Mantra 7
Rishi: Ṛgvedic attribution (Indra praise milieu; exact r̥ṣi depends on the underlying Ṛg source)
Devata: Indra (probable)
Chandas: Tr̥ṣṭubh-class (source-dependent; requires confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
कया॒ त्वं न ऊ॒त्याभि प्र म॑न्दसे वृषन् । कया॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र
Transliteration
káyā tváṃ na ūtī́bhir prá mandase vṛ́ṣan | káyā stotṛ́bhya ā́ bhara ||
Translation
హే వృషన్! మా కొరకు నీవు ఏ సహాయంతో ఆనందిస్తావు? ఏ ఉపాయంతో స్తోతృల వద్దకు నీ వరాన్ని ఇక్కడికి తీసుకొస్తావు?
Padapatha (Word Analysis)
कया । त्वम् । नः । ऊतिभिः । प्र । मन्दसे । वृषन् । कया । स्तोतृभ्यः । आ । भर ।
Word by Word
कयाby which? with what (means)?
कया:
करण (हेतु/उपाय-रूपेण) अथवा विशेषण-रूपेण
TypePronoun (Interrogative) / Adjective
Rootकिम् (प्रातिपदिक) → का-
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of us/our’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
ऊत्याwith help; with aid
ऊत्या:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
अभिtowards; unto; over
अभि:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable (Preverb/Preposition)
Rootअभि
प्रforth; forward; intensely
प्र:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootप्र
मन्दसेyou rejoice; you become glad
मन्दसे:
(मुख्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘to be glad/joyful’)
वृषन्O Bull (mighty one)
वृषन्:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक; ‘bull/virile one’, इन्द्र-विशेषण)
कयाby which? with what (means)?
कया:
करण (हेतु/उपाय-रूपेण) अथवा विशेषण-रूपेण
TypePronoun (Interrogative) / Adjective
Rootकिम् (प्रातिपदिक) → का-
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; ‘praiser’)
आhither; towards (us)
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootआ
भरbring!; bear (to us)!
भर:
(मुख्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु; ‘to bear/bring’)
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes