Adhyaya 181

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि भृगुतीर्थस्य विस्तरम् । यं श्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मुच्यते सर्वपातकैः

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఇకపై భృగుతీర్థ మహిమను విస్తారముగా ప్రవచించెదను; దానిని వినినచో బ్రహ్మహత్య చేసినవాడైనను గోహత్య చేసినవాడైనను సమస్త మహాపాతకముల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 2

तत्र तीर्थे तु विख्यातं वृषखातमिति श्रुतम् । भृगुणा तत्र राजेन्द्र तपस्तप्तं पुरा किल

ఆ తీర్థంలో ‘వృషఖాత’ అని ప్రసిద్ధమైన స్థలం ఉందని శ్రుతి. ఓ రాజేంద్రా, పూర్వకాలంలో అక్కడ భృగుముని తపస్సు చేశాడు.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । भृगुकच्छे स विप्रेन्द्रो निवसन् केन हेतुना । तपस्तप्त्वा सुविपुलं परां सिद्धिमुपागतः

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—హే మునివర్యా, ఆ విప్రేంద్రుడు భృగుకచ్ఛంలో ఏ కారణంతో నివసించాడు? అత్యంత మహత్తర తపస్సు చేసి పరమ సిద్ధిని ఎలా పొందాడు?

Verse 4

को वा वृष इति प्रोक्तस्तत्खातं येन खानितम् । एतत्सर्वं यथान्यायं कथयस्व ममानघ

‘వృష’ అని ఎవరు పిలువబడారు? ఆ ‘ఖాత’ను ఎవరు తవ్వారు? హే అనఘా, ఇవన్నీ న్యాయంగా, క్రమంగా నాకు చెప్పుము.

Verse 5

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एष प्रश्नो महाराज यस्त्वया परिपृच्छितः । तत्सर्वं कथयिष्यामि शृणुष्वैकमना नृप

శ్రీ మార్కండేయుడు అన్నాడు—హే మహారాజా, నీవు అడిగిన ఈ ప్రశ్నకు సంబంధించిన సమస్తాన్ని నేను వివరిస్తాను. హే నృపా, ఏకాగ్రచిత్తంతో వినుము.

Verse 6

षष्ठस्तु ब्रह्मणः पुत्रो मानसो भृगुसत्तमः । तपश्चचार विपुलं श्रीवृते क्षेत्र उत्तमे

బ్రహ్ముని ఆరవ కుమారుడు, మానసజుడైన ఋషిశ్రేష్ఠుడు భృగువు ‘శ్రీవృత’ అనే ఉత్తమ క్షేత్రంలో అపారమైన తపస్సు చేశాడు.

Verse 7

दिव्यं वर्षसहस्रं तु संशुष्को मुनिसत्तमः । निराहारो निरानन्दः काष्ठपाषाणवत्स्थितः

దివ్య సహస్ర సంవత్సరములు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు శుష్కకృశదేహుడై, నిరాహారుడై నిరానందుడై, కట్టె రాయి వలె నిశ్చలంగా నిలిచెను।

Verse 8

ततः कदाचिद्देवेशो विमानवरमास्थितः । उमया सहितः श्रीमांस्तेन मार्गेण चागतः

తర్వాత ఒక సమయంలో దేవేశ్వరుడు శ్రీమంతుడు శ్రేష్ఠ విమానమున అధిరోహించి, ఉమతో కలిసి అదే మార్గమున వచ్చెను।

Verse 9

दृष्ट्वा तत्र महाभागं भृगुं वल्मीकवत्स्थितम् । उवाच देवी देवेशं किमिदं दृश्यते प्रभो

అక్కడ వల్మీకములో ఉన్నవాడివలె స్థితుడైన మహాభాగుడు భృగువును చూచి దేవి దేవేశ్వరునితో పలికెను— “ప్రభో, ఇది ఏ విచిత్ర దర్శనం?”

Verse 10

ईश्वर उवाच । भृगुर्नाम महादेवि तपस्तप्त्वा सुदारुणम् । दिव्यं वर्षसहस्रं तु मम ध्यानपरायणः

ఈశ్వరుడు పలికెను— “మహాదేవి, ఇతడు భృగు అనే ఋషి. అత్యంత దారుణ తపస్సు చేసి, దివ్య సహస్ర సంవత్సరములు నా ధ్యానమునే పరాయణుడై ఉన్నాడు.”

Verse 11

जलबिन्दु कुशाग्रेण मासे मासे पिबेच्च सः । संवत्सरशतं साग्रं तिष्ठते च वरानने

“నెల నెలకు కుశాగ్రము నుండి జలబిందువొకటే పానము చేసెను; ఓ వరాననే, ఈ విధంగా అతడు వంద సంవత్సరములకు కొంత మించి నిలిచియున్నాడు.”

Verse 12

तच्छ्रुत्वा वचनं गौरी क्रोधसंवर्तितेक्षणा । उवाच देवी देवेशं शूलपाणिं महेश्वरम्

ఆ మాటలు విని గౌరీ కళ్లలో కోపాగ్ని మండింది; అప్పుడు దేవి దేవేశుడైన త్రిశూలధారి మహేశ్వరునితో పలికింది।

Verse 13

सत्यमुग्रोऽसि लोके त्वं ख्यापितो वृषभध्वज । निष्कारुण्यो दुराराध्यः सर्वभूतभयंकरः

నిజమే, హే వృషభధ్వజా! లోకంలో నీవు ఉగ్రుడని ప్రసిద్ధి—కరుణలేని వాడవు, దురారాధ్యుడవు, సమస్త భూతాలకు భయంకరుడవు।

Verse 14

दिव्यं वर्षसहस्रं तु ध्यायमानस्य शङ्करम् । ब्राह्मणस्य वरं कस्मान्न प्रयच्छसि शंस मे

హే శంకరా! ఆ బ్రాహ్మణుడు దివ్యమైన వెయ్యేళ్లు నిన్ను ధ్యానిస్తున్నాడు; మరి అతనికి వరం ఎందుకు ఇవ్వడం లేదు? నాకు చెప్పు।

Verse 15

एवमुक्तोऽथ देवेशः प्रहस्य गिरिनन्दिनीम् । उवाच नरशार्दूल मेघगम्भीरया गिरा

ఇలా అనబడినప్పుడు దేవేశుడు చిరునవ్వుతో, హే నరశార్దూలా, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో గిరినందినితో పలికాడు।

Verse 16

स्त्री विनश्यति गर्वेण तपः क्रोधेन नश्यति । गावो दूरप्रचारेण शूद्रान्नेन द्विजोत्तमाः

స్త్రీ గర్వంతో నశిస్తుంది, తపస్సు కోపంతో నశిస్తుంది; ఆవులు దూరంగా మేతకు వెళ్లడం వల్ల క్షీణిస్తాయి, శూద్రాన్నం వల్ల ద్విజోత్తముల శ్రేష్ఠత హానికలుగుతుంది।

Verse 17

क्रोधान्वितो द्विजो गौरी तेन सिद्धिर्न विद्यते । वर्षायुतैस्तथा लक्षैर्न किंचित्कारणं प्रिये

హే గౌరీ! క్రోధంతో నిండిన ద్విజునికి సిద్ధి కలగదు. ప్రియే, అయుతాలూ లక్షల సంవత్సరాలైనా విజయానికి నిజమైన కారణం ఏమాత్రం కాదే.

Verse 18

एवम्भूतस्य तस्यापि क्रोधस्य चरितं महत् । एवमुक्त्वा ततः शम्भुर्वृषं दध्यौ च तत्क्षणे

ఇదే ఆ క్రోధానికి మహత్తర ప్రభావం, పరిణామం. ఇలా చెప్పి శంభువు ఆ క్షణమే తన వృషభాన్ని ధ్యానించాడు.

Verse 19

वृषो हि भगवन्ब्रह्मा वृषरूपी महेश्वरः । ध्यानप्राप्तः क्षणादेव गर्जयन् वै मुहुर्मुहुः

ఆ వృషభమే నిజంగా భగవాన్ బ్రహ్మ; మహేశ్వరుడు స్వయంగా వృషరూపం ధరించి ధ్యానబలంతో క్షణంలోనే ప్రత్యక్షమయ్యాడు—మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తూ.

