Mantra 27
Rishi: Vāyu-hymn tradition (ṛṣi varies by Anukramaṇī; commonly attributed within RV to specific seers of Vāyu sūkta-s).
Devata: Vāyu.
Chandas: Triṣṭubh (typical of Vāyu invitation verses).
Samhita Patha (Devanagari)
प्र याभि॒र्यासि॑ दा॒श्वाᳪस॒मच्छा॑ नि॒युद्भि॑र्वायवि॒ष्टये॑ दुरो॒णे । नि नो॑ र॒यिᳪ सु॒भोज॑सं युवस्व॒ नि वी॒रं गव्य॒मश्व्यं॑ च॒ राध॑:
Transliteration
prá yā́bhir yā́si dāśvā́ṃsam ácchā niyúdbhir vāyaviṣṭáye duróṇe | ní no rayíṃ subhójasam yuvásva ní vīráṃ gavyám aśvyáṃ ca rā́dhaḥ
Translation
హే వాయో! నీవు ఏ నియుత్ (జతచేసిన రథదళాలు) తో దాశ్వాంస్—ఉదార దాత—వద్దకు, గృహంలో, ఇష్టి (కాంక్షిత యజ్ఞాహుతి) కొరకు వచ్చెదవో, ఆ నియుత్లతోనే రా. మాకు సు-భోజ (ఉత్తమ పోషణ) కలిగిన ధనాన్ని ప్రసాదించు; మాకు వీర్యవంతమైన పుత్రసంతానాన్ని, అలాగే గో-అశ్వ సమృద్ధి రూపమైన రాధస్ను కూడా ప్రసాదించు.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । याभिः । यासि । दाश्वांसम् । अच्छ । नियुद्भिः । वायो । इष्टये । दुरोणे । नि । नः । रयिम् । सुभोजसम् । युवस्व । नि । वीरम् । गव्यम् । अश्व्यम् । च । राधः
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र
याभिःwith which (fem. instr. pl.)
याभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यासिyou go
यासि:
Kartā
TypeVerb
Rootया (धातु)
दाश्वांसम्the giver, the worshipper (one who has given)
दाश्वांसम्:
Karma
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootदाश्वस् (√दा/दाश् ‘to give’ का कृत्-प्रातिपदिक; ‘दाता’)
अच्छाtowards, unto
अच्छा:
—
TypeIndeclinable
Rootअच्छा
नियुद्भिःwith the yoked teams / harnessed steeds
नियुद्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनियुत् (प्रातिपदिक)
वायोO Vāyu / of Vāyu
वायो:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
इष्टयेfor the sacrifice, for the offering
इष्टये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइष्टि (प्रातिपदिक)
दुरोणेin the house, in the dwelling
दुरोणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक)
निdown, in; (intensifier)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
सुभोजसम्well-nourishing, bountiful
सुभोजसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-भोजस् (प्रातिपदिक; ‘goodly nourishment/benefit’)
युवस्वyoke/attach (for us); bestow
युवस्व:
Kartā
TypeVerb
Rootयु (धातु) + नि (उपसर्ग) → नि-यु / यु ‘to join, yoke, bestow’
निdown, in; (again)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि
वीरम्a hero, man, son
वीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
गव्यम्rich in cattle / pertaining to cows
गव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगव्य (प्रातिपदिक)
अश्व्यम्rich in horses / pertaining to horses
अश्व्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअश्व्य (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
राधःbounty, gift, prosperity
राधः:
Karma
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
VāyuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes