Mantra 1

Rishi: Traditionally attributed within the Agnicayana complex to the Yājñavalkya-line transmission (exact ṛṣi ascription varies by anukramaṇī traditions)

Devata: Agni; and secondarily ‘Devāḥ’ collectively

Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula (not a strict ṛgvedic metre)

Samhita Patha (Devanagari)

मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निᳪ रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मामु॑ दे॒वता॑: सचन्ताम्

Transliteration

máyi gṛhṇā́my ágre agníṃ rāyás-poṣā́ya suprajā́stvāya suvī́ryāya | mā́m u devátāḥ sacantām ||

Translation

నేను ఆరంభంలో అగ్నిని నాలో గ్రహించుచున్నాను—ధన-పోషణార్థం, సుప్రజ (ఉత్తమ సంతానం) పొందుటకై, ఉత్తమ సువీర్యం (శ్రేష్ఠ వీర్యం) పొందుటకై. ఇంకా దేవతలు నాతో సహచరులై ఉండుగాక.

Padapatha (Word Analysis)

मयि । गृह्णामि । अग्रे । अग्निम् । रायः-पोषाय । सु-प्रजास्त्वाय । सु-वीर्याय । माम् । उ । देवताः । सचन्ताम् ।

Word by Word

• मयि: in/into me
• मयि: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• गृह्णामि: I take / I grasp
• गृह्णामि: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (गृह्णाति)

• अग्रे: in front; first; at the beginning
• अग्रे: अधिकारण
• Type: Noun (adverbial use)
• Root: अग्र

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• रायस्: of wealth
• रायस्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (स्त्री. ‘राय्’ = wealth)

• पोषाय: for nourishment/prosperity
• पोषाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: पोष

• सुप्रजास्त्वाय: for good progeny/offspring
• सुप्रजास्त्वाय: सम्प्रदान
• Type: Noun (abstract/quality)
• Root: सु-प्रजा-स्त्व (सुप्रजास्त्व)

• सुवीर्याय: for good strength/heroic vigor
• सुवीर्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सु-वीर्य

• माम्: me
• माम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• देवताः: the deities
• देवताः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: देवता

• सचन्ताम्: may (they) accompany/attend (me)
• सचन्ताम्: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सच् (सचते/सचन्ते) अथवा √सच् ‘to accompany, to associate’

Entities Mentioned

• Agni
• Devāḥ (collectively)
• Brahman (as first principle)
• Vena