Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 106
Rishi: Yājñavalkya-tradition (uncertain for isolated citation)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; long pādas and RV-style diction)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वयो॒ महि॑ भ्राजन्ते अ॒र्चयो॑ विभावसो । बृह॑द्भानो॒ शव॑सा॒ वाज॑मु॒क्थ्यं दधा॑सि दा॒शुषे॑ कवे
Transliteration
agné táva śrávo váyo máhi bhrājante a̱rcáyo vibhāv̄aso | bṛ́hadbhāno śávāsā vā́jam ukthyáṃ dádhāsi dāśúṣe kave ||
Translation
అగ్నీ! నీ శ్రవస్ (యశస్సు) మహత్తరము; నీ వయస్ (జీవనబలం) మహత్తరము; విభావసూ (సర్వప్రకాశకా)! నీ అర్చయః (జ్వాలలు) ప్రకాశిస్తున్నాయి. బృహద్భానూ (మహత్తర కాంతివంతా)! నీ శవస్ (పరాక్రమం) చేత నీవు దాశుష్ (యజమాని/ఆరాధకుడు) కు ఉక్థ్య వాజ (స్తుత్యమైన బహుమతి) ప్రసాదిస్తావు, కవే (ఋషి/కవి)।
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॑ । तव॑ । श्रवः॑ । वयः॑ । महि॑ । भ्राजन्ते । अर्चयः॑ । वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ । बृह॑त् । भानः॑ । शव॑सा । वाज॑म् । उ॒क्थ्य॑म् । दधा॑सि । दा॒शुषे॑ । क॒वे॒ ।
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्तृ (with भ्राजन्ते)
TypeNoun
Rootश्रवस्
वयःvital strength, vigor
वयः:
कर्तृ (with भ्राजन्ते)
TypeNoun
Rootवयस्
महिgreatly
महि:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमहि
भ्राजन्तेshine, blaze
भ्राजन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootभ्राज्
अर्चयःflames, rays
अर्चयः:
कर्तृ (with भ्राजन्ते)
TypeNoun
Rootअर्चि (प्रातिपदिक: अर्चि-/अर्चिस्)
विभावसोO radiant one (Agni)
विभावसो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootविभावसु
बृहद्भानोO wide-shining one
बृहद्भानो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootबृहद्भानु
शवसाby (your) might
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस्
वाजम्prize, strength, bounty
वाजम्:
कर्म (with दधासि)
TypeNoun
Rootवाज
उक्थ्यम्worthy of praise/recitation
उक्थ्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootउक्थ्य
दधासिyou place, bestow
दधासि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeKṛdanta (participle used as noun)
Rootदाश्वांस् (√दाश् ‘to worship/give’)
कवेO sage/poet (Agni)
कवे:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootकवि
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes