Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तत्र दत्तं हुतं जप्तं तीर्थसेवार्जितं फलम् । सर्वमक्षयतां याति मोक्षसाधनमुत्तमम्

Transliteration

tatra dattaṃ hutaṃ japtaṃ tīrthasevārjitaṃ phalam | sarvamakṣayatāṃ yāti mokṣasādhanamuttamam

Translation

అక్కడ ఇచ్చిన దానం, అగ్నిలో చేసిన హోమం, మంత్రజపం, తీర్థసేవతో సంపాదించిన ఫలం—అన్నీ అక్షయమవుతాయి; మోక్షసాధనంగా అత్యుత్తమమవుతాయి.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• दत्तम्: given (as charity)
• दत्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √दा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकालिक-कृदन्त; (फलम् इत्यस्य विशेषणम्)

• हुतम्: offered (into fire), sacrificed
• हुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √हु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकालिक-कृदन्त; विशेषण

• जप्तम्: recited
• जप्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √जप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकालिक-कृदन्त; विशेषण

• तीर्थसेवार्जितम्: earned by service at the sacred place
• तीर्थसेवार्जितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + सेवा (प्रातिपदिक) + अर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अर्ज्, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (तीर्थसेवया अर्जितम्: earned by service to the tīrtha)

• फलम्: fruit, merit
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (फलम् इत्यस्य)

• अक्षयताम्: imperishability, inexhaustible state
• अक्षयताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षयता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (state/quality)

• याति: goes, attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन

• मोक्षसाधनम्: means to liberation
• मोक्षसाधनम्: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मोक्षस्य साधनम्: means to liberation); समानााधिकरण (with सर्वम्/फलम् as predicate-noun)

• उत्तमम्: supreme, best
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मोक्षसाधनम् इत्यस्य)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tamahā–Revā Saṅgama Mokṣada Tīrtha

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: A bustling yet sacred ghāṭa: devotees give alms, a small homa fire burns with offerings, ascetics chant japa, and volunteers serve the tīrtha—sweeping steps, guiding pilgrims—while a subtle golden aura indicates 'akṣaya' merit rising upward.

Characters & Entities

• Mokṣatīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharmic acts are performed in a highly sanctified place, their merit becomes akṣaya (imperishable) and supports liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mokṣatīrtha in the Revā Khaṇḍa, described as making tīrtha-related merit imperishable.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna (charity), homa (fire-offering), japa (recitation), and tīrtha-sevā (service to the holy site).