Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

Devanagari script

सुवर्णकोटिदानेन तुष्टान्कृत्वा क्षमापिताः । वृत्ते विवाह आहूय शाण्डिलीं तामथाब्रवीत्

Transliteration

suvarṇakoṭidānena tuṣṭānkṛtvā kṣamāpitāḥ | vṛtte vivāha āhūya śāṇḍilīṃ tāmathābravīt

Translation

కోటిసువర్ణ దానంతో వారిని సంతుష్టుల్ని చేసి క్షమాపణ పొందాడు. వివాహం పూర్తయ్యాక ఆ శాండిలీని పిలిపించి ఇలా అన్నాడు.

Word by Word

• सुवर्णकोटिदानेन: by the gift of a crore of gold
• सुवर्णकोटिदानेन: Karana (Instrument)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्राय तत्पुरुष (सुवर्णस्य कोटिः = ‘crore of gold’ + दानम्)

• तुष्टान्: (them) satisfied
• तुष्टान्: Karma (Object complement)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (प्रातिपदिक; √तुष् से क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेष्यः (implicit: ब्राह्मणान्/जनान्)

• कृत्वा: having made (them)
• कृत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• क्षमापिताः: were caused to forgive / were appeased
• क्षमापिताः: Kriya (Predicate, passive)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु) (णिच्: क्षमापयति)
• Form: कृदन्त-क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; णिच्-प्रयोग (causative), कर्मणि प्रयोग

• वृत्ते: when it was done / after it occurred
• वृत्ते: Adhikarana (Locative absolute)
• Type: Noun
• Root: वृत्त (प्रातिपदिक; √वृत् से क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट/सप्तमी-सम्बन्ध (when it had happened/after it occurred)

• विवाहे: in/at the wedding
• विवाहे: Adhikarana (Locative)
• Type: Noun
• Root: विवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; वृत्ते इत्यनेन सह सप्तमी-सम्बन्ध

• आहूय: having summoned
• आहूय: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ह्वे (धातु)
• Form: क्त्वान्त-तुल्य (absolutive/gerund in -ya), पूर्वकालिक क्रिया

• शाण्डिलीम्: Śāṇḍilī
• शाण्डिलीम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: शाण्डिली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; शाण्डिलीम् इत्यस्य पुनरुक्त-निर्देश

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरबोधक अव्यय (then)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (contextual voice within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king offers an immense heap of gold (symbolic ‘koṭi’), sages appear appeased and grant forgiveness; the wedding pavilion stands behind, and the king then summons Śāṇḍilī for a consequential statement.

Characters & Entities

• Śāṇḍilī
• the king (implied)
• brāhmaṇas/sages (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity coupled with humility is shown as a means to restore harmony and obtain forgiveness, aligning personal action with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not directly; the verse continues within the Revā Khaṇḍa (Narmadā-region) narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

Suvarṇa-dāna (a large-scale gold donation) as a means of appeasement and seeking kṣamā (forgiveness).