Mantra 9

Rishi: Śānti-series; Vājasaneyin ritual tradition.

Devata: Mitra, Varuṇa, Aryaman, Indra, Bṛhaspati, Viṣṇu.

Chandas: Yajus with cadence; not strictly metrical in ṛgvedic terms.

Samhita Patha (Devanagari)

शं नो॑ मि॒त्र: शं वरु॑ण॒: शं नो॑ भवत्वर्य॒मा । शं न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पति॒: शं नो॒ विष्णु॑रुरुक्र॒मः

Transliteration

śáṃ no mitráḥ śáṃ váruṇaḥ śáṃ no bhavatv aryamā́ | śáṃ na índro bृहáspátiḥ śáṃ no víṣṇur urukramáḥ

Translation

మిత్రుడు మాకు కల్యాణకరుడగుగాక; వరుణుడు మాకు కల్యాణకరుడగుగాక; అర్యమా మాకు కల్యాణకరుడగుగాక. ఇంద్రుడు మరియు బృహస్పతి మాకు కల్యాణకరులగుగాక; ఉరుక్రముడు (విశాల పాదవిక్రమముగల) విష్ణువు మాకు కల్యాణకరుడగుగాక.

Padapatha (Word Analysis)

शम् । नः । मित्रः । शम् । वरुणः । शम् । नः । भवतु । अर्यमा । शम् । नः । इन्द्रः । बृहस्पतिः । शम् । नः । विष्णुः । उरुक्रमः

Word by Word

• शम्: well-being; auspiciousness
• शम्: Karma (फल/प्रयोजन-रूपेण: ‘कल्याणम्’)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम् (शमँ उपशमे) (निरुक्त-सम्बन्ध)

• नः: for us / our
• नः: Sampradāna (हित-सम्बन्धे: ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• मित्रः: Mitra (the deity Mitra)
• मित्रः: Kartā (आशीर्वचन-क्रियायाः कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• शम्: well-being
• शम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम्

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• शम्: well-being
• शम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम्

• नः: for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• भवतु: may (he) be / may it be
• भवतु: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (भू सत्तायाम्)

• अर्यमा: Aryaman
• अर्यमा: Kartā (भवतु इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)

• शम्: well-being
• शम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम्

• नः: for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• शम्: well-being
• शम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम्

• नः: for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• उरुक्रमः: wide-striding; of vast steps
• उरुक्रमः: Kartā-विशेषण (कर्तृपद-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उरुक्रम (प्रातिपदिक; उरु- + क्रम)

Entities Mentioned

• Mitra
• Varuṇa
• Aryaman
• Indra
• Bṛhaspati
• Viṣṇu (urukrama)