Verse 20

किं करोमि सुरश्रेष्ठ ध्यातः केनैव हेतुना । करोमि कस्य निधनमकाले परमेश्वर

హే సురశ్రేష్ఠా! నేను ఏమి చేయాలి? ఏ కారణంతో ధ్యానముచే నన్ను పిలిచారు? హే పరమేశ్వరా, ఎవరి అకాల మరణాన్ని కలిగించాలి?

Verse 21

ईश्वर उवाच । कोपयस्व द्विजश्रेष्ठं गत्वा त्वं भृगुसत्तमम् । येन मे श्रद्दधत्येषा गौरी लोकैकसुन्दरी

ఈశ్వరుడు పలికెను—నీవు వెళ్లి ద్విజశ్రేష్ఠుడైన, ఋషులలో శ్రేష్ఠుడైన భృగువును కోపింపజేయి; అప్పుడు లోకైకసుందరి గౌరీ నాపై శ్రద్ధ ఉంచును.

Verse 22

एतच्छ्रुत्वा वृषो गत्वा धर्षणार्थं द्विजोत्तमम् । नर्मदायास्तटे रम्ये समीपे चाश्रमे भृगुः

దీనిని విని, ఆ వృషభము బ్రాహ్మణోత్తముని అవమానించుటకు వెళ్ళెను. నర్మదా నది యొక్క రమణీయమైన ఒడ్డున, భృగు మహర్షి ఆశ్రమము సమీపమున అది చేరెను.

Verse 23

ततः शृङ्गैर्गृहीत्वा तु प्रक्षिप्तो नर्मदाजले । ततः क्रुद्धो भृगुस्तत्र दण्डहस्तो महामुनिः

పిమ్మట కొమ్ములతో పట్టుకొని అతడు నర్మదా జలములో విసిరివేయబడెను. అప్పుడు చేతిలో దండము ధరించిన మహాముని భృగువు అక్కడ మిక్కిలి కోపించెను.

Verse 24

पशुवत्ते वधिष्यामि दण्डघातेन मस्तके । शिखायज्ञोपवीते च परिधानं वरासने

పశువు వలె దండము దెబ్బతో నీ తల పగులగొట్టి నిన్ను చంపెదను. శిఖాయజ్ఞోపవీతములు ధరించి, ఉత్తమ వస్త్రములు కట్టుకొని నేను ఉన్నాను.

Verse 25

सुसंवृतं कृतं तेन धावन्वै पृष्ठतो ब्रवीत्

ఆ విధముగా నిశ్చయించుకొని, అతడు వెనుక పరుగెత్తుచు పలికెను.

Verse 26

भृगुरुवाच । पापकर्मन्दुराचार कथं यास्यसि मे वृष । अवमानं समुत्पाद्य कृत्वा गर्तं खुरैस्तथा

భృగువు పలికెను: 'ఓ పాపకర్ముడా! దురాచారీ! వృషభమా! నన్ను అవమానించి, డెక్కలతో గుంత చేసి నీవు నా నుండి ఎట్లు తప్పించుకొనెదవు?'

Verse 27

गर्जयित्वा महानादं ततो विप्रमपातयत् । आत्मानं पातितं ज्ञात्वा वृषेण परमेष्ठिना

మహానాదంతో గర్జించి అతడు ఆ బ్రాహ్మణుని కింద పడేశాడు. తాను పరమేష్ఠి యొక్క వృషభం చేత పడగొట్టబడ్డానని తెలిసికొనగానే—

Verse 28

भृगुः क्रोधेन जज्वाल हुताहुतिरिवानलः । करे गृह्य महादण्डं ब्रह्मदण्डमिवापरम्

భృగువు క్రోధంతో ఆహుతులతో పెరిగిన అగ్నిలా జ్వలించాడు. అతడు చేతిలో ఒక మహాదండాన్ని పట్టుకున్నాడు—మరో బ్రహ్మదండంలా.

Verse 29

हन्तुकामो वृषं विप्रोऽभ्यधावत युधिष्ठिर । धावमानं ततो दृष्ट्वा स वृषः पूर्वसागरे

ఓ యుధిష్ఠిరా, వృషభాన్ని చంపాలనే కోరికతో ఆ బ్రాహ్మణుడు దాని వెంట పరుగెత్తాడు. అతడు వెంబడిస్తున్నాడని చూసి ఆ వృషభం తూర్పు సముద్రం వైపు పారిపోయింది.

Verse 30

जम्बूद्वीपं कुशां क्रौञ्चं शाल्मलिं शाकमेव च । गोमेदं पुष्करं प्राप्तः पूर्वतो दक्षिणापथम्

అతడు జంబూద్వీపం, కుశ, క్రౌంచ, శాల్మలి, శాక—అలాగే గోమేదం, పుష్కరం—ఇవన్నీ చేరి, తూర్పు నుండి దక్షిణ మార్గంగా సాగాడు.

Verse 31

उत्तरं पश्चिमं चैव द्वीपाद्द्वीपं नरेश्वर । पातालं सुतलं पश्चाद्वितलं च तलातलम्

ఓ నరేశ్వరా, అతడు ఉత్తరానికీ పశ్చిమానికీ ద్వీపం నుండి ద్వీపానికి వెళ్లాడు; తరువాత పాతాళం, సుతలం, ఆపై విటలం మరియు తలాతలం చేరాడు.

Verse 32

तामिस्रमन्धतामिस्रं पातालं सप्तमं ययौ । ततो जगाम भूर्लोकं प्राणार्थी स वृषोत्तमः

అతడు తామిస్రం, అంధతామిస్రం అనే నరకాలకు వెళ్లి ఏడవ పాతాళానికి చేరాడు. తరువాత ప్రాణరక్షణార్థం ఆ ఉత్తమ వృషభుడు భూలోకానికి తిరిగి వచ్చాడు।

Verse 33

भुवः स्वश्चैव च महस्तपः सत्यं जनस्तथा । अनुगम्यमानो विप्रेण न शर्म लभते क्वचित्

అతడు భువః, స్వః, మహః, తపః, సత్యం, జనలోకం వరకు వెళ్లాడు; కానీ బ్రాహ్మణుడు వెంబడిస్తుండగా అతనికి ఎక్కడా శాంతి లభించలేదు।

Verse 34

पापं कृत्वैव पुरुषः कामक्रोधबलार्दितः । ततो जगाम शरणं ब्रह्माणं विष्णुमेव च

కామక్రోధ బలంతో బాధపడుతూ పాపం చేసిన మనిషి, ఆపై శరణార్థం బ్రహ్మదేవుని మరియు విష్ణువును ఆశ్రయించాడు।

Verse 35

इन्द्रं चन्द्रं तथादित्यैर्याम्यवारुणमारुतैः । यदा सर्वैः परित्यक्तो लोकालोकैः सुरेश्वरैः

అతడు ఇంద్రుని, చంద్రుని, ఆదిత్యులను, అలాగే యమ, వరుణ, మరుత్‌ల అధిపతులను ఆశ్రయించాడు. కానీ లోకాలు మరియు దిక్కుల దేవాధిపతులందరూ అతన్ని విడిచిపెట్టినప్పుడు...

Verse 36

तदा देवं नमस्कृत्वा रक्ष रक्षस्व चाब्रवीत् । वध्यमानं महादेवो भृगुणा परमेष्ठिना

అప్పుడు అతడు దేవునికి నమస్కరించి—“రక్షించు, రక్షించు!” అని విలపించాడు. పరమేష్ఠి భృగువు చేత వధింపబడుతుండగా మహాదేవుడు అతనిని చూశాడు।

Verse 37

सर्वलोकैः परित्यक्तमनाथमिव तं प्रभो । दृष्ट्वा श्रान्तं वृषं देवः पतितं चरणाग्रतः

ప్రభో! సమస్త లోకాలు విడిచిపెట్టిన అనాథుడివలె ఉన్న ఆ శ్రాంత వృషభం నీ పాదాగ్రంలో పడివుండగా చూసి దేవుడు కరుణతో స్పందించాడు।

Verse 38

ततः प्रोवाच भगवान् स्मितपूर्वमिदं वचः

అనంతరం భగవాన్ ముందుగా స్మితం చేసి ఈ వాక్యాన్ని పలికాడు।

Verse 39

ईश्वर उवाच । पश्य देवि महाभागे शमं विप्रस्य सुन्दरि

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాభాగ్యవతి సుందరి దేవీ! చూడు, ఈ విప్రుని శమాన్ని గమనించు।

