Mantra 24
Rishi: Yājñavalkya (school attribution)
Devata: Soma; Tvaṣṭṛ; Devapatnīs; Devajāmī; Agni Gṛhapati
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
सोमा॑य ल॒बानाल॑भते॒ त्वष्ट्रे॑ कौली॒कान्गो॑षा॒दीर्दे॒वानां॒ पत्नी॑भ्यः कु॒लीका॑ देवजा॒मिभ्यो॒ऽग्नये॑ गृ॒हप॑तये पारु॒ष्णान्
Transliteration
sómāya labā́n ā́labhate tváṣṭre kaulīkā́n goṣādī́r devā́nāṃ pátnībhyaḥ kulīkā́ devajāmíbhyo ’gnáye gṛhápataye pāruṣṇā́n
Translation
సోమునికోసం అతడు లబా-జీవులను గ్రహిస్తాడు; త్వష్టృకోసం కౌలీకాలను; దేవానాం పత్నుల కోసం గోషాదీలను; దేవజామి (దేవ-బంధువర్గం) కోసం కులీకాలను; మరియు గృహపతి అగ్నికోసం పారుష్ణాలను గ్రహిస్తాడు.
Padapatha (Word Analysis)
सोमा॑य । ल॒बान् । आ-ल॑भते । त्वष्ट्रे॑ । कौली॒कान् । गो॑षा॒दीः । दे॒वानाम् । पत्नी॑भ्यः । कु॒लीका॑ः । देवजा॒मिभ्यः । अ॒ग्नये॑ । गृ॒हप॑तये । पारु॒ष्णान्
Word by Word
सोमायto Soma
सोमाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसोम
लबान्(the) labā-oblations / offerings called labāḥ
लबान्:
कर्म
TypeNoun
Rootलब (प्रातिपदिक: लब) / लबः
आलभतेhe takes/obtains; (ritually) he offers/appropriates
आलभते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (लभँ) + आ-
त्वष्ट्रेto Tvaṣṭṛ
त्वष्ट्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootत्वष्टृ
कौलीकान्(offerings) called kaulīkāḥ
कौलीकान्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootकौलीक (प्रातिपदिक)
गोषादीः(offerings) ‘goṣādī’ (so named)
गोषादीः:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootगो-शादी (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव
पत्नीभ्यःto the wives
पत्नीभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपत्नी
कुलीकाः(the offerings) ‘kulīkāḥ’
कुलीकाः:
कर्तृ (नामपद-निर्देश/विधेय)
TypeNoun/Adjective
Rootकुलीका (प्रातिपदिक)
देवजामिभ्यःto the देवजामि-s (a class of deities/kinsmen of the gods)
देवजामिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव-जामि (प्रातिपदिक; समास)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि
गृहपतयेto the lord of the house (Gṛhapati)
गृहपतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootगृहपति
पारुष्णान्(offerings) called pārūṣṇāḥ
पारुष्णान्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootपारुष्ण (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaT
TvaṣṭṛD
Devapatnīs (Wives of the Gods)D
Devajāmī (Divine Kindred)A
Agni GṛhapatiRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes