Adhyaya 176

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल पिङ्गलावर्तमुत्तमम् । तीर्थं सर्वगुणोपेतं कामिकं भुवि दुर्लभम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే మహీపాలా! తదుపరి ఉత్తమమైన పింగలావర్తానికి వెళ్లవలెను; అది సర్వగుణసంపన్నమైన, కోరికలను నెరవేర్చే, భూమిపై దుర్లభమైన తీర్థము।

Verse 2

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । पिङ्गलेश्वरमासाद्य तत्सर्वं विलयं व्रजेत्

వాక్కు, మనస్సు, కర్మల ద్వారా పూర్వం చేసిన ఏ పాపమైనా—పింగలేశ్వరుని చేరగానే అది అంతా లయమై నశించును।

Verse 3

तत्र स्नानं च दानं च देवखाते कृतं नृप । अक्षयं तद्भवेत्सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ఓ రాజా! దేవఖాతంలో చేసిన స్నానం మరియు దానం సమస్త ఫలములను ప్రసాదించి అక్షయమవుతాయి—ఇట్లు శంకరుడు (శివుడు) ప్రకటించాడు.

Verse 4

पृथिव्यां सर्वतीर्थेषु समुद्धृत्य शुभोदकम् । मुक्तं तत्र सुरैः खात्वा देवखातं ततोऽभवत्

భూమిపై ఉన్న సమస్త తీర్థాల నుండి శుభజలాన్ని సేకరించి దేవతలు అక్కడ విడిచారు; అక్కడ కుండాన్ని తవ్వినందున తరువాత అది ‘దేవఖాతం’ అని ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । कथं तु देवखातं तत्संजातं द्विजसत्तम । सुराः सर्वे कथं तत्र मुमुचुर्वारि तीर्थजम् । सर्वं कथय मे विप्र श्रवणे लम्पटं मनः

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఆ దేవఖాత తీర్థం ఎలా ఏర్పడింది? మరియు సమస్త దేవతలు అక్కడ తీర్థజలాన్ని ఎలా విడిచారు? ఓ బ్రాహ్మణా! అన్నీ నాకు చెప్పండి; వినుటలో నా మనస్సు మునిగిపోయింది.

Verse 6

श्रीमार्कण्डेय उवाच । यदा तु शूलशुद्ध्यर्थं रुद्रो देवगणैः सह । बभ्राम पृथिवीं सर्वां कमण्डलुधरः शुभाम्

శ్రీ మార్కండేయుడు అన్నాడు—శూలశుద్ధి నిమిత్తం రుద్రుడు దేవగణాలతో కలిసి, కమండలును ధరించి, ఈ సమస్త శుభ భూమిని సంచరించాడు.

Verse 7

प्रभासाद्येषु तीर्थेषु स्नानं चक्रुः सुरास्तदा । सर्वतीर्थोत्थितं तोयं पात्रे वै निहितं तु तैः

అప్పుడు దేవతలు ప్రభాస మొదలైన తీర్థాలలో స్నానం చేశారు; మరియు సమస్త తీర్థాల నుండి వచ్చిన జలాన్ని వారు ఒక పాత్రలో నిల్వ చేశారు.

Verse 8

शूलभेदमनुप्राप्य शूलं शुद्धं तु शूलिनः । तत्रोत्थमुदकं गृह्य आगता भृगुकच्छके

వారు శూలభేదానికి చేరి, అక్కడ శూలధారి శివుని త్రిశూలము శుద్ధమైనదని తెలిసి, అక్కడ ఉద్భవించిన పవిత్ర జలాన్ని గ్రహించి భృగుకచ్ఛానికి వచ్చారు.

Verse 9

तत्रापश्यंस्ततो ह्यग्निं च पिङ्गलाक्षं च रोगिणम् । तपस्युग्रे व्यवसितं ध्यायमानं महेश्वरम्

అక్కడ వారు పింగలాక్షుడైన, వ్యాధితో బాధపడుతున్న అగ్నిని చూశారు—అతడు ఉగ్ర తపస్సులో నిశ్చలంగా ఉండి మహేశ్వరుని ధ్యానిస్తున్నాడు.

Verse 10

हविर्भागैस्तु विप्राणां राज्ञां चैवामयाविनाम् । दृष्ट्वा तु बहुरोगार्तमग्निं देवमुखं सुराः । प्राहुस्ते सहिता देवं शङ्करं लोकशङ्करम्

బ్రాహ్మణులకూ రాజులకూ హవిభాగాలు కూడా వ్యాధివశమై ఉన్నాయని గమనించి, అనేక రోగాలతో బాధపడుతున్న ‘దేవముఖ’ అగ్నిని చూసి దేవతలందరూ కలిసి లోకశంకరుడైన శంకరుని ఉద్దేశించి పలికారు.

