Mantra 30
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda transmission; specific r̥ṣi attribution not explicit in the mantra).
Devata: Agni (as guardian of the Agniṣṭhā-loka) / apotropaic expulsion of Asuras.
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like prose-verse (requires metrical verification; the cadence is primarily liturgical rather than strict metrical).
Samhita Patha (Devanagari)
ये रू॒पाणि॑ प्रतिमु॒ञ्चमा॑ना॒ असु॑राः॒ सन्त॑: स्व॒धया॒ चर॑न्ति । प॒रा॒पुरो॑ नि॒पुरो॒ ये भर॑न्त्य॒ग्निष्टाल्लो॒कात्प्रणु॑दात्य॒स्मात्
Transliteration
yé rū́pāṇi pratimúñcamānā ásurāḥ sántaḥ svadháyā cáranti | parāpuró nipuró yé bháranty agniṣṭā́l lokā́t práṇudāty asmā́t ||
Translation
ఎల్లప్పుడూ కొత్త కొత్త రూపాలను ధరించి, స్వధా-శక్తితో సంచరించే అసురులు—దూరపు శత్రువులైనా, సమీపపు శత్రువులైనా, దాడిని మోసుకొచ్చేవారైనా—వారిని అతడు ఈ లోకం నుండి, అగ్నిష్టాల-లోకం నుండి, బయటకు తోసివేస్తాడు.
Padapatha (Word Analysis)
ये । रू॒पाणि॑ । प्रति-मु॒ञ्चमा॑नाः । असु॑राः । सन्तः । स्व॒धया॑ । चर॑न्ति । परा॒-पुरः । नि॒-पुरः । ये । भर॑न्ति । अ॒ग्नि॒ष्टात् । लो॒कात् । प्र-णु॑दाति । अ॒स्मात् ।
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रूपाणिforms
रूपाणि:
Karma
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
प्रतिमुञ्चमानाःputting on / assuming (again and again)
प्रतिमुञ्चमानाः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootप्रति + मुच् (धातु) → मुञ्चमान (शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त)
असुराःAsuras
असुराः:
Kartā
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
सन्तःbeing
सन्तः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootअस् (धातु) → सन्त् (वर्तमानकालिक कृदन्त)
स्वधयाby their own power / by svadhā
स्वधया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
चरन्तिthey move / they act
चरन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
परापुरःfar away / at a distance
परापुरः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरा + पुरस् (अव्ययीभाव-समास; अव्यय)
निपुरःnear / close by
निपुरः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootनि + पुरस् (अव्ययीभाव-समास; अव्यय)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भरन्तिthey bear / they carry
भरन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
अग्निष्टाल्लोकात्from the Agniṣṭhāla-world/region
अग्निष्टाल्लोकात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअग्निष्टाल-लोक (षष्ठी-तत्पुरुष/समासित प्रातिपदिक)
प्रणुदातिdrives forth / expels
प्रणुदाति:
Kriyā
TypeVerb
Rootप्र + नुद् (धातु)
अस्मात्from this (place/one)
अस्मात्:
Apādāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniA
Asuras (as adversarial powers)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes