Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 154
Devanagari script
आजगाम ततः पश्चाद्भवनं दिवसक्षये । भुक्त्वा दुःखान्वितो रात्रौ गोविन्दः शयनं ययौ
Transliteration
ājagāma tataḥ paścādbhavanaṃ divasakṣaye | bhuktvā duḥkhānvito rātrau govindaḥ śayanaṃ yayau
Translation
ఆపై దినాంతంలో అతడు గృహానికి తిరిగివచ్చెను. భోజనం చేసి దుఃఖభారంతో గోవిందుడు రాత్రి శయ్యకు వెళ్లెను.
Word by Word
आजगामcame/returned
आजगाम:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरम् (then)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Sambandha (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरम् (afterwards)
भवनम्home/house
भवनम्:
Karma (Goal)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दिवसक्षयेat the end of the day
दिवसक्षये:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootदिवस + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिवसस्य क्षये)
भुक्त्वाhaving eaten
भुक्त्वा:
Pūrvakāla (Prior action)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा Absolutive), अव्ययभाव
दुःखान्वितःafflicted with sorrow
दुःखान्वितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुःख + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (दुःखेन/दुःखैः अन्वितः = accompanied by sorrow)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
गोविन्दःGovinda
गोविन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शयनम्bed/sleeping-place
शयनम्:
Karma (Goal/Object)
TypeNoun
Rootशयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Sūta (deduced)
Visual Art Cues
Scene: At day’s end Govinda returns home; after eating he lies down at night, weighed by sorrow; dim lamplight, quiet domestic setting.
Characters & Entities
G
GovindaFAQs
Karmic burden manifests as inner sorrow; external routine cannot erase the heat of wrongdoing without dharmic correction.
Indirectly, the Revā–Eraṇḍī Saṅgama frames the episode as a tīrtha-mahātmya narrative.
No explicit rite here; it continues the narrative context following contact with the saṅgama waters.