Verse 40

पार्वत्युवाच । यावद्विप्रो न चास्माकं कुप्यते परमेश्वर । तावद्वरं प्रयच्छाशु यदि चेच्छसि मत्प्रियम्

పార్వతి పలికింది—హే పరమేశ్వరా! ఈ విప్రుడు మనపై కోపపడకముందే, నా ప్రియాన్ని చేయదలచితే, అతనికి త్వరగా వరం ప్రసాదించు।

Verse 41

ततो भस्मी जटी शूली चन्द्रार्धकृतशेखरः । उमार्द्धदेहो भगवान्भूत्वा विप्रमुवाच ह

అప్పుడు భస్మలేపితుడు, జటాధారి, శూలధారి, అర్ధచంద్రశేఖరుడు, ఉమార్ధదేహుడైన భగవాన్‌గా మారి ఆ విప్రునితో పలికాడు।

Verse 42

भोभो द्विजवरश्रेष्ठ क्रोधस्ते न शमं गतः । यस्मात्तस्मादिदं तात क्रोधस्थानं भविष्यति

ఓ శ్రేష్ఠ ద్విజవర! నీ క్రోధము ఇంకా శాంతించలేదు. అందువల్ల, తాతా, ఈ స్థలం ‘క్రోధస్థానం’—క్రోధ నివాసం—అని ప్రసిద్ధి చెందును.

Verse 43

ततो दृष्ट्वा च तं शम्भुं भृगुः श्रेष्ठं त्रिलोचनम् । जानुभ्यामवनिं गत्वा इदं स्तोत्रमुदैरयत्

అనంతరం శ్రేష్ఠ త్రినేత్రుడైన శంభువును చూచి భృగువు మోకాళ్లపై భూమికి వంగి ఈ స్తోత్రమును ఉచ్చరించాడు.

Verse 44

भृगुरुवाच । प्रणिपत्य भूतनाथं भवोद्भवं भूतिदं भयातीतम् । भवभीतो भुवनपते विज्ञप्तुं किंचिदिच्छामि

భృగువు పలికెను—హే భూతనాథా, భవోద్భవా, ఐశ్వర్యప్రదా, భయాతీతా! నేను సంసారభవభీతితో, హే భువనపతే, ఒక చిన్న విజ్ఞప్తి చేయదలచితిని.

Verse 45

त्वद्गुणनिकरान्वक्तुं का शक्तिर्मानुषस्यास्य । वासुकिरपि न तावद्वक्तुं वदनसहस्रं भवेद्यस्य

నీ గుణసమూహమును వర్ణించుటకు ఈ స్వల్ప మానవునికి ఏ శక్తి? సహస్రముఖుడైన వాసుకి కూడ వాటిని పూర్తిగా చెప్పలేడు.

Verse 46

भक्त्या तथापि शङ्कर शशिधर करजालधवलिताशेष । स्तुतिमुखरस्य महेश्वर प्रसीद तव चरणनिरतस्य

అయినను భక్తితో, హే శంకరా! హే శశిధరా, నీ కిరణజాలము సమస్తమును ధవళింపజేయునది! హే మహేశ్వరా! ప్రసన్నుడవు—నేను నీ పాదములయందు నిమగ్నుడను, నా ముఖము స్తుతితో మ్రోగుచున్నది.

Verse 47

सत्त्वं रजस्तमस्त्वं स्थित्युत्पत्तिविनाशनं देव । भवभीतो भुवनपते भुवनेश शरणनिरतस्य

హే దేవా! నీవే సత్త్వం, రజసం, తమసం; నీవే స్థితి, సృష్టి, లయముల దివ్యశక్తి. హే భువనపతే, హే భువనేశ్వరా! సంసారభయంతో శరణాగతుడనైన నాపై కరుణ చూపుము.

Verse 48

यमनियमयज्ञदानं वेदाभ्यासश्च धारणायोगः । त्वद्भक्तेः सर्वमिदं नार्हन्ति वै कलासहस्रांशम्

యమ-నియమాలు, యజ్ఞ-దానాలు, వేదాభ్యాసం, ధారణా-యోగం—ఇవన్నీ కూడా నీ భక్తి యొక్క వెయ్యవ భాగానికైనా సమానమవు.

Verse 49

उत्कृष्टरसरसायनखड्गां जनविवरपादुकासिद्धिः । चिह्नं हि तव नतानां दृश्यत इह जन्मनि प्रकटम्

నిన్ను నమస్కరించే భక్తులపై నీ అనుగ్రహచిహ్నాలు ఈ జన్మలోనే స్పష్టమవుతాయి—ఉత్తమ రస-రసాయనాలు, విజయఖడ్గం, అలాగే జనుల మధ్య నిర్బాధ గమనం, పాదుకా-సిద్ధి వంటి ఆశ్చర్యసిద్ధులు।

Verse 50

शाठ्येन यदि प्रणमति वितरसि तस्यापि भूतिमिच्छया देव । भवति भवच्छेदकरी भक्तिर्मोक्षाय निर्मिता नाथ

హే దేవా! ఎవడు కపటంతోనైనా—కేవలం భోగైశ్వర్యం కోరుతూ—నమస్కరిస్తే, అతనికీ నీవది ప్రసాదిస్తావు. కాని హే నాథా! భక్తి మోక్షార్థమే నిర్మితమై, సంసారాన్ని ఛేదించేది అవుతుంది।

Verse 51

परदारपरस्वरतं परपरिभवदुःखशोकसंतप्तम् । परवदनवीक्षणपरं परमेश्वर मां परित्राहि

నేను పరస్త్రీ-పరధనాసక్తుడను; ఇతరుల అవమానాల వల్ల కలిగిన దుఃఖ-శోకంతో దగ్ధుడను; పరుల ముఖాలను చూడటంలో మునిగిపోయినవాడను. హే పరమేశ్వరా! నన్ను రక్షించుము.

Verse 52

अधिकाभिमानमुदितं क्षणभङ्गुरविभवविलसन्तम् । क्रूरं कुपथाभिमुखं शङ्कर शरणागतं परित्राहि

నాలో ఘనమైన అహంకారం ఉప్పొంగుతోంది; క్షణభంగురమైన వైభవంతో నేను మెరుస్తున్నాను. నేను క్రూరుడను, కుపథాభిముఖుడను. ఓ శంకరా, శరణాగతుడైన నన్ను రక్షించు.

Verse 53

दीनं द्विजं वरार्थे बन्धुजने नैव पूरिता ह्याशा । छिन्द्धि महेश्वर तृष्णां किं मूढं मां विडम्बयसि

నేను దీనుడైన ద్విజుడను, వరాలు కోరుతున్నాను; బంధువుల మధ్య కూడా నా ఆశ నెరవేరలేదు. ఓ మహేశ్వరా, నా తృష్ణను ఛేదించు; మూర్ఖుడైన నన్ను కోరిక ఎందుకు పరిహసిస్తోంది?

Verse 54

तृष्णां हरस्व शीघ्रं लक्ष्मीं दद हृदयवासिनीं नित्यम् । छिन्द्धि मदमोहपाशं मामुत्तारय भवाच्च देवेश

నా తృష్ణను త్వరగా తొలగించు; హృదయంలో నివసించే నిత్య లక్ష్మిని ప్రసాదించు. అహంకార-మోహ పాశాన్ని ఛేదించు; ఓ దేవేశా, నన్ను సంసారమునుండి దాటించు.

Verse 55

करुणाभ्युदयं नाम स्तोत्रमिदं सर्वसिद्धिदं दिव्यम् । यः पठति भृगुं स्मरति च शिवलोकमसौ प्रयाति देहान्ते

‘కరుణాభ్యుదయ’ అనే ఈ దివ్య స్తోత్రం సర్వసిద్ధిదాయకం. దీన్ని పఠించి భృగువును స్మరించేవాడు దేహాంతంలో శివలోకాన్ని చేరుతాడు.

Verse 56

एतच्छ्रुत्वा महादेवः स्तोत्रं च भृगुभाषितम् । उवाच वरदोऽस्मीति देव्या सह वरोत्तमम्

భృగువు పలికిన ఈ స్తోత్రాన్ని విని మహాదేవుడు—‘నేను వరదాతను’ అని పలికాడు; దేవితో కలిసి ఉత్తమ వరాన్ని ప్రసాదించుటకు సిద్ధమయ్యాడు.

