
మార్కండేయుడు రాజునకు నర్మదా తీరంలోని పరమ అంగారక తీర్థాన్ని సూచిస్తాడు; అది రూపసౌందర్యాన్ని ప్రసాదించేది, ప్రజల్లో ప్రసిద్ధమైంది. అక్కడ భూమిజుడైన అంగారకుడు అపార సంవత్సరాల పాటు ఘోర తపస్సు చేశాడు. తపస్సుకు ప్రసన్నుడైన మహాదేవుడు ప్రత్యక్షమై, దేవతలకైనా దుర్లభమైన వరాన్ని ఇవ్వబోతున్నానని చెప్పాడు. అంగారకుడు శాశ్వతమైన, అవినాశి స్థితిని కోరాడు—గ్రహమండలాల్లో నిత్యం సంచరించే అధికారం, అలాగే పర్వతాలు, సూర్యచంద్రులు, నదులు సముద్రాలు ఉన్నంతకాలం వరం నిలవాలని. శివుడు వరం ప్రసాదించి వెళ్లిపోయాడు; దేవాసురులు ఆయనను స్తుతించారు. అనంతరం అంగారకుడు ఆ స్థలంలో శంకరుని ప్రతిష్ఠించి, గ్రహక్రమంలో తన స్థానాన్ని పొందాడు. విధానం ప్రకారం, ఈ తీర్థంలో స్నానం చేసి పరమేశ్వరుని పూజించి, కోపాన్ని జయించి హోమాహుతులు మొదలైన అర్పణలు చేసే వాడు అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు. అంగారక చతుర్థి నాడు విధివిధానంగా స్నానం చేసి గ్రహపూజ చేస్తే శుభఫలాలు, రూపలాభం మరియు దీర్ఘకాల ప్రయోజనం కలుగుతాయి; అక్కడ మరణం—ఇచ్ఛతో గానీ అనిచ్ఛతో గానీ—రుద్రసాన్నిధ్యాన్ని ప్రసాదించి ఆయన సమక్షంలో ఆనందాన్ని ఇస్తుందని చెప్పబడింది।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज तीर्थमङ्गारकं परम् । रूपदं सर्वलोकानां विश्रुतं नर्मदातटे
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ మహారాజా, అప్పుడు నర్మదా తీరమున ప్రసిద్ధమైన, సమస్త జనులకు రూపమును శ్రేయస్సును ప్రసాదించే పరమ అంగారక తీర్థమునకు వెళ్లవలెను।
Verse 2
अङ्गारकेण राजेन्द्र पुरा तप्तं तपः किल । अर्बुदं च निखर्वं च प्रयुतं वर्षसंख्यया
హే రాజేంద్రా, పురాతన కాలమున అంగారకుడు అక్కడ తపస్సు చేసినాడని ప్రసిద్ధి—వర్షసంఖ్యగా అర్బుదం, నిఖర్వం, ప్రయుతం వరకు అతి దీర్ఘకాలం।
Verse 3
ततस्तुष्टो महादेवः परया कृपया नृप । प्रत्यक्षदर्शी भगवानुवाच क्षितिनन्दनम्
అప్పుడు, ఓ నృపా, పరమ కరుణతో తృప్తుడైన మహాదేవుడు—ప్రత్యక్ష దర్శనమిచ్చే భగవాన్—భూమిపుత్రునితో పలికెను।
Verse 4
वरदोऽस्मि महाभाग दुर्लभं त्रिदशैरपि । वरं दास्याम्यहं वत्स ब्रूहि यत्ते विवक्षितम्
హే మహాభాగా, నేను వరదాతను; దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన వరమును ఇస్తాను। వత్సా, నీకు ఏది అభీష్టమో చెప్పు।
Verse 5
अङ्गारक उवाच । तव प्रसादाद्देवेश सर्वलोकमहेश्वर । ग्रहमध्यगतो नित्यं विचरामि नभस्तले
అంగారకుడు పలికెను—హే దేవేశా, హే సర్వలోక మహేశ్వరా, నీ ప్రసాదముచేత నేను గ్రహమధ్యమున స్థితుడనై నిత్యం ఆకాశమండలమున సంచరిస్తున్నాను।
Verse 6
यावद्धराधरो लोके यावच्चन्द्रदिवाकरौ । नद्यो नदाः समुद्राश्च वरो मे चाक्षयो भवेत्
లోకంలో పర్వతాలు నిలిచినంతకాలం, చంద్రసూర్యులు ఉన్నంతకాలం, నదులు, ప్రవాహాలు, సముద్రాలు ఉన్నంతకాలం—నా ఈ వరం అక్షయంగా ఉండుగాక।
Verse 7
एवमस्त्विति देवेशो दत्त्वा वरमनुत्तमम् । जगामाकाशमाविश्य वन्द्यमानः सुरासुरैः
దేవేశుడు “ఏవమస్తు” అని పలికి, అనుత్తమ వరాన్ని ప్రసాదించాడు; ఆపై ఆకాశంలో ప్రవేశించి వెళ్లిపోయాడు, దేవాసురులచే వందింపబడుతూ।
Verse 8
भूमिपुत्रस्ततस्तस्मिन्स्थापयामास शङ्करम् । गतः सुरालये लोके ग्रहभावे निवेशितः
అప్పుడు భూమిపుత్రుడు ఆ స్థలంలోనే శంకరుని ప్రతిష్ఠించాడు. అనంతరం అతడు సురలోకానికి వెళ్లి, గ్రహదేవత స్థితిలో నియమింపబడ్డాడు।
Verse 9
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । हुतहोमो जितक्रोधः सोऽश्वमेधफलं लभेत्
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి పరమేశ్వరుని పూజించి, అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించి హోమం చేసి, క్రోధాన్ని జయించినవాడు—అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 10
चतुर्थ्यङ्गारके यस्तु स्नात्वा चाभ्यर्चयेद्ग्रहम् । अङ्गारकं विधानेन सप्तजन्मानि भारत
ఓ భారతా! అంగారకవారము (మంగళవారం) వచ్చిన చతుర్థీనాడు స్నానం చేసి, విధివిధానంగా గ్రహదేవుడు అంగారకుని అర్చించినవాడు—ఏడు జన్మల వరకు శుభఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 11
दशयोजनविस्तीर्णे मण्डले रूपवान् भवेत् । तत्रैव ता मृतो जन्तुः कामतोऽकामतोऽपि वा । रुद्रस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते
దశ యోజనాల విస్తీర్ణమైన ఆ మండలంలో ఉన్నవాడు రూపవంతుడవుతాడు. అక్కడే ఎవడు కావాలనే గాని అనుకోకుండా గాని మరణిస్తే, అతడు రుద్రుని అనుచరుడై ఆ ప్రభువుతోనే కలిసి ఆనందిస్తాడు।
Verse 115
। अध्याय
అధ్యాయము. (గ్రంథంలో అధ్యాయ-సమాప్తిని సూచించే గుర్తు.)