Mantra 19
Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition (specific ṛṣi not explicit here)
Devata: Ritual speech (Vāc) and the yajña as an integrated entity (yajña-devatā in a functional sense)
Chandas: Yajus/prose-formula
Samhita Patha (Devanagari)
प्रै॒षेभि॑: प्रै॒षाना॑प्नोत्या॒प्रीभि॑रा॒प्रीर्य॒ज्ञस्य॑ । प्र॒या॒जेभि॑रनुया॒जान् व॑षट्का॒रेभि॒राहु॑तीः
Transliteration
praiṣébhiḥ praiṣā́n āpnoty āprī́bhir āprī́r yajñásya | prayājébhiḥ anuyājā́n vaṣaṭkārébhiḥ āhútīḥ
Translation
ప్రేష-ఆదేశాల ద్వారా అతడు ప్రేషాలను పొందుతాడు; ఆప్రీ-మంత్రాల ద్వారా యజ్ఞంలోని ఆప్రీలను; ప్రయాజాల ద్వారా అనుయాజాలను; మరియు వషట్కారాల ద్వారా ఆహుతులను (సంపన్నం చేస్తాడు).
Padapatha (Word Analysis)
प्रैषेभिः । प्रैषान् । आप्नोति । आप्रीभिः । आप्रीः । यज्ञस्य । प्रयाजेभिः । अनुयाजान् । वषट्कारैः । आहुतिः ।
Word by Word
प्रैषेभिःby/with the injunctions (directions)
प्रैषेभिः:
करण
TypeNoun
Rootप्रैष (प्रैष-)
प्रैषान्injunctions (directions)
प्रैषान्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रैष (प्रैष-)
आप्नोतिattains, obtains
आप्नोति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (आप्नोति)
आप्रीभिःby/with the Āprī (invocations)
आप्रीभिः:
करण
TypeNoun
Rootआप्री (आप्री-)
आप्रीःthe Āprī-invocations
आप्रीः:
कर्म
TypeNoun
Rootआप्री (आप्री-)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयज्ञ (यज्ञ-)
प्रयाजेभिःby/with the prayājas (preliminary offerings)
प्रयाजेभिः:
करण
TypeNoun
Rootप्रयाज (प्रयाज-)
अनुयाजान्the anuyājas (subsequent offerings)
अनुयाजान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअनुयाज (अनुयाज-)
वषट्कारैःby/with the vaṣaṭ-calls
वषट्कारैः:
करण
TypeNoun
Rootवषट्कार (वषट्कार-)
आहुतिःthe oblation (offering)
आहुतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआहुति (आहुति-)
Entities Mentioned
V
Vāc (Ritual Speech)Y
Yajña (as a unified sacrificial body)A
Agni (as carrier of oblations, implicit)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes