Mantra 8

Rishi: Traditionally anonymous/ritual (śānti) formula; later attribution tends to the Yājñavalkya-lineage in Vājasaneyin transmission.

Devata: Indra (with a general śānti intention).

Chandas: Mixed/prose-like yajus with pāda cadence (not a strict ṛgvedic metre).

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रो॒ विश्व॑स्य राजति । शं नो॑ अस्तु द्वि॒पदे॒ शं चतु॑ष्पदे

Transliteration

índro víśvasya rājati | śáṃ no astu dvipáde śáṃ cátuṣpade

Translation

ఇంద్రుడు సమస్త జగత్తుపై రాజ్యము చేయుచున్నాడు. మాకు శాంతి-కల్యాణము కలుగుగాక—ద్విపదులకు కల్యాణము, చతుష్పదులకు కల్యాణము.

Padapatha (Word Analysis)

इन्द्रः । विश्वस्य । राजति । शम् । नः । अस्तु । द्विपदे । शम् । चतुष्पदे

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विश्वस्य: of all / of the whole (universe)
• विश्वस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)

• राजति: reigns / shines as king
• राजति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: राज् (धातु) — भ्वादिगण

• शम्: well-being / auspiciousness
• शम्: विशेषण (फल/आशीः-निर्देशक)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय/निपात; ‘शं’)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (हित/लाभ-सम्बन्धः) / सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्तु: may it be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• द्विपदे: in/for the two-footed (bipeds)
• द्विपदे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative of class)
• Root: द्विपद (प्रातिपदिक; द्वि+पद)

• शम्: well-being
• शम्: विशेषण (फल/आशीः-निर्देशक)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय/निपात; ‘शं’)

• चतुष्पदे: in/for the four-footed (quadrupeds)
• चतुष्पदे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative of class)
• Root: चतुष्पद (प्रातिपदिक; चतुर्+पद)

Entities Mentioned

• Indra