Mantra 30
Rishi: Not explicit in excerpt; transmitted within Aśvamedha liturgical corpus
Devata: Devas collectively; yajña as the mediating power
Chandas: Triṣṭubh-like (requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
उप॒ प्रागा॑त्सु॒मन्मे॑ऽधायि॒ मन्म॑ दे॒वाना॒माशा॒ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठः । अन्वे॑नं॒ विप्रा॒ ऋष॑यो मदन्ति दे॒वानां॑ पु॒ष्टे च॑कृमा सु॒बन्धु॑म्
Transliteration
úpa prā́gāt sumán me ’dhāyi mánma devā́nām ā́śā úpa vītápṛṣṭhaḥ | ánv enaṃ víprā ṛ́ṣayo madanti devā́nāṃ púṣṭe cakṛma subándhum ||
Translation
ఇది సమీపానికి వచ్చింది; నా కోసం సుమన్ (శుభభావం) స్థాపించబడింది. దేవతల సంకల్పం మరియు ఆశ సమీపించాయి, దృఢ ఆధారంతో. దీనిని అనుసరించి ప్రేరిత విప్ర-ఋషులు ఆనందిస్తారు; దేవతల పుష్టికోసం మేము సుబంధు—సుసంబద్ధమైన బంధాన్ని—రచించాము.
Padapatha (Word Analysis)
उप । प्र-अगात् । सु-मनम् । मे । अधायि । मनम् । देवानाम् । आशाः । उप । वीत-पृष्ठः । अनु । एनम् । विप्राः । ऋषयः । मदन्ति । देवानाम् । पुष्टे । चकृम । सु-बन्धुम्
Word by Word
उपnear; towards; up (preverb)
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग) / उप (अव्यय)
प्रforth; forward (preverb)
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)
आगात्came; approached
आगात्:
—
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति)
सुमतिःgood thought; good intention
सुमतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootसुमति- (सु + मति)
मेof me; my
मे:
—
TypePronoun
Rootअस्मद्
अधायिwas placed; was set
अधायि:
—
TypeVerb
Root√धा (दधाति)
मनःmind
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्-
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
—
TypeNoun
Rootदेव-
आशाःhopes; expectations; wishes
आशाः:
Kartā
TypeNoun
Rootआशा-
उपnear; towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग) / उप (अव्यय)
वीतपृष्ठःhaving a well-spread/covered back; with (properly) covered back
वीतपृष्ठः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवीतपृष्ठ- (वीत + पृष्ठ)
अनुafter; along; following
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
एनम्him; this one
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रत्ययः: एनद्)
विप्राःinspired priests; sages
विप्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootविप्र-
ऋषयःseers
ऋषयः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋषि-
मदन्तिrejoice; are exhilarated
मदन्ति:
—
TypeVerb
Root√मद् (मदति)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
—
TypeNoun
Rootदेव-
पुष्टेin/for nourishment; in prosperity
पुष्टे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपुष्टि-
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चकृमwe have made; we have done
चकृम:
—
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
सुबन्धुम्a good kinsman/ally; good relation
सुबन्धुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुबन्धु- (सु + बन्धु)
Entities Mentioned
V
Viśve Devāḥ (the Devas collectively)Y
Yajña (as mediating power)Ṛ
Ṛṣayaḥ / Viprāḥ (inspired seers)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes