Adhyaya 177

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । भूतीश्वरं ततो गच्छेत्सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । दर्शनादेव राजेन्द्र यस्य पापं प्रणश्यति

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—తదుపరి సమస్త తీర్థాలలో అనుత్తమమైన భూతీశ్వరానికి వెళ్లవలెను। ఓ రాజేంద్రా, దాని దర్శనమాత్రంతోనే పాపం నశిస్తుంది।

Verse 2

तत्र स्थाने पुरा पार्थ देवदेवेन शूलिना । उद्धूलनं कृतं गात्रे तेन भूतीश्वरं तु तत्

ఓ పార్థా, ఆ స్థలంలో పూర్వకాలంలో దేవదేవుడైన శూలధారి భగవానుడు తన దేహంపై భస్మోద్ధూలనం చేసెను; అందువల్ల అది ‘భూతీశ్వర’మని ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 3

पुष्ये वा जन्मनक्षत्रे अमावास्यां विशेषतः । भूतीश्वरे नरः स्नात्वा कुलकोटिं समुद्धरेत्

ప్రత్యేకంగా అమావాస్యనాడు—లేదా పుష్య నక్షత్రంలో, గాని తన జన్మనక్షత్ర దినంలో—భూతీశ్వరంలో స్నానం చేసినవాడు ఒక కోటి కులాలను उद्धరిస్తాడు।

Verse 4

तत्र स्थाने तु यो भक्त्या कुरुते ह्यङ्गगुण्ठनम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नराधिप

ఆ స్థలంలో ఎవడు భక్తితో భస్మముచే అంగగుంఠనం (అంగలేపనం/ఆవరణం) చేయునో, ఆ కర్మకు చెప్పబడిన ఫలమును, ఓ నరాధిపా, వినుము।

Verse 5

यावन्तो भूतिकणिका गात्रे लग्नाः शिवालये । तावद्वर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते

శివాలయంలో దేహమునకు ఎంతెంత భస్మకణాలు అంటునో, అంతెంత సహస్ర సంవత్సరములు శివలోకమున అతడు మహిమింపబడును।

Verse 6

सर्वेषामेव स्नानानां भस्मस्नानं परं स्मृतम् । पुराणैरृषिभिः प्रोक्तं सर्वशास्त्रेष्वनुत्तमम्

సర్వ స్నానములలో భస్మస్నానమే పరమమని స్మరింపబడును; పురాణములు, ఋషులు ఉపదేశించినది, సమస్త శాస్త్రములలో అనుత్తమము।

Verse 7

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं चापि यः सदा । स्नानं करोति चाग्नेयं पापं तस्य प्रणश्यति

ఎవడు నిత్యము ఆగ్నేయస్నానము ఒక్కసారి, రెండుసార్లు లేదా మూడుసార్లైనా చేయునో, అతని పాపము నశించును।

Verse 8

दिव्यस्नानाद्वरं स्नानं वायव्यं भरतर्षभ । वायव्यादुत्तमं ब्राह्म्यं वरं ब्राह्म्यात्तु वारुणम्

హే భరతవృషభా! దివ్యస్నానముకన్నా వాయవ్యస్నానం శ్రేష్ఠము; వాయవ్యముకన్నా బ్రాహ్మ్యస్నానం ఉత్తమము, బ్రాహ్మ్యముకన్నా వారుణస్నానం మరింత వరము।

Verse 9

आग्नेयं वारुणाच्छ्रेष्ठं यस्मादुक्तं स्वयम्भुवा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ह्याग्नेयं स्नानमाचरेत्

ఆగ్నేయ స్నానం వారుణ స్నానముకంటే శ్రేష్ఠము; ఎందుకంటే స్వయంభూ బ్రహ్మదేవుడు దానిని ఉపదేశించాడు. కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో ఆగ్నేయ స్నానాన్ని ఆచరించాలి.

Verse 10

युधिष्ठिर उवाच । आग्नेयं वारुणं ब्राह्म्यं वायव्यं दिव्यमेव च । किमुक्तं श्रोतुमिच्छामि परं कौतूहलं हि मे

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—ఆగ్నేయ, వారుణ, బ్రాహ్మ్య, వాయవ్య మరియు దివ్య స్నానములు—వీటి గురించి ఏమి ఉపదేశించబడింది? నా కుతూహలం మహత్తరమైనది; వినదలచుకున్నాను.

Verse 11

मार्कण्डेय उवाच । आग्नेयं भस्मना स्नानमवगाह्य च वारुणम् । आपोहिष्ठेति च ब्राह्म्यं वायव्यं गोरजः स्मृतम्

మార్కండేయుడు అన్నాడు—ఆగ్నేయ స్నానం పవిత్ర భస్మంతో; వారుణ స్నానం జలంలో మునిగి చేయుట. ‘ఆపో హిష్ఠా…’ మంత్ర జపమే బ్రాహ్మ్య స్నానం; వాయవ్య స్నానం గోరజము, అనగా ఆవు కాళ్ల ధూళి అని స్మరించబడింది.

Verse 12

सूर्ये दृष्टे तु यत्स्नानं गङ्गातोयेन तत्समम् । तत्स्नानं पञ्चमं प्रोक्तं दिव्यं पाण्डवसत्तम

సూర్యుని దర్శించిన వెంటనే చేయబడే స్నానం గంగాజల స్నానంతో సమానం. ఓ పాండవశ్రేష్ఠా, అదే ఐదవది—దివ్య స్నానమని ప్రకటించబడింది.

Verse 13

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नात्वा भूतीश्वरे तु यः । पूजयेद्देवमीशानं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో భూతీశ్వరంలో స్నానం చేసి ఈశాన దేవుని పూజించువాడు బాహ్యంగా, అంతర్యామిగా శుద్ధుడగును.

Verse 14

तत्र स्थाने तु ये नित्यं ध्यायन्ति परमं पदम् । सूक्ष्मं चातीन्द्रियं नित्यं ते धन्या नात्र संशयः

ఆ పవిత్ర స్థలంలో నిత్యం సూక్ష్మమైన, ఇంద్రియాతీతమైన పరమపదాన్ని ధ్యానించే వారు ధన్యులు; ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 15

मुक्तितीर्थं तु तत्तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । दर्शनादेव यस्यैव पापं याति महत्क्षयम्

ఆ తీర్థమే ‘ముక్తితీర్థం’ అని ప్రసిద్ధి, సమస్త తీర్థాలలో అనుత్తమం; దాని దర్శనమాత్రంతోనే పాపం మహత్తుగా క్షయమవుతుంది।

Verse 16

जायते पूजया राज्यं तत्र स्तुत्वा महेश्वरम् । जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते

అక్కడ పూజచేత రాజ్యసంపద కలుగుతుంది; మహేశ్వరుని స్తుతించగా శుభసిద్ధి లభిస్తుంది. జపంతో పాపశుద్ధి, ధ్యానంతో అనంతప్రాప్తి కలుగుతుంది।

Verse 17

ॐ ज्योतिः स्वरूपमनादिमध्यमनुत्पाद्यमानमनुचार्यमाणाक्षरम् । सर्वभूतस्थितं शिवं सर्वयोगेश्वरं सर्वलोकेश्वरं मोहशोकहीनं महाज्ञानगम्यम्

ఓం—జ్యోతిస్వరూపుడైన శివునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను; ఆయన ఆదిమధ్యరహితుడు, అజుడు, అక్షయుడు; సమస్త భూతాలలో నివసించువాడు, సర్వయోగేశ్వరుడు, సర్వలోకేశ్వరుడు; మోహశోకరహితుడు, మహాజ్ఞానముచే గమ్యుడు।

Verse 18

तत्र तीर्थे तु यो गत्वा स्नानं कुर्यान्नरेश्वर । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः । एवम्भूतं न जानन्ति मोक्षापेक्षणिका नराः

హే నరేశ్వరా! ఎవడు ఆ తీర్థానికి వెళ్లి స్నానం చేస్తాడో, అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు. అయినా మోక్షాకాంక్షులు ఇలాంటి తత్త్వాన్ని తెలియకుంటారు।

Verse 177

अध्याय

అధ్యాయము—గ్రంథంలో అధ్యాయ విభాగాన్ని సూచించే కోలోఫన్ పదము।