Verse 11

देवा ऊचुः । प्रसादः क्रियतां शम्भो पिङ्गलस्यामयाविनः । यथा हि नीरुजः कायो हविषां ग्रहणक्षमः । पुनर्भवति पिङ्गस्तु तथा कुरु महेश्वर

దేవతలు పలికారు—హే శంభో! వ్యాధిగ్రస్తుడైన పింగలునిపై కృప చూపుము; అతని దేహం నిరోగమై మళ్లీ హవిని స్వీకరించగలిగేలా కావాలి. హే మహేశ్వరా! పింగలుని పూర్వస్థితికి చేర్చుము.

Verse 12

ईश्वर उवाच । भोभोः सुरा हि तपसा तुष्टोऽहं वो विशेषतः । वचनाच्च विशेषेण ददाम्यभिमतं वरम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవతలారా! మీ తపస్సుతో నేను విశేషంగా తృప్తుడనయ్యాను; మీ ప్రార్థనావాక్యాలతో మరింతగా. మీరు కోరిన అభీష్ట వరాన్ని నేను ప్రసాదిస్తున్నాను.

Verse 13

पिङ्गल उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दीयते देव चेप्सितम् । चन्द्रादित्यौ च नयने कृत्वात्र कलया स्थितः

పింగలుడు అన్నాడు—హే దేవేశా! మీరు ప్రసన్నులైతే నా అభీష్టాన్ని ప్రసాదించండి. చంద్రసూర్యులను నా రెండు నేత్రాలుగా స్థాపించి, మీ దివ్య కళతో ఈ స్థలంలో నిలిచియుండండి।

Verse 14

तथा पुनर्नवः कायो भवेद्वै मम शङ्कर । तथा कुरु विरूपाक्ष नमस्तुभ्यं पुनः पुनः

హే శంకరా! నా దేహం మళ్లీ నూతనమగునట్లు చేయండి. హే విరూపాక్షా! అట్లే అనుగ్రహించండి; మీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం।

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच । ततः स भगवाञ्छम्भुर्मूर्तिमादित्यरूपिणीम् । कृत्वा तु तस्य तद्रोगमपानुदत शङ्करः

మార్కండేయుడు అన్నాడు—అప్పుడు భగవాన్ శంభువు సూర్యస్వరూపమైన మూర్తిని ధరించి, ఆ మనిషి వ్యాధిని తొలగించాడు; ఈ విధంగా శంకరుడు అతని రోగాన్ని నివారించాడు।

Verse 16

ततः पुनर्नवीभूतः पुनः प्रोवाच शङ्करम् । अत्रैव स्थीयतां शम्भो तथैव भास्करः स्वयम्

అప్పుడు అతడు మళ్లీ నూతనుడై శంకరునితో మరల అన్నాడు—హే శంభో! మీరు ఇక్కడే నిలిచియుండండి; అలాగే భాస్కరుడు (సూర్యుడు) స్వయంగా ఇక్కడే ఉండుగాక।

Verse 17

प्राणिनामुपकाराय रोगाणामुपशान्तये । पापानां ध्वंसनार्थाय श्रेयसां चैव वृद्धये

ప్రాణుల ఉపకారార్థం, రోగాల ఉపశమనార్థం, పాపాల ధ్వంసార్థం, మరియు శ్రేయస్సు వృద్ధి కొరకు।

Verse 18

एवमुक्तस्तु भगवान्पिङ्गलेन महात्मना । अवतारं च कृतवान् गीर्वाणानिदमब्रवीत्

మహాత్ముడు పింగలుడు ఇలా ప్రార్థించగా భగవానుడు అక్కడ అవతరించుటకు సమ్మతించి దేవతలకు ఈ వాక్యములు పలికెను।

Verse 19

ईश्वर उवाच । मुञ्चध्वमुदकं देवास्तीर्थेभ्यो यत्समाहृतम् । मम चोत्तरतः कृत्वा खातं देवमयं शुभम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవతలారా! తీర్థముల నుండి మీరు సమాహరించిన జలమును విడిచిపెట్టుడి; మరియు నా ఉత్తరదిశలో శుభమైన దేవమయ ఖాతము (కుండము) తవ్వుడి।

Verse 20

तत्र निक्षिप्यतां वारि सर्वरोगविनाशनम् । सर्वपापहरं दिव्यं सर्वैरपि सुरादिभिः

అక్కడ ఆ జలమును నిక్షేపించుడి—దివ్యమైనది, సమస్త పాపహరము, సమస్త రోగనాశకము—దేవతలతో మొదలుకొని మీ అందరిచేత।

Verse 21

एवमुक्ताः सुराः सर्वे खातं कृत्वा तथोत्तरे । वयस्त्रिंशत्कोटिगणैर्मुक्तं तत्तीर्थजं जलम्

ఇలా ఆజ్ఞాపింపబడిన దేవతలందరు ఉత్తరదిశలో అట్లే ఖాతమును తవ్విరి; ముప్పై కోట్లు గణసమూహములు ఆ తీర్థజలమును అక్కడ విడిచిరి।

Verse 22

प्रोचुस्ते सहिताः सर्वे विरूपाक्षपुरोगमाः । यः कश्चिद्देवखातेऽस्मिन्मृदालम्भनपूर्वकम्

అనంతరం విరూపాక్షుని నాయకత్వంలో వారు అందరూ కలిసి ప్రకటించిరి—“ఈ దేవఖాతములో ఎవడైన మొదట పవిత్ర మట్టిని ఆలంబనగా గ్రహించి…”

Verse 23

स्नानं कृत्वा रविदिने संस्नाय नर्मदाजले । श्राद्धं कृत्वा पितृभ्यो वै दानं दत्त्वा स्वशक्तितः

ఆదివారము స్నానం చేసి, నర్మదా జలములో శ్రద్ధతో సమ్యక్ స్నానమాచరించి, పితృదేవతలకై శ్రాద్ధం చేసి, తన శక్తి మేరకు దానం ఇచ్చి…

Verse 24

पूजयिष्यति पिङ्गेशं तस्य वासस्त्रिविष्टपे । भविष्यति सुरैरुक्तं शृणोति सकलं जगत्

అతడు పింగేశుని పూజించును; అతనికి త్రివిష్టపము (స్వర్గము) లో నివాసము కలుగును. దేవతలు పలికిన ఈ వాక్యాన్ని సమస్త జగత్తు వింటుంది.

Verse 25

आमया भुवि मर्त्यानां क्षयरोगविचर्चिकाः । व्याधयो विकृताकाराः कासश्वासज्वरोद्भवाः

భూమిపై మానవులలో వ్యాధులు ఉద్భవిస్తాయి—క్షయరోగము, చర్మవికారములు, దేహాన్ని వికృతం చేసే అనేక రుగ్మతలు, అలాగే దగ్గు, శ్వాసకష్టం, జ్వరము.

Verse 26

एकद्वित्रिचतुर्थाहा ये ज्वरा भूतसम्भवाः । ये चान्ये विकृता दोषा दद्रुश्च कामलं तथा

ఒకటి, రెండు, మూడు లేదా నాలుగు రోజులు ఉండే జ్వరాలు—భూతసంభవమని చెప్పబడినవీ—మరియు ఇతర వికృత దోషాలు, దద్దురు, కామల (పచ్చకామెర్లు) కూడా ఇక్కడ పేర్కొనబడ్డాయి.

Verse 27

दिनैस्ते सप्तभिर्यान्ति नाशं स्नानैर्रवेर्दिने । शतभेदप्रभिन्ना ये कुष्ठा बहुविधास्तथा

ఆదివార స్నానముల వలన అవి ఏడు దినములలో నశించును. శతభేదములుగా విభజింపబడిన అనేక విధాల కుష్ఠములు కూడా అలాగే (శమించును).

Verse 28

शतमादित्यवाराणां स्नायादष्टोत्तरं तु यः । सम्पूज्य शङ्करं दद्यात्तिलपात्रं द्विजातये

ఎవడు నూట ఎనిమిది ఆదిత్యవారాల్లో స్నానం చేసి, శంకరుని విధివిధానంగా పూజించి ద్విజునికి తిలపాత్రాన్ని దానం చేస్తాడో।

Verse 29

नश्यन्ति तस्य कुष्ठानि गरुडेनेव पन्नगाः । एवमुक्त्वा गताः सर्वे त्रिदशास्त्रिदशालयम्

అతనికి కుష్ఠరోగాలు గరుడుని ఎదుట పన్నగాలు నశించినట్లే నశిస్తాయి. ఇలా చెప్పి దేవతలందరూ తమ దివ్యధామానికి వెళ్లారు।

Verse 30

मार्कण्डेय उवाच । नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरित्सु च । स्नानं समाचरेन्नित्यं नरः पापैः प्रमुच्यते

మార్కండేయుడు అన్నాడు—నదుల్లో, దేవఖాత కుండాల్లో, చెరువుల్లో, వాగుల్లో నిత్యం స్నానం చేయాలి; అప్పుడు మనిషి పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 31

षष्टितीर्थसहस्रेषु षष्टितीर्थशतेषु च । यत्फलं स्नानदानेषु देवखाते ततोऽधिकम्

అరవై వేల, అరవై వందల తీర్థాల్లో స్నానదానాలతో లభించే ఫలం ఎంతయితే, దేవఖాతంలో దానికన్నా అధిక ఫలం కలుగుతుంది।

Verse 32

देवखातेषु यः स्नात्वा तर्पयित्वा पितॄन्नृप । पूजयेद्देवदेवेशं पिङ्गलेश्वरमुत्तमम्

ఓ రాజా, దేవఖాతంలో స్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, దేవదేవేశుడైన ఉత్తమ పింగలేశ్వరుని పూజించువాడు।

Verse 33

सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य वाजपेयस्य भारत । द्वयोः पुण्यमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

ఓ భారతా, అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞమూ వాజపేయ యజ్ఞమూ—ఈ రెండింటి పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు; ఇక్కడ సందేహం గానీ విచారణ గానీ అవసరం లేదు।

Verse 176

अध्यायः

అధ్యాయః—ఇది అధ్యాయ శీర్షిక/సమాప్తి సూచిక।