Verse 57

भृगुरुवाच । प्रसन्नो देवदेवेश यदि देयो वरो मम । सिद्धिक्षेत्रमिदं सर्वं भविता मम नामतः

భృగువు పలికెను—హే దేవదేవేశ్వరా! మీరు ప్రసన్నులై నాకు వరమిచ్చదలచితే, ఈ సమస్త ప్రాంతము నా నామముతో ప్రసిద్ధమైన ‘సిద్ధిక్షేత్రం’ కావలెను।

Verse 58

भवद्भिः सन्निधानेन स्थातव्यं हि सहोमया । देवक्षेत्रमिदं पुण्यं येन सर्वं भविष्यति

మీ సన్నిధానముచేత—ఉమాదేవితో కూడి—మీరు ఇక్కడే నిలిచియుండవలెను; అప్పుడు ఈ పుణ్యక్షేత్రము ‘దేవక్షేత్రం’గా మారి సర్వ మంగళములను ప్రసాదించును।

Verse 59

अत्र स्थाने महास्थानं करोमि जगदीश्वर । तव प्रसादाद्देवेश पूर्यन्तां मे मनोरथाः

హే జగదీశ్వరా! ఈ స్థలముననే నేను మహాపీఠమును స్థాపించెదను. హే దేవేశా! మీ ప్రసాదముచేత నా మనోరథములు నెరవేరుగాక।

Verse 60

ईश्वर उवाच । श्रिया कृतमिदं पूर्वं किं न ज्ञातं त्वया द्विज । अनुमान्य श्रियं देवीं यदीयं मन्यते भवान्

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే ద్విజా! ఇది పూర్వమే శ్రీదేవి చేత చేయబడినది; నీకు తెలియలేదా? కాబట్టి, నీకు యథోచితమని అనిపిస్తే, శ్రీదేవిని విధివిధానముగా సత్కరించుము।

Verse 61

कुरुष्व यदभिप्रेतं त्वत्कृतं नः तदन्यथा । एवमुक्त्वा गते देवे स्नात्वा गत्वा भृगुः श्रियम्

నీకు అభిప్రేతమైనదే చేయుము; నీవు చేసినది ఇతరథా కాదూ—విఫలమగదు. అని చెప్పి దేవుడు వెళ్లిన తరువాత, భృగువు స్నానము చేసి శ్రీదేవియొద్దకు వెళ్లెను।

Verse 62

कृत्वा च पारणं तत्र वसन्विप्रस्तया सह । श्रिया च सहितः काल इदं वचनमब्रवीत्

అక్కడ పారణం చేసి, బ్రాహ్మణుని భార్యతో కలిసి నివసిస్తూ, శ్రీతో కూడిన కాలుడు ఈ వచనమును పలికెను।

Verse 63

भृगुरुवाच । यदि ते रोचते भद्रे दुःखासीनं च ते यदि । त्वया वृते महाक्षेत्रे स्वीयं स्थानं करोम्यहम्

భృగువు పలికెను—హే భద్రే! నీకు ఇది నచ్చితే, దుఃఖశాంతి కోరితే, నీవు ఎన్నుకున్న ఈ మహాక్షేత్రంలో నేను నా పవిత్ర స్థానాన్ని స్థాపించెదను।

Verse 64

श्रीरुवाच । मम नाम्ना तु विप्रर्षे तव नाम्ना तु शोभनम् । स्थानं कुरुष्वाभिप्रेतमविरोधेन मे मतिः

శ్రీ పలికెను—హే విప్రశ్రేష్ఠా! స్థలం నా నామంతోను, నీ నామంతోను పిలవబడటం శోభనం. నీవు కోరినట్లు పవిత్ర స్థానాన్ని స్థాపించు; నా మనస్సులో విరోధం లేదు।

Verse 65

भृगुरुवाच । कच्छपाधिष्ठितं ह्येतत्तस्य पृष्ठिगतं रमे । संमन्त्र्य सहितं तेन शोभनं भवती कुरु

భృగువు పలికెను—హే రమే! ఈ స్థలం కచ్ఛపునిపై ఆధారపడి, అతని వెన్నుపై నిలిచియున్నది. కాబట్టి అతనితో సంప్రదించి, అతనితో సమ్మతిగా నీవు శుభకార్యాన్ని చేయుము।