्याम् । बभूव तत्रैव निवासकारी विधूतपापनिकटप्रदेशे

అనేకసార్లు విచారించిన దేవుడు స్వయంగా అక్కడే నిలిచెను. ఆ స్థలం భూమిపై ‘విధౌతపాప’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను; పాపం తొలగే ప్రాంతానికి సమీపంలోనే ఆయన అక్కడే నివాసం చేసెను.

Verse 17

तदाप्रभृति राजेन्द्र ब्रह्महत्याविनाशनम् । विधौतपापं तत्तीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम्

అప్పటినుంచి, ఓ రాజేంద్రా, నర్మదలో స్థితమైన ఆ తీర్థం ‘విధౌతపాప’ అని, బ్రహ్మహత్యా నాశకముగా స్థిరంగా ప్రతిష్ఠితమైంది.

Verse 18

आश्वयुक्शुक्लनवमी तत्र तीर्थे विशिष्यते । दिनत्रयं तु राजेन्द्र सप्तम्यादिविशेषतः

ఆ తీర్థంలో ఆశ్వయుజ శుక్లపక్ష నవమి అత్యంత విశిష్టమైనది. ఓ రాజేంద్రా, సప్తమి మొదలుకొని మూడు దినాల వ్రతాచరణ ప్రత్యేకంగా ప్రశంసనీయం.

Verse 19

समुपोष्याष्टमीं भक्त्या साङ्गं वेदं पठेत्तु यः । अहोरात्रेण चैकेन ऋग्यजुःसामसंज्ञकम्

ఎవడు భక్తితో అష్టమినాడు ఉపవాసముండి, వేదాన్ని అంగాలతో సహా పఠించి, ఒకే దినరాత్రిలో ఋగ్-యజుః-సామ అనే త్రివేదాన్ని సమాప్తి చేస్తాడో—

Verse 20

अभ्यसन्ब्रह्महत्याया मुच्यते नात्र संशयः । वृषलीगमनं चैव यश्च गुर्वङ्गनागमः

ఈ అనుష్ఠాన ప్రభావంతో బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. అలాగే నీచజాతి స్త్రీతో సంగమ దోషం, గురుపత్నీగమన దోషం నుండీ విడుదల పొందుతాడు.

Verse 21

स्नात्वा ब्रह्मरसोत्कृष्टे कुम्भेनैव प्रमुच्यते । वन्ध्या स्त्रीजननी या तु काकवन्ध्या मृतप्रजा

బ్రహ్మరసంతో మహోన్నతమైన ఈ స్థలంలో కేవలం ఒక కుంభజలంతో స్నానం చేసినవాడు సంపూర్ణంగా విముక్తి పొందుతాడు. వంధ్య, కాకవంధ్య లేదా మృతప్రజ అయిన స్త్రీ కూడా ఆ దుఃఖం నుండి విడిపోతుంది.

Verse 22

सापि कुम्भोदकैः स्नाता जीवत्पुत्रा प्रजावती । अपठस्तु नरोपोष्य ऋग्यजुःसामसम्भवाम्

ఆమె కూడా కుంభజలంతో స్నానం చేసి జీవించే కుమారులతో, సంతానసంపన్నగా అవుతుంది. అలాగే చదువు లేని పురుషుడైనా ఉపవాసముండి, ఋగ్-యజుః-సామ జనితమైన విధిని (వేదజపాన్ని) ఆశ్రయిస్తే పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 23

ऋचमेकां जपन्विप्रस्तथा पर्वणि यो नृप । अनृचोपोष्य गायत्रीं जपेद्वै वेदमातरम्

హే రాజా! పర్వదినములలో ఒక ఋచనైనా జపించే బ్రాహ్మణుడు ధన్యుడు. ఋచలు పఠించలేనివాడు ఉపవాసముండి వేదమాత గాయత్రీని నిశ్చయంగా జపించాలి.

Verse 24

जपन्नवम्यां विप्रेन्द्रो मुच्यते पापसञ्चयात् । एवं तु कथितं तात पुराणोक्तं महर्षिभिः

నవమి తిథిన జపముచేసే శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు పాపసంచయమునుండి విముక్తుడగును. ప్రియమైన తాతా! మహర్షులు పురాణంలో ఇదే విధంగా ప్రకటించారు.

Verse 25

धौतपापं महापुण्यं शिवेन कथितं मम । प्राणत्यागं तु यः कुर्याज्जले वाग्नौ स्थलेऽपि वा

ఈ ‘ధౌతపాప’ మహాపుణ్యాన్ని శివుడు నాకు వివరించాడు. అక్కడ జలంలో గానీ, అగ్నిలో గానీ, భూమిపై గానీ ప్రాణత్యాగం చేసే వాడు పరమగతిని పొందుతాడు.

Verse 26

स गच्छति विमानेन ज्वलनार्कसमप्रभः । हंसबर्हिप्रयुक्तेन सेव्यमानोऽप्सरोगणैः

అతడు అగ్ని, సూర్యుని సమాన కాంతితో విమానంలో ప్రయాణిస్తాడు. హంసలు, నెమళ్లు జోడించిన వాహనంలో అప్సరాగణాలచే సేవింపబడి సత్కరింపబడతాడు.

Verse 27

शिवस्य परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । क्रीडते स्वेच्छया तत्र यावच्चन्द्रार्कतारकम्

అతడు దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన శివుని పరమస్థానాన్ని చేరుతాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంతకాలం అక్కడ స్వేచ్ఛగా ఆనందంతో విహరిస్తాడు.

Verse 28

धौतपापे तु या नारी कुरुते प्राणसंक्षयम् । तत्क्षणादेव सा पार्थ पुरुषत्वमवाप्नुयात्

హే పార్థా! ధౌతపాపంలో ఏ స్త్రీ ప్రాణత్యాగం చేస్తుందో, ఆమె ఆ క్షణమే పురుషత్వాన్ని పొందుతుందని చెప్పబడింది।

Verse 29

अथ किं बहुनोक्तेन शुभं वा यदि वाशुभम् । तदक्षयफलं सर्वं धौतपापे कृतं नृप

హే నృపా! మరెందుకు చెప్పాలి? శుభమైనా అశుభమైనా, ధౌతపాపంలో చేసిన ప్రతిదీ అక్షయ ఫలాన్ని ఇస్తుంది।

Verse 30

संन्यसेन्नियमेनान्नं संन्यसेद्विषयादिकम् । फलमूलादिकं चैव जलमेकं न संत्यजेत्

నియమంతో పక్వాన్నాన్ని త్యజించి, విషయభోగాదులను విడిచిపెట్టాలి; ఫలమూలాదులతో జీవించవచ్చు, కాని ఒక్కటైన జలాన్ని మాత్రం త్యజించకూడదు।

Verse 31

एवं यः कुरुते पार्थ रुद्रलोकं स गच्छति । तत्र भुक्त्वाखिलान्भोगाञ्जायते भुवि भूपतिः

హే పార్థా! ఈ విధంగా ఆచరించేవాడు రుద్రలోకానికి వెళ్తాడు; అక్కడ సమస్త భోగాలను అనుభవించి, తరువాత భూమిపై రాజుగా జన్మిస్తాడు।

Verse 184

अध्याय

అధ్యాయము। (ఇది అధ్యాయ-సమాప్తిని సూచించే శీర్షిక/చిహ్